गरुडपुराणम्

गायत्र्याः कथा आरभ्यते। सा परमा देवी, या भोगमोक्षप्रदायिनी इति कीर्त्यते। अहं तस्याः विधिं वक्ष्यामि, या भोगमोक्षयोः कारणं भवति। यः त्रिसन्ध्यां शतम् आवर्तयति, स ब्रह्मलोकसम्बद्धः सन् जलं पातुम् अर्हति। ‘भूर्भुवःस्वः’ इत्येन मन्त्रेण द्वादशनामभिः सहितः सवितारं सरस्वतीं च नमस्कुर्यात्। वेदमातरं, संकृतिं, ब्राह्मणीं, कौशिकीं च क्रमशः नमेत्। एवं यथाविधि अग्नौ सम्यग् स्वरयुक्तया समिधं घृतं हविश्च समर्पयेत्। धर्मकामादिसिद्ध्यर्थं सर्वेषु कर्मसु हवनं कुर्यात्। नियमानुसारं मन्त्रं लक्षजपेन क्षीरमूलफलार्षैः सह जपेत्। या देवी उत्तरशृङ्गे जाता, या पृथिव्यां पर्वते वा वसति, सा एव पूज्या। एवं सप्तत्रिंशोऽध्यायः समाप्यते, ‘गायत्र्युपासनावर्णनं’ नाम, श्रीगर्वडमहापुराणस्याचारकाण्डे। नवम्याः प्रारम्भे दुर्गां ‘ह्रीं दुर्गे रक्षिणि’ इत्यनेन मन्त्रेण सम्पूजयेत्। अनेन हविषा दानेन च सर्वाभिलषितं लभेत। तत्र मङ्गला, विजया, लक्ष्मीः, शिवा, नारायणी च क्रमशः पूज्याः। अष्टादशभुजा देवी, यत्र चर्म, घंटा, दर्पणं, तर्जनी च धार्यन्ते। शक्तिं, गदां, शूलं, कपालं, बाणं, अंकुशं च वहन्ति। शुभायै भगवत्यै मन्त्रं जपविधिं च वक्ष्यामि। ‘ॐ नमो भगवत्यै चामुण्डायै श्मशानवासिन्यै कपालहस्तायै महाप्रेतवाहिन्यै महावाहनसंघाकुलायै कालरात्र्यै बहुगणायै महामुख्यै बहुभुजायै घंटाडमरुन्नूपुरयुक्तायै हसन्यै तीक्ष्णशब्दायै हुमायै सर्वनिनादपूर्णायै गजचर्मावृताङ्ग्यै रक्तमांसलिप्तशरीरायै चलजिह्वायै महाराक्षस्यै विकटदन्तायै भीषणायै हसन्यै विद्युल्लेखाभास्वरायै चलायै तीक्ष्णलोचनायै चलजिह्वायै ह्रौं ह्रीं क्रुद्धवदनायै ॐ करभद्रासनायै कपालमालाभरणायै जटामुकुटचन्द्रायै हसन्यै तीक्ष्णशब्दायै हुम् हुम् विकटदंष्ट्रायै तमोनाशिन्यै सर्वविघ्नविनाशिन्यै कार्यं साधय साधय कुरु कुरु कहकह अंकुशेन प्रविश प्रविश कम्पय कम्पय चलय चलय प्रचलय प्रचलय रुधिरमांसमदनप्रीयायै ताडय ताडय मर्दय मर्दय छिन्धि छिन्धि हन हन पुनः पुनः वज्रदेहायै साधय साधय त्रिषु लोकेषु पापेषु अपापेषु वा प्रविश प्रविश प्रसर प्रसर नृत्य नृत्य बध्न बध्न प्लुत्य प्लुत्य लुण्ठय लुण्ठय कपिललोचनायै केशोन्नतायै उलूकमुख्यै घंटामालाधारिण्यै दह दह पच पच गृह गृह मण्डलमध्ये प्रविश प्रविश किं विलम्बसे ब्रह्मसत्येन विष्णुसत्येन ऋषिसत्येन रुद्रसत्येन प्रविश प्रविश किलिकिलि खिलिखिलि मिलिमिलि चिलिचिलि विचित्ररूपिण्यै कृष्णसर्पावृताङ्ग्यै सर्वभूतधारिण्यै लम्बोष्ठ्यै गम्भीरनासिकायै विकटवदनायै पिङ्गजटायै ब्राह्मण्यै भञ्ज भञ्ज ज्वालय ज्वालय कृष्णमुख्यै घोरशब्दायै कठोरायै क्षिप क्षिप रक्तलोचनायै कम्पय कम्पय पत पत भूमौ पत गृह गृह शिरो गृह गृह निमीलय निमीलय छिन्धि छिन्धि पादौ गृह गृह मुद्रा दर्शय विदारय विदारय हुम् हूं फट् विदारय त्रिशूलेन विदारय वज्रेण ताडय दण्डेन छिन्धि