शिवस्य समीपे, भगवतः हरिः औषधीयुक्तानि दिव्यानि रहस्यानि उपदिशन्, औषधशास्त्रस्य गूढार्थं प्रकाशयति। तत्र हरिः शिवं संबोधयन् इदं कथयति— श्वेतगुञ्जायाः पुष्पं मूलं च यदि मुखे स्थाप्यते, हे रुद्र, तद्विषस्य नानाविधं विषं निवारयति। यदि तस्य तन्तुं हस्ते बद्ध्वा वा ग्रीवायां धार्यते, ग्रहदोषान् अपाकरोति; चतुर्दशी तिथौ कृष्णपक्षे कटीप्रदेशे बद्ध्वा, हे नीललोहित, सिंहादिभ्यः वन्यपशुभ्यः भयम् अपाकरोति। भूतनाथ, विष्णुक्रान्तामूलं यदि कर्णे वस्त्रेण बद्ध्वा धार्यते, मकरादिभ्यः जीवितस्य आपदः निवार्यन्ते। अपराजितामूलं गोमूत्रेण संयुत्य पीतं, ग्रन्थिशोथं शीघ्रं निःसन्देहं नाशयति। इन्द्रवारुणीमूलं नियमानुसारं जिङ्गिणी, एरण्ड, शूक, शिम्बी च संयुत्य शीतले जले स्थाप्यते, बाहुग्रीवयोः पीडां शमयति। महिषघृतं, अश्वगन्धा, पिप्पली, वचा, द्विविधं कुष्ठं च, लेपस्वरूपेण योजितं, जननाङ्गेषु, स्रोतसि, स्तनयोः पीडां शमयति। कुष्ठ, नाग, बला च नवनीतेन संयुत्य, युवतिभ्यः सौन्दर्यं पुष्टिं च ददाति। इन्द्रवारुणीमूलं, नाम्ना दूराद् आह्वयित्वा, उन्मूल्य फाल्यते, तस्य व्यक्तेः प्लीहाव्याधिः नश्यति। श्वेतपुनर्नवामूलं तण्डुलोदकेन पीतं, पिडकां नाशयति; अन्यद् चिन्तनं न आवश्यकम्। कदलीपत्रभस्मचूर्णं जले संयुत्य पीतं, सर्वं उदरविकारं नाशयति। कदलीमूलं गुडेन घृतं च मिलित्वा अग्नौ पक्त्वा खादितं, उदरस्थं कृमिं नाशयति। नित्यं निम्बपत्रचूर्णं आमलक्या च प्रभाते खादितं, कुष्ठं नाशयति। हरितकी, विडङ्ग, हरिद्रा, श्वेतसर्षप, सोमराजमूलं, करञ्जस्य रौन्धवः च, सर्वं गोमूत्रेण घृष्ट्वा, कुष्ठस्य औषधं भवति। त्रिफलाया एकांशः, शिवाया द्व्यंशः, सोमराजबीजं च, पथ्येन सह खादितं, त्वचि पिडकां शमयति। अम्लतक्रं गोमूत्रं लवणेन सिद्धं कांस्ये घृष्ट्वा, रक्षसद्रव्यं लेपस्वरूपेण उपयुज्य, कुष्ठं पिडकां च नाशयति। हरिद्रा, हरितालं, दूर्वा, गोमूत्रं, सैन्धवलवणं च, लेपं कृत्वा, त्वचि पिडकां, श्वित्रं, विषं च नाशयति। सोमराजबीजं नवनीतेन संयुत्य मधुना च आस्वाद्य, हे रुद्र, श्वित्रं नाशयति; तक्रेण वा तण्डुलोदकेन पीतं, चिन्तनं न आवश्यकम्। श्वेतापराजितामूलं जले घृष्ट्वा, मासपर्यन्तं लेपं कृत्वा, हे रुद्र, श्वित्रं नाशयति। महिषघृतं, नवनीतं, सिन्दूरं, अमरीचकं च, त्वचिव्याधौ लेपं कृत्वा, हे वृषध्वज, दुर्नामविकारं नाशयति। गाम्भारीमूलं