महादेव! ततः सः अधारभूतं कूर्मं सम्यक् पूजयेत्। अनन्तरं वह्न्यादिदिक्षु वैराग्यं ऐश्वर्यं च पूजयेत्। मध्ये तु सत्त्वं रजः तमश्च पूजनीयानि। सूर्यचन्द्राग्निसंज्ञकानां चक्राणां पूजनं क्रियताम्। वृषध्वज! निर्मलं श्रेयस्करं ज्ञानं कर्म च योगेन पूजयेत्। पूर्वादिपत्रेषु शुद्धादीन् पूजयेत्। तत्र नामानि प्रणवपूर्वाणि नमःपर्यन्तानि च, चतुर्थ्यन्तानि च प्रयुञ्जीत। स्नानगन्धपुष्पधूपैः सम्यक् पूजनं विधीयते। एवं विधिना पूजनं कर्तव्यं, इति ते प्रोक्तं, हे हर! ततः वामनमुद्रया तं आगच्छन्तं ध्यायेत्। देवानां देवस्य शङ्खधारिणः आवाहनं कुर्यात्। न्यासं कृत्वा तत्र स्थितं परमेश्वरं ध्यानयेत्। अव्ययं विष्णुं च, इन्द्राद्यैः लोकपालैः सहितं चिन्तयेत्। ततो विष्णवे पाद्यं अर्घ्यं आचमनीयं च समर्पयेत्। देवतां सम्यक् स्थाप्य, वृषध्वज! वस्त्रं दद्यात्। ततः रुद्र! चक्रमध्ये परमेश्वरं ध्यायेत्। भीरवदेवाय मूलमन्त्रेण समर्पणं कुर्यात्, शङ्कर! "ॐ क्षीं शिरसे नमः" इति शिरःपूजनं कुर्यात्। "ॐ क्षैं कवचाय नमः" इति कवचस्य पूजनं यथाविधि कुर्यात्। "ॐ क्षः अस्त्राय नमः" इति अस्त्रस्य पूजनं कुर्यात्। पूर्वादिदिक्षु एतानि सम्यक् पूजयेत्। ततः श्रीं लक्ष्मीं, श्रियः सौभाग्यप्रदां, सम्यक् पूजयेत्। खड्गं गदां पाशं अंकुशं धनुः शरांश्च पूजयेत्। श्रीवत्सं कौस्तुभं हारं पीताम्बरं च पूजयेत्। ब्रह्माणं नारदं सिद्धं गुरुं परमगुरुं च पूजयेत्। इन्द्रं वाहनयुक्तं च, तदनु परिचारकैः सहितान् पूजयेत्। सोमं ईशानं ब्रह्माणं च सम्यक् पूजयेत्। वज्रं शूलं दण्डं खड्गं पाशं ध्वजं गदां च पूजयेत्। ततः ईशान्यां दिशि विष्वक्सेनं पूजयेत्। महादेवं, अनन्तं, वृषध्वजं च पूजयेत्। गन्धान् पुष्पाणि धूपं दीपं नैवेद्यं च समर्पयेत्। अन्यैः स्तोत्रैः प्रणवाद्यैः स्तौति, वृषध्वज! ज्ञानस्वरूपाय नमः, ज्ञानदाय नमः पुनः पुनः। देवानां दानवानां च नाशकाय, सर्वदुष्टविनाशकाय नमः। स्वामिनां स्वामिना पूजिताय, शङ्खचक्रधारिणे नमः। त्रिगुणात्मने निर्गुणाय, ब्रह्माविष्णुरूपिणे नमः। एवं स्तोत्रं कृत्वा, देवानां नाथं चिन्तयेत्। सोऽयं दशमिल्यसूर्यप्रभः, सर्वाङ्गसुन्दरः दृश्यते। एवं शङ्कर! हयग्रीवस्य पूजनविधिः तवोक्तः। अधुना गायत्रीन्यासादिक्रियाविधानं कथयामि, शृणु शङ्कर।