गरुडपुराणम्

शृणु, भगवन्! पापानि यानि दशजन्मसु कृतानि, शतवारं पूर्वं यानि चापि सम्पादितानि, तानि सर्वाणि अपि गायत्रीमन्त्रस्य प्रभावेन नश्यन्ति। तत्र गायत्र्याः वर्णः रक्तः, सावित्र्याः तु शुभ्रवर्णः इति निर्दिष्टम्। साधकः स्वहृदि ‘ॐ भूः’ इति न्यस्येत्, शिरसि तु ‘ॐ भुवः’ इति स्थापयेत्। द्वितीयं च कवचस्थले नेत्रयोः च विन्यस्य, विद्वान् सायंप्रातः समये तान् न्यासान् कृत्वा वेदमातरं गायत्रीं जपेत्। त्रैविध्या या गायत्री, सा एव ब्रह्मा विष्णु महेश्वररूपिणी। एवं सर्वपापविनिर्मुक्तः साधकः ब्रह्मलोकं प्राप्नोति। यः सायंप्रातः सन्ध्योपासनां न करोति, तं सूर्यः स्वयं नाशयति। छन्दः देवी गायत्री, परमात्मा तत्र देवता इति प्रतिपादितम्। एवं श्रीगर्वुडमहापुराणस्य प्रथमभागस्य आचारकाण्डे ‘सन्ध्याविधानवर्णनं’ नाम षट्त्रिंशोऽध्यायः समाप्तः। गायत्री सा परमा देवी, भोगमोक्षप्रदायिनी च। अहं तव गायत्र्याः विधिं प्रवदामि, या भोगमोक्षदायिनी। त्रिसन्ध्याजपं शतवारं यः करोति, स ब्रह्मलोकवासी सन् जलं पिबेत्। ‘भूर्भुवःस्वः’ मन्त्रे द्वादशनामभिः संयोज्य, सवित्र्यै सरस्वत्यै च नमस्कुर्यात्। वेदमातरं, संकृतिं, ब्राह्मणीं, कौशिकीं च क्रमशः पूजयेत्। सम्यक् स्वरयुक्तं समिधं घृतं हविः च अग्नौ समर्पयेत्। धर्मार्थकामादिसिद्ध्यर्थं सर्वेषु यज्ञेषु समर्पणं कार्यम्। नियतं मन्त्रं लक्षवारं जपेत्, दुग्धं मूलं फलानि च अर्शं च यथाविधि प्रयुञ्जीत। या गायत्री उत्तरगिरेः उत्पन्ना, सा भूमौ वा पर्वते वा निवसति इति। एवं श्रीगर्वुडमहापुराणस्य प्रथमभागस्य आचारकाण्डे ‘गायत्र्युपासनाव्याख्यान’ नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः समाप्तः। नवम्याः प्रभाते दुर्गां ‘ह्रीं दुर्गे रक्षिणि’ इत्यनेन मन्त्रेण पूजयेत्। तस्यै हव्यकव्येन सर्वकामान् देहि इति याचेत्। मंगलां, विजयां, लक्ष्मीं, शिवां, नारायणीं च क्रमशः पूजयेत्। अष्टादशभुजां, कवचं, घंटां, दर्पणं, तर्जनीं च धारणां च चिन्तयेत्। शक्तिं, गदां, शूलं, कपालं, बाणं, अंकुशं च धारयन्तीं चिन्तयेत्। भगवत्याः मन्त्रं पाठं च प्रवक्ष्यामि। ॐ, नमो भगवत्यै चामुण्डायै श्मशानवासिन्यै कपालधारिण्यै महाप्रेतवाहिन्यै महायानसंघातपरिवृतायै कालरात्र्यै गणसंघनदीप्तायै महामुख्यै बहुभुजायै घंटाडमरुपादयालङ्कृतायै, भीमस्वनायै, तीक्ष्णनिनादायै, हुम्, सर्वरवायै, गजचर्माम्बरधारिण्यै, रुधिरमांसलिप्ताङ्ग्यै, चलजिह्वायै, महापिशाच्यै, तीक्ष्णदंष्ट्रायै, भीषणायै, प्रलयोल्काभासायै, चलायै, क्रूरनेत्रायै, ललाटचञ्चलायै, ह्रौं ह्रीं, भ्रुकुटीमुख्यै, ॐ, करभद्रपीठस्थायै, कपालमालालङ्कृतायै, जटामुकुटचन्द्रायै, भीमस्वनायै, तीक्ष्णनिनादायै, हुम् हुम्, घोरदंष्ट्रायै, तमोवत्यै, सर्वविघ्ननाशिन्यै, कार्यं साधय साधय शीघ्रं कुरु कुरु कहकह, अंकुशेन प्रविश प्रविश, कम्पय कम्पय, चल चल, चलय चलय, रक्तमांसमद्यप्रियायै, ताडय ताडय, मर्दय मर्दय, छिन्धि छिन्धि, हन हन, पुनः पुनः, वज्रदेहायै, साधय