शुष्कं पक्त्वा क्षीरसंयुक्तं खादितं, हे प्रभो, शुक्लपित्तं नाशयति। मूलकबीजं अपामार्गरससंयुक्तं पीडकायां लेपं कृत्वा, हे रुद्र, सिध्मकं नाशयति। हरिद्रा कदलीभस्मना संयुत्य, सिध्मकं नाशयति; राम्भा अपामार्गयोः भस्मं एरण्डेन सह अभ्यङ्गे उपयुज्य, हे महादेव, सिध्मकं त्वरितं नाशयति। कूष्माण्डनालयोः भस्मं गोमूत्रेण संयुत्य, हरिद्रां जले घृष्ट्वा स्नेहपूर्णं कृत्वा, तद् औषधं भवति। शरीरं महिषविष्टेन संवृत्य, हे वृषध्वज, अभ्यङ्गं कृत्वा, अङ्गानि दृढानि भवन्ति, हे प्रभो। हरिद्रा तिलेन सर्षपेन च संयुत्य, अभ्यङ्गे उपयुज्य, दुर्गन्धयुक्तः सुगन्धि भवति। नित्यं दूर्वापुष्पं काकजङ्घा, अर्जुनं, जाम्बूफलं, लोध्रं च लेपस्वरूपेण उपयुज्य, शरीरगन्धं अपाकरोति। लोध्र, भव, नोरा च चूर्णं सुवर्णेन सह अभ्यङ्गे उपयुज्य, ग्रीष्मकालदाहं निवारयति। रात्रौ क्षीरं शरीरं सिञ्चयित्वा, दाहविकारं नाशयति; काकजङ्घया अभ्यङ्गं कृत्वा, सुगन्धं जनयति। यष्टिमधु, शर्करा, वासकरसः, मधु च पीतं, रक्तपित्तं, कामलां, पाण्डुं च नाशयति। वासकरसः मधुना पीतं, रक्तपित्तं शमयति; प्रभाते जलं पीत्वा, तीव्रं नासारोगं नाशयति। बिभीतकचूर्णं, पिप्पली, सैन्धवः, अम्लपानं सह पीतं, स्वरभेदं नाशयति, हे महेश्वर। आमलकचूर्णं क्षीरसहितं, मनःशिला, बला, कोलपण, गुग्गुलुं च, लाभदायकम्। जातिपत्रं, कोलपत्रं, मनःशिला च, दण्डरूपेण बदराग्नौ दग्ध्वा, हे महेश्वर, धूमस्य ग्रहणेन कासं निःसन्देहं शमयति। त्रिफलापिप्पलीचूर्णं मधुना पूर्वाहारं पीत्वा, तृष्णां ज्वरं च शमयति। बिल्वमूलं मधुना गुडूचीना जलसिद्धं पीत्वा, त्रिविधं वमनं नाशयति; दूर्वां तण्डुलोदकेन घृष्ट्वा पीत्वा, वमनं शमयति। हरिः पुनः वदति—श्वेतपुनर्नवामूलं पुष्यनक्षत्रे संगृहीत्वा तस्य जलं पीत्वा, गृहस्थे सर्पाः न भविष्यन्ति। तार्क्ष्यस्य चित्रं भल्लूकारदन्तैः निर्मितं धारयेत्; यावत् वृषध्वजः जीवति, सर्पैः न दृश्यते। शाल्मलीमूलं पुष्यनक्षत्रे रुद्रार्पितं जले पीत्वा, सर्पदंशात् मुक्तिः स्यान्; निःसन्देहं। पुष्ये लज्जालुकमूलं हस्ते बद्ध्वा वा लेपं कृत्वा, सर्पान् निर्भयम् गृह्णाति। पुष्ये एतार्कमूलं शीतले जले पीत्वा, दंशविषं करवीरविषं च नाशयति। एवं भगवतः हरिः शिवं प्रति, औषधशास्त्रस्य विविधानि रहस्यानि, रक्षायाः, आरोग्यस्य च उपायान्, श्रद्धया, विनयेन च प्रकाशयति।