श्रीभगवान् हरिः महादेवं प्रति औषधगुणान् विविधान् उपदिशन् एवम् आख्यात्— हे रुद्र! मूलकबीजानि अपामार्गरससम्युक्तानि चूर्णीकृत्य लेपरूपेण यदा प्रयुज्यन्ते, तदा सिध्मकः विनश्यति। हरिद्रा च राम्ब्हाभस्मना संयोजिता सिध्मकं नाशयति; राम्ब्हा अपामार्गयोः च भस्म, एरण्डेन सह अभ्यङ्गरूपेण उपयुज्यमानं, हे महादेव, त्वरितं सिध्मकं विनाशयति। कूष्माण्ड-नालयोः भस्म, गोमूत्रेण संयुतं, तथा जलसम्युक्ता हरिद्रा मृद्वग्निना सिद्धा, एते अपि सिध्मकनाशनाय प्रभावन्ति। हे वृषध्वज! यदि शरीरं महिषविष्टया आवृत्य अभ्यङ्गः क्रियते, अङ्गेषु स्थैर्यं सम्पद्यते। तिलसर्षपसमेतया हरिद्रया अभ्यङ्गः कृतः, दुर्गन्धिनः अपि गात्रं सुरभिं करोति। नित्यं दूर्वाकाकजङ्घार्जुनपुष्पाणि, जम्बुफलानि, लोध्रं च लेपरूपेण उपयुज्यमानानि, शरीरगन्धं नाशयन्ति। लोध्रचूर्णं, भवचूर्णं, नोराचूर्णं, सुवर्णं च अभ्यङ्गरूपेण उपयुज्यमानं, ग्रीष्मोष्णदुःखं निवारयति। रात्रौ क्षीरस्य छर्क्षणेन शरीरात् दाहरोगः निवर्तते; काकजङ्घाभ्यङ्गेन सुरभिगन्धः जायते। यष्टिमधु, शर्करा, वाससारसः, मधु च, पानरूपेण कृतं, रक्तपित्तकामलापाण्डुरोगान् अपाकरोति। वाससारसः मधुना सह पानं कृत्वा रक्तदोषः नश्यति; प्रातःकाले जलपानात् घोरनासरोगः निवार्यते। बिभीतकपिप्पलीसैन्धवचूर्णं, आम्लकाञ्जिकेन सह पानं, स्वरभेदं नाशयति, हे महेश्वर। आमलकचूर्णं गोदुग्धेन, मनःशिलाबलामूलकोलपणगुग्गुलुसंयुक्तं च, हितकरम्। जातिपत्राणि, कोलपत्राणि, मनःशिला, दारुबदराग्निना दण्डीकृत्य धूमस्य सेवनं, हे महेश्वर, कासरोगं निश्चितं निवारयति। त्रिफलापिप्पलीचूर्णं मधुना सह, भोजनपूर्वं सेवनं, तृष्णाज्वरौ अपाकरोति। बिल्वमूलं, गुडूच्याः सह मधुना जले पक्त्वा पानं, त्रिविधं वमथुं निश्चितं निवारयति; दूर्वां तण्डुलोदकेन पिष्ट्वा पानं च वमथुं निवारयति। हरिः पुनरुवाच— श्वेतपुनर्नवार्शं पुष्यनक्षत्रे संगृहीतं, तस्य जलपानात् गृहे सर्पाः न स्युः। भल्लूकदन्तनिर्मितं तार्क्ष्यप्रतिमां धारयेत्; यावत् वृषध्वजः तिष्ठति, तावत् सर्पैः न दृश्यते। ये शाल्मलीमूलं पुष्ये रुद्रार्चितजलेन पिबन्ति, ते सर्पदंशाद्विमुक्ताः भवन्ति, न संशयः। पुष्ये लज्जालुकमूलं हस्ते बन्धयेत् वा लेपं कुर्यात्, सर्पाः निर्भयेन गृह्यन्ते। एतार्कमूलं पुष्ये शीतलेन जलेन पिबन्, दंशोत्थविषं करवीरजन्यं च विषं विनाशयति। महाकालमूलं आम्लकाञ्जिकेन पिष्ट्वा लेपः, वोढ्राडुण्डुभयोः विषं नाशयति। तण्डुलीयकमूलं तण्डुलोदकेन पिष्ट्वा घृतसमेतं पिबन्, सर्वविषं अपाकरोति। नीलिलज्जालुकमूलं तण्डुलोदकेन पिष्ट्वा पानं, दंशविषं एकस्यैव मात्रा नाशयति। कूष्माण्डस्य नूतनरसः गुडशर्करसंयुक्तः क्षीरपानेन दंशविषं नाशयति। एवं कोद्रवमूलं भ्रमं निवारयति; यष्टिमधुशर्करासंयुक्तं पिबन्, तदपि हितकरम्। क्षीरपानं त्रिरात्रं कृत्वा मूषिकविषं नश्यति; अथवा शीतजलं त्रिरात्रं पिबेत्। ताम्बूलदग्धमुखस्य लाला न प्रवर्तते; घृतशर्करापानात् मद्यबाधा न भवति। कृष्णाङ्कोलमूलं सुपक्वजलेन पिबन्, गरसविषं त्रिरात्रेण नाशयति, हे महेश्वर। सैन्धवयुतं गोघृतं स्नेहपक्वं वृश्चिकदंशक्लेशं नाशयति, हे महादेव। कुसुभं, कुङ्कुमं, हरितालं, वैडूर्यं, करञ्जं, अर्कमूलं चूर्णीकृत्य, हे शङ्कर, सेवनात् मानवेषु विषं नश्यति; दीपस्य तैलस्य अभ्यङ्गेन कीटदंशविषं विनश्यति; खर्जूरविषं अपि नश्यति, न संशयः। वृश्चिकदंशस्थले शुण्ठीतगरयोः लेपेन मधुमक्षिकाविषं नाशयति; तत्र लेपेन विषं विनश्यति। शतपुष्पा, सैन्धव, घृतस्य लेपः, शिरीषबीजं क्षीरेण मर्दितं च, लेपेन, हे महादेव, श्वदंशविषं नाशयति; अग्निसंस्कृतोदकेन छर्क्षणेन मण्डूकविषं अपि नश्यति। यदि दग्धविषं धत्तुरकृष्णसर्षपयोः संयुतं, तदा क्षीरगुडपानात्, हे शशिशेखर, विषं विनश्यति। वट-निम्ब-शमी-त्वक् जलेन पक्त्वा मुखदन्तशोधनं कृत्वा विषक्लेशः नश्यति। देवदारुं रक्तमृदं वा, नागकेशरं, दरिद्रं, मञ्जिष्ठां च लेपेन, हे उमापते, कृमिविषं विनश्यति। करञ्जबीजानि, वरुणत्वक्, तिलसर्षपयोः संयोजनं विषं नाशयति, न संशयः। घृतं कुमारीपत्रलवणयुतं गृहीत्वा, अश्वदंशोत्थकण्डूः निवार्यते। हरिः पुनरुवाच— चित्रकस्य अष्टभागान्, शूरणस्य षोडशभागान्, शुण्ठ्याः चतुर्भागान्, मरीचस्य द्वौ भागौ गृह्णीयात् इति। एवं श्रीभगवान् हरिः महादेवं प्रति विविधौषधगुणान्, रोगनिवारणोपायांश्च, क्रमशः, आदरपूर्वकं न्यगदत्।