चक्रेण विदारय शूलेन दंष्ट्राभ्यां विदारय शङ्कुना छिन्धि अंकुशेन गृह गृह ब्राह्मण्यै आगच्छ आगच्छ महेश्वर्यै आगच्छ आगच्छ कौमार्यै आगच्छ आगच्छ वाराही आगच्छ आगच्छ ऐन्द्र्यै आगच्छ आगच्छ चामुण्डायै आगच्छ आगच्छ वैष्णव्यै आगच्छ आगच्छ हिमवद्वासिन्यै आगच्छ आगच्छ कैलासवाहिन्यै आगच्छ आगच्छ परममन्त्रे छिन्धि छिन्धि किलिकिलि प्रतिमायां भीषणे घोररूपिण्यां चामुण्डायां क्रुद्धघोषायां दानवानां विनाशिन्यां व्योमचारीणीं पाशेन बध्न बध्न स्थिर स्थिर मण्डलमध्ये प्रविश प्रविश पत पत गृह गृह मुखं बध्नि नेत्रे बध्नि हृदयं बध्नि हस्तपादौ बध्नि सर्वदुष्टभूतानि बध्नि दिशः बध्न्यन्तरदिशः बध्नि ऊर्ध्वं बध्नि अधस्तात् भस्म जल मृद् वा सरषपैः प्रविश प्रविश पत पत चामुण्डे किलिकिलि विच्छे ह्रीं (हुम्) फट् स्वाहा’ इति। एषा एकशतानामष्टाक्षरमाला मन्त्रः जप्यः। महामांसत्रिसौम्येन वा प्रत्यक्षरं एकशतानां सहस्राणि पूजयेत्। महामांसं त्रिसौम्यं वा अन्यथापि सर्वकर्मसु युक्तम्। सा च देवी अष्टाविंशतिर्भुजा ध्यान्या, अथवा अष्टादशभुजा अपि। द्वाभ्यां कराभ्यां खड्गं चर्म च, अन्याभ्यां गदां दण्डं च धारयति। अन्याभ्यां चक्रं घंटां च, अन्याभ्यां ध्वजं दण्डं च, अन्याभ्यां शूलं, अन्याभ्यां हलं मुसलं च। एकेन हस्तेन तर्जनीं दर्शयन्ती, अन्येन घोरध्वनिं जनयन्ती। जयस्तु ते, भगवन्, सर्वजनसमावृत। एवं अष्टात्रिंशोऽध्यायः समाप्तः, ‘दुर्गापूजाजपहोममन्त्रवर्णनं’ नाम, श्रीगर्वडमहापुराणस्याचारकाण्डे। पुनश्च देवपूजाविधिं संक्षेपेण ब्रूहि, हे जनार्दन। शृणु, हे रुद्र, सूर्यपूजाविधिं वक्ष्यामि। ‘ॐ दण्डिने नमः’ इति मन्त्रेण द्वारपालाः पूज्याः, हे वृषध्वज। ‘ॐ प्रभूताय नमः’, ‘ॐ विमलायै नमः’, ‘ॐ आधारायै नमः’ इति मन्त्रैः दक्षिणपूर्वादिषु विमलादयः पूज्याः। ‘ॐ पद्मायै नमः’ इति पूर्वादिदिक्षु रुद्रः, ‘ॐ वां (वा रां) दीप्तायै नमः’, ‘ॐ वूं (वा रूं) भद्रायै नमः’, ‘ॐ वौं (वा रौं) विभूतये नमः’, ‘ॐ वं (वा रं) विद्युतायै नमः’, ‘ॐ रो सर्वतोमुख्यै नमः’ इति मन्त्रेण पूजनीयाः। ‘ॐ अर्कासनाय नमः’ इति मध्ये पूज्याः। शृणु, हे शङ्कर, ह्रं मन्त्रान् येन आवाहनसंस्थापनादिकं कुर्यात्। मुद्रां दर्शयित्वा, अथवा मूलमन्त्रेण, एकचक्ररथस्थं द्विभुजं पद्महस्तं तं ध्यायेत्। एवं सदा सूर्यं ध्यानं कुर्यात्। मूलमन्त्रं शृणु। त्रिदिनं पद्ममुद्रां च चक्रमुद्रां च दर्शयेत्—‘ॐ अर्काय शिरसि स्वाहा’, ‘ॐ हुं कवचाय हुं’, ‘ॐ वः अस्त्राय फट्’ इति। दक्षिणपूर्वे वा नैऋत्ये वा वायव्ये वा हरं पूजयेत्। दिशासु रुद्रं अस्त्रेण पूजयेत्, सोमं च श्वेतवर्णं पूजयेत्। दक्षिणदिशि रुद्रं, तद्वर्णं गुरुं च पूजयेत्। सेव्यः कुजः, यः पिङ्गलवर्णः, दक्षिणपूर्वदिशि। राहुं वायव्ये पूजयेत्, नन्द्यावर्तसदृशपात्रेण। एवं एकत्रिंशोऽध्यायः समाप्तः, ‘देवपूजाविधिवर्णनं’ नाम, श्रीगर्वडमहापुराणस्याचारकाण्डे।