गरुडपुराणम्

एकदा भगवतः संवादे, विविधोपायाः रोगनिवारणार्थं वर्णिताः। कूर्मः, मत्स्यः, अश्वः, महिषः, गौः, शृगालः, वानरः, मर्कटः, मयूरः, काकः, वराहः, उलूकः, कुक्कुटः—एतेषां विहितं मलम्, मूत्रम्, मांसम्, रोम, वा रक्तं, धूपरूपेण, ज्वरातुराणां वा उन्मत्तानां शान्त्यर्थं दातव्यम्। उमापतिं प्रति उक्तं—एषामौषधीनां वर्णनं कृतम्; इन्द्रस्य वज्रः यथा वृक्षान् विनाशयति, तथैव एषाः रोगान् नाशयन्ति। यदा भगवत्स्मरणं औषधरूपेण क्रियते, तदा स रोगान् हरति; ध्यानं, पूजनं, स्तुतिं वा कुर्वन्, अन्यत् विचारणं न आवश्यकम्। ततो हरिः उवाच—शिवस्य रक्षार्थं, दैत्यविनाशे, यया रक्षायाः प्रभावः दृष्टः, तां शुभां वैष्णवीं कवचं वक्ष्यामि, या सर्वरोगनिवारणी। आद्यं विष्णुं, सर्वेश्वरं, सर्वव्यापिनं, अक्षरं, अनामयं, प्रणम्य—जनार्दनं प्रति प्रणाम्य, रक्षासूत्रं बध्नामि, या अव्यभिचारिणी, सर्वथा अतुल्या, दुःखनिवारणी। विष्णुः पुरतः रक्षतु, कृष्णः पृष्ठतः, हरिः शिरसि, जनार्दनः हृदि। हृषीकेशः मनः रक्षतु, केशवः जिह्वां, वासुदेवः प्रातः नेत्रे, संकर्षणः बलवान् कर्णौ। प्रद्युम्नः नासिकां, अनिरुद्धः त्वचम्; वनमाली कण्ठान्ते, श्रीवत्सः अधः। चक्रः वामपार्श्वे रक्षतु, असुरान् निवारयन्; गदा दक्षिणे, सर्वान् असुरान् अपाकरोति। गदा उदरं रक्षतु, हलः पृष्ठं; शार्ङ्गः ऊर्ध्वं, नन्दकः जंघां। शङ्खः गुल्फौ रक्षतु, पद्मः पादौ; गरुडः सर्वदा सर्वकार्यसिद्ध्यर्थं रक्षतु। वराहः जलमध्ये रक्षतु, वामनः कठिनस्थाने; नरसिंहः वनमध्ये, केशवः सर्वतः। हिरण्यगर्भः सुवर्णं ददातु, कपिलः सांख्याचार्यः पञ्चभूतानि समं करोतु। श्वेतद्वीपस्थः श्वेतद्वीपं नयतु; मधुकैटभवधः सर्वान् शत्रून् नाशयतु। विष्णुः सर्वदा पापं शरीरात् निष्कासयतु; हंसः, मत्स्यः, कूर्मः सर्वदिशासु रक्षतु। त्रिविक्रमः सर्वपापं छिन्ध्यात्; नारायणः बुद्धिं रक्षतु। शेषः शुद्धज्ञानं ददातु, अज्ञानं नाशयन्; वडवामुखः कृतदोषान् विनाशयतु। भगवान् पादयोः शिरसि च परमं सुखं ददातु; दत्तात्रेयः पुत्रान्, गोः, बान्धवान् ददातु। रामः परशुना शत्रून् नाशयतु; दशरथी महाबाहुः सर्वदा रक्षतु, राक्षसवधः। यादवप्रियः रामः हलिना शत्रून् नाशयतु; कृष्णः बाल्ये यः प्रलम्बं, केशिं, चाणूरं, पूतनां, कंसं च नाशयत्, तेन मम कामाः सिद्ध्यन्तु। कृष्णशृङ्गालः नाम भीषणः पुरुषः, तमसि स्थितः, मृत्युसदृशः, भीतया दृष्टः। तस्मात् अच्युतं, पद्मनयनं शरणं गत्वा, अहं धन्यः, नित्यं निर्भयः, यतः हरिः मे। नारायणं, सर्वापद्विनाशकं, ध्यानपूर्वकं वैष्णवीं कवचं बध्न्वन्, भूमौ विचरामि। विष्णुस्मरणेन, सर्वदेवस्वरूपः, सर्वभूतैः अभेद्यः, अस्मि। मन्त्रजपेन सर्वदा सिद्धिः मम; यः मां पश्यति, यं अहं पश्यामि, तेषां पापदृष्टिं