साधय, त्रिषु लोकेषु पापिष्ठं वा अपापिष्ठं वा, प्रविश प्रविश, गच्छ गच्छ, नृत्य नृत्य, बध्न बध्न, प्लुत्य प्लुत्य, विवृताक्ष्यै, केशोन्नत्यै, उलूकमुख्यै, घंटामालाधारिण्यै, दह दह, पच पच, गृह गृह, मण्डलमध्यं प्रविश प्रविश, किं विलम्बसे, ब्रह्मसत्येन, विष्णुसत्येन, ऋषिसत्येन, रुद्रसत्येन, प्रविश प्रविश, किलिकिलि खिलिखिलि मिलिमिलि चिलिचिलि, विचित्ररूपिण्यै, कृष्णसर्पवेष्टिताङ्ग्यै, सर्वभूतधारिण्यै, विवृतोष्ठ्यै, गम्भीरनासिकायै, विकटवदनायै, पिङ्गलजटायै, ब्राह्मण्यै, भञ्जय भञ्जय, ज्वालय ज्वालय, कृष्णमुख्यै, घोरनिनादायै, विकटायै, स्रव स्रव, रक्तलोचनायै, कम्पय कम्पय, भूमौ पतय पतय, शिरो गृह गृह, निमीलय निमीलय, चरणौ गृह गृह, मुद्रा दर्शय दर्शय, विस्फोटय विस्फोटय, हुम् हूं फट्, विदारय विदारय, त्रिशूलेन विदारय, वज्रेण ताडय, दण्डेन हन, चक्रेण छिन्धि, शूलेन विदारय, दंष्ट्रया ग्रस, शङ्कुना स्थगय, कृपाणेन छिन्धि, अंकुशेन गृहाण, ब्राह्मण्यै आगच्छ आगच्छ, महेश्वर्यै आगच्छ आगच्छ, कौमारी आगच्छ आगच्छ, वाराही आगच्छ आगच्छ, ऐन्द्र्यै आगच्छ आगच्छ, चामुण्डे आगच्छ आगच्छ, वैष्णव्यै आगच्छ आगच्छ, हिमवद्वासिन्यै आगच्छ आगच्छ, कैलासगामिन्यै आगच्छ आगच्छ, परममन्त्रे छिन्धि छिन्धि किलिकिलि, रूपे घोरे उग्ररूपिण्यै चामुण्डायै, क्रुद्धनिनादायै, दानवविनाशिन्यै, विहायसि गच्छन्त्यै, पाशेन बध्न बध्न, स्थिर भव, मण्डलमध्यं प्रविश प्रविश, स्रव स्रव, गृह गृह, मुखं बध्न बध्न, नेत्रे बध्न बध्न, हृदयं बध्न बध्न, हस्तपादौ बध्न बध्न, सर्वदुष्टात्मानः बध्न बध्न, दिशः बध्न बध्न, विदिशः बध्न बध्न, ऊर्ध्वं बध्न बध्न, अधः बध्न बध्न, भस्मना जलेन मृदया वा सरिषपैः प्रविश प्रविश, स्रव स्रव, चामुण्डे किलिकिलि विच्छे ह्रीं (हूं) फट् स्वाहा इति। एष मन्त्रः एकशतमष्टाक्षरमाला जप्यते। महामांसत्रिसिक्तेन वा, एकैकाक्षरं अष्टसहस्रं पूजयेत्। महामांसत्रिसिक्तं वा अन्यथा, सर्वेषु कर्मसु योग्यं। सा देवी अष्टाविंशतिभुजां वा, अष्टादशभुजां वा, ध्यानं कर्तव्यम्। द्वाभ्यां कराभ्यां खड्गं कवचं, अन्याभ्यां गदां दण्डं, अन्याभ्यां चक्रं घंटां, द्वाभ्यां ध्वजं दण्डं, अन्याभ्यां शूलं, अन्याभ्यां हलं मुषलं धारयन्ती चिन्त्यते। एकेन करेण तर्जनीं, अन्येन घोरध्वनिं जनयन्ती। जयस्तु ते, भगवन्, सर्वभूतपरिवृताय इति। एवं श्रीगर्वुडमहापुराणस्य प्रथमभागस्य आचारकाण्डे ‘दुर्गायाः पूजनजपहोममन्त्रवर्णनं’ नामाष्टात्रिंशोऽध्यायः समाप्तः। पुनः पृष्टवान् रुद्रः, “भगवन् जनार्दन! संक्षेपेण देवपूजनं पुनः कथय।” श्रीकृष्णः प्रत्युवाच, “रुद्र! सूर्यस्य पूजनं पुनः शृणु। ॐ दण्डिने नमः इति मन्त्रेण द्वारपालान् पूजयेत्। ॐ प्रभूते नमः, ॐ विमले नमः, ॐ आधाराय नमः इति मन्त्रैः, दक्षिणपूर्वदिगादिषु विमलादीन् पूजयेत्।” एवं श्रीगर्वुडमहापुराणस्य प्रथमभागस्य आचारकाण्डे ‘देवपूजनविधिवर्णनं’ नाम एकोनचत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः।