गरुडपुराणम्

सर्वेऽत्र औषधद्रव्याणि यथाक्रमं वर्णितानि, तानि कथां रूपेण एकत्रितानि इदं प्रकारेण। एकदा, औषधविद्या-विचाराय महर्षयः समागच्छन्। तत्र प्रियङ्गु, निम्बः, त्रिकटु च गोमूत्रेण सम्यक् पीड्यन्ते, तेन नस्ये, लेपने, अंगमर्दने च उपयुज्यमानं भवति। तस्य प्रयोगात् अपस्मारः, विषप्रभावः, उन्मादः, क्षयरोगः, दुर्भाग्यं, ज्वरः च निवर्तन्ते; राजगृहद्वारे स्थापितं तु भूतभीतिं अपि नाशयति। निम्बः, कुस्तः, द्विविधा हरिद्रा, शिग्रुः, राई, देवदारुः, पाटोलः, धान्यं च तक्रेण सम्यक् पीड्यन्ते। तेन शरीरं तैलानुलिप्तं सन्निहितं यदा मर्द्यते, तदा कुष्ठरोगः, त्वचाम् विकारः, कण्डूः च निश्चयं नश्यन्ति। लवणं, सैन्धवम्, क्षारः, कृष्णराई, साधारणलवणम्, विद्, लौहकचः, त्रिवृत्, सुरणः च तक्रेण, गोमूत्रेण, क्षीरेण च मृदुशिखायां सम्यक् पक्त्वा। तत् चूर्णं उष्णोदकेन पानं कर्तव्यम्। तेन बलवर्धनम्, अग्निदीपनम्, अपचयावस्थायाम् अपि मांसं, घृतं च श्रेष्ठं भक्षयितुं शक्यते। एतत् चूर्णं नाभौ, मूत्रमार्गे, गुल्मे, प्लीहायाम् उत्पन्नं सर्वं वेदनां निवारयति; विशेषतः अपाचीनवेदनायाः हितम्। हरितकी, आमलकी, द्राक्षा, पिप्पली, काँटकरी, श्रिंगी, पुनर्नवा, शुष्कशुण्ठी च सेवनात् श्वासकासरोगः निश्चितं नश्यति। हरितकी, आमलकी, द्राक्षा, पथाः, विभीतकः समतुल्यं शर्करया सह भक्ष्यं, तेन ज्वरनिवारणम् भवति। त्रिफला, बदारः, द्राक्षा, पिप्पली च विरेचनार्थं प्रयुज्यन्ते; हरितकी उष्णोदकेन लवणेन सह विरेचनं करोति। कूर्मः, मत्स्यः, अश्वः, महिषः, गौः, शृगालः, कपिः, मर्कटः, मयूरः, काकः, वराहः, उलूकः, कुक्कुटः च—एतेषां विट्, मूत्रं, मांसं, रोम, रक्तं वा धूपरूपेण ज्वरार्ते, उन्मादार्ते च समर्प्यते, तेन तेषां शान्तिः भवति। एवं, उमापतेः औषधद्रव्याणि वर्णितानि, इन्द्रस्य वज्रः यथा वृक्षान् विनाशयति, तथा रोगनाशकानि। विष्णुं औषधरूपेण स्मरन्, ध्यानं, पूजनं, स्तवनं वा कृत्वा, रोगनिवारणं भवति; अन्यत् विचारणं न आवश्यकम्। ततः श्रीहरिः उवाच— अहं शुभं वैष्णवं कवचं वक्ष्यामि, यद् सर्वरोगनाशकं, येन पूर्वं शिवः दानवान् संहारयन् रक्षितः। तस्मात् अजं, नित्यमारोग्यं, सर्वव्यापिनं, अक्षरं, विष्णुं, सर्वेश्वरं प्रणम्य, जनार्दनं प्रणम्य, अनुत्तमं, सर्वदुःखनाशकं रक्षासूत्रं बध्नामि। विष्णुः अग्रे रक्षतु, कृष्णः पृष्ठे, हरिः शिरसि, जनार्दनः हृदये। हृषीकेशः मनसि, केशवः जिह्वायां, वासुदेवः प्रातः नेत्रयोः, संकर्षणः कर्णयोः। प्रद्युम्नः नासायां, अनिरुद्धः त्वचि, वनमाली कण्ठान्ते, श्रीवत्सः अधः रक्षतु। चक्रः वामपार्श्वे, गदा दक्षिणे, गदा सर्वासुरान् निवारयतु। गदा उदरे, हलः पृष्ठे, शार्ङ्गः उपरि, नन्दकः जंघायां। शङ्खः गुल्फयोः, पद्मं पादयोः, गरुडः सर्वकार्यसिद्ध्यर्थं रक्षतु। वाराहः जलस्थले, वामनः दुर्गमे, नरसिंहः अरण्ये, केशवः सर्वतः रक्षतु। हिरण्यगर्भः सुवर्णं ददातु, कपिलः साम्यं देहे ददातु। श्वेतद्वीपवासी श्वेतद्वीपं नयतु, मधुकैटभवधः सर्वान् शत्रून् नाशयतु। विष्णुः पापं शरीरात् निष्कासयतु, हंसः, मत्स्यः, कूर्मः सर्वदिशासु रक्षन्तु। त्रिविक्रमः पापं छिन्द्यात्, नारायणः बुद्धिं रक्षतु। शेषः शुद्धज्ञानं ददातु, वडवामुखः कृतदोषं विनाशयतु। भगवान् पादयोः शिरसि च परमसुखं ददातु, दत्तात्रेयः पुत्रान्, पशून्, बान्धवान् ददातु। रामः परशुना शत्रून् नाशयतु, दशरथी महाबाहुः सदा दानवान् संहारयन् रक्षतु। रामः यादवप्रियः हलिना शत्रून् नाशयतु, यः प्रलम्बं, केशिं, चाणूरं, पूतनां, कंसं च नाशयत्, स बाल्ये कृष्णस्य कामान् ददातु। तत्र अहं कृष्णशृङ्गलनाम्नं तमःक्लिष्टं पुरुषं पश्यामि, भीतया मृत्युवत् पाशधारिणं पश्यामि। तस्मात् अच्युतं पद्मनयनं शरणं गत्वा, अहं धन्यः सदा निर्भयः, यतः हरिः मम भगवान् अस्ति। नारायणं सर्वापद्विनाशकं ध्यानं कृत्वा, वैष्णवं कवचं बध्नित्वा, पृथिव्यां विचरामि। सर्वेषां भूतानां अप्राप्यः, सर्वदेवत्मा विष्णुस्मरणात्, अनन्ततेजसा युक्तः। मन्त्रपाठात् सदा सिद्धिः मे अस्तु; यः मां पश्यति, यं अहं पश्यामि, तेषां पापदृष्टिं विष्णुः बध्नातु। वासुदेवस्य चक्रस्य अरण्याः पापानि छिन्द्युः, शत्रून् अपि नाशयन्तु। राक्षसेषु, पिशाचेषु, अरण्येषु, विवादेषु, राजमार्गेषु, द्यूते, कलहे च— भयङ्करनदीतीरणे, प्राणविपत्तौ, अग्नौ, चौराग्रहे, ग्रहदोषनिवारणे च— एतत् कवचं सदा रक्षति। एवं, औषधद्रव्याणि, कवचं, विष्णुस्मरणं च, सर्वरोगनाशकं, सर्वशत्रुनिवारकं, सर्वसिद्धिप्रदं भवति।