विष्णुः बध्न्यात्। वासुदेवस्य चक्रदण्डाः पापं छिन्ध्यु, दुष्टान् बाधयन्तु। राक्षसेषु, पिशाचेषु, वनान्तरेषु, विवादेषु, राजमार्गेषु, द्यूते, कलहे च—दुष्क्रमे, नदीतीरे, प्राणसंकटे, अग्नौ, चौराग्रे, ग्रहदोषनिवारणे—विद्युत्प्रकोपे, सर्पविषे, रोगे, विघ्ने, दुःखे—यदा भयमुत्पद्यते, तदा सर्वदा एतद् जपेत्। एष मन्त्रः भगवतो महान्, श्रेष्ठः, सुप्रसिद्धः, गुह्यकवचः, सर्पदोषनाशकः, स्वमायया निर्मितः, कल्पान्ते समुद्रस्य इव गम्भीरः। अनाद्यन्तः, विश्वबीजः, पद्मनाभः, तुभ्यम् नमः। ओं कालाय स्वाहा; ओं कालपुरुषाय स्वाहा; ओं कृष्णाय स्वाहा; ओं कृष्णरूपाय स्वाहा; ओं उग्राय स्वाहा; ओं उग्ररूपाय स्वाहा; ओं अत्यूग्राय स्वाहा; ओं अत्यूग्ररूपाय स्वाहा; ओं सर्वाय स्वाहा; ओं सर्वरूपाय स्वाहा; ओं लोकनाथाय, त्रिलोकधारिणे नमः—विटि सिविटि सिविटि, स्वाहा। ओं लोहहलधरनाथाय नमः—ये ये प्रकाशय। दैत्यराक्षसदानवयक्षराक्षसपिशाचकुष्माण्डकम्पवमननदुद्धारणएकद्वित्रिचतुरहरनित्यरात्रिसन्ध्याज्वरलूताकीटकंटपूतनासर्पस्थावरजङ्गमविषेषु—एतत् शरीरं तव तेन शुद्धं क्रियताम्। विदारय, विदारय, विदारय, भेदय, दंष्ट्रायुक्तेन—पूर्वे रक्ष। ओं है है है है, सहस्रसूर्यकालहतः—जयः! पश्चिमे रक्ष। ओं निवि निवि, ज्वलन्, दहन्, महाकपिलरूपेण—उत्तरं रक्ष। ओं विली विली, मिली मिली, गरुडि गरुडि, गौरी, गान्धारी, विष, मोह, विष, विष—नाशय, स्वाहा! दक्षिणे रक्ष। मां पश्य, सर्वसत्त्वदुःखभयात् रक्ष, रक्ष, जय, जय, विजय! एवं शत्रुप्रतापः भयः च नश्यति, निर्भयता लभ्यते। सर्वाः किरणाः, कल्पकोटिसंख्याताः, सर्वोदरं हंसवत् प्रविशन्तु। वासुदेवः, संकर्षणः, प्रद्युम्नः, अनिरुद्धः, विष्णुः, नारायणः, हरिः—मम सर्वज्वरं नाशयन्तु। हरिः पुनः उवाच—सप्तरात्रेण सर्वकामप्राप्तिं यत् ज्ञानं, तद् शृणु। नमः भगवते वासुदेवाय, तं ध्यायामः। नमः प्रद्युम्नाय, अनिरुद्धाय, संकर्षणाय; नमः शुद्धज्ञानरूपाय, परमानन्दस्वरूपाय। आत्मरमाय, शान्ताय, अद्वयदृष्टये—पुनः पुनः नमः, यस्य सर्वरूपाणि तस्मिन्स्थिता। नमः हृषीकेशाय, महात्मने, अनन्तरूपाय, यस्य इदं विश्वं स्थितम्, यस्मात् उत्पन्नम्, यस्मिन्स्थितम् आदौ। स त्वं पृथिवीं मृद्भूतां धारयसि—नमः ब्रह्मणे। न तव मनः, बुद्धिः, इन्द्रियाणि, प्राणाः स्पृशन्ति वा जानन्ति; त्वं अन्तर्यामी, बहिर्यामी, आकाशवत्—तुभ्यं नमः। ओं नमः भगवते महापुरुषाय, महाभूतनाथाय, यस्य पादद्वयं सर्वजीवरेणुधूलिपूजितम्, कमलपुष्पगन्धवत्, यस्य ज्ञानं सुप्रसिद्धम्—तुभ्यं नमः, परमपादद्वयं। एतत् ज्ञानात् चित्रकेतुः विद्याधरत्वं प्राप्तवान्। हरिः पुनः उवाच—एतस्य जपात् विष्णुधर्मज्ञानं लभ्यते, सर्वशत्रून् जित्वा इन्द्रपदं प्राप्नोति। तद् वक्ष्यामि, महेश्वर।