श्रीगुरुदेवाय नमः। एकदा भगवतः हरिः श्रुत्वा शंकरस्य प्रश्नं, औषधविद्यायाः रहस्यं प्रकटयामास। स उवाच—यः पुरुषः विष्णुक्रान्तायाः मूत्रेण संयुक्तं किञ्चिद् वस्त्रं हस्ते बध्नाति, तस्य पर्शु-विकारः विनश्यति, चौरभयम् अथवा व्याघ्रादिभिः भीतिः अपि न स्यात्। ब्रह्मदण्ड्याः मूलानि सर्वकार्यसिद्धिदानि भवन्ति; त्रिफलाचूर्णं घृतसमेतं कुष्ठरोगं नाशयति। पुनर्नवा, बिल्व, पिप्पली—एतेषां घृतं पीत्वा हिक्का, श्वासकासरोगः नश्यति, स्त्रीणां गर्भलाभोऽपि जायते। अथवा, यः नरः नारीबीजं क्षीरघृतपाकं शर्कराघृतयुतं खादति, तस्य वीर्यं अक्षयं भवति। विदङ्ग, मधूक, पथ, मांसी, सर्जरसं, हरिद्रा, त्रिफला, अपामार्ग, मनःशिला—एतानि सर्वाणि उदुम्बरधातकीसमेतानि तिलतैलेन कूटयित्वा, योनिलिङ्गयोः अभ्यङ्गे सम्यगुपयुज्यते। तदा स्त्रीपुरुषयोः परस्परानन्दः सञ्जायते। तत्र मन्त्रः—‘नमः वरदायाकर्षकाय आकर्षय स्वाहा’—इत्युक्त्वा, तेन तैलेन योनिलिङ्गयोः अभ्यङ्गे चिह्नानि दृश्यन्ते, हे शंकर। पुनर्नवा, अमृता, दूर्वा, सुवर्णं, इन्द्रवारुणी—एषां बीजानां स्वरसः प्राप्तः, तं मध्यम् पात्रे स्थाप्य, अग्निना पच्यते। तत्र मधुघृतक्षीरयुतं पिबन्, झरा-केशपाण्डुत्वं विनश्यति। मधुघृतगुड्ताम्रकारवेल्लिका-रसैः संयुतं ज्वालां प्रज्वाल्य, रजतं लभ्यते; शृणु हि सुवर्णस्य निर्माणम्। धत्तूरपुष्पं सीसकं लाङ्गलीकपल्लवश्च, समं दग्ध्वा, सुवर्णं जायते। धत्तूरबीजतैलदीपेन ध्यानस्थः पुरुषः, आकाशे स्थितोऽपि, किञ्चिद् न पश्यति। कर्दमवृषे मेंढकं बध्नाति चेत्, सः स्थिरः भवति; शङ्खांशैः संयोजितः धूपगन्धं घ्राणे दत्त्वा, वृषवत् मेढकः डङ्कारी च भवति—अत्र न संशयः। रात्रौ सरिषपतैलं खाद्यो नाम कृमिश्च, ताभ्यां दीपः प्रज्वलितः, तस्य ज्वाला वह्निसमाना भवति। चुचुन्दरीचूर्णं दग्ध्वा रुद्रेण सह सम्यक् लेपितं, तत्क्षणात् दाहः शम्यते; चन्दनस्नेहलेपनात् वा पानात् सुखलाभः स्यात्। यदि हस्तिपद्मरागेण नेत्रे अनुलेप्यते, युधि जयः, अतिबलश्च भवति। दुन्दुभसर्पदन्तं मुखे निधाय वारिणि प्रविश्य, तत्रापि सुखेन तिष्ठति, यथा स्थले। मकरस्य नेत्रदन्तास्थिरक्तं, मेषतैलघृतयुतं, स्वदेहे लेप्य, त्रिदिनानि जलस्थः सुखेन वसति। मकरनेत्रं कूर्महृदयं मूषकस्नेहास्थि शिंशुमारस्नेहं च संयोज्य, लेपं कृत्वा, जलस्थः स्वगृहे इव सुखेन वसति। लोहचूर्णं तक्रेण पीत्वा पाण्डुरोगं नाशयति; तण्डुलीयमूलं गोक्षुरं क्षीरेण पीत्वा हितकरम्। पद्मादिसरसः संयुतं पीत्वा मुखरोगं नाशयति; जातिमूलं तक्रेण, कोलमूलं च, अजीर्णं शमयति। शतकत्र कुशमलः वा मार्कटीमूलं, बाकुचीमूलं कट्वाम्भसा सह, दन्तरोगं निवारयति। इन्द्रवारुणीमूलं जलेन पीत्वा विषनाशनम्; सुरभिकामूलं पिबन्, सर्वविषरोगाः नश्यन्ति। गुण्जाचूर्णं कट्वाम्भसा पिष्ट्वा शिरसि लेपः शिरोरोगं शमयति; बालातिबलायष्टीनि शर्करामधुना संयोज्य, तदपि हितकरम्। श्वेतापराजितामूलं पिप्पलीशुण्ठीसहितं पीत्वा, वन्ध्यायाः गर्भलाभः; तत्र न संशयः। तत्सर्वं शिरसि पिष्ट्वा लेपः शूलनाशकः; निर्गुण्ड्याः अग्रभागं पीत्वा, गलगण्डरोगः शम्यते। केतक्याः क्षारं गुडेन, शरपुङ्खां तक्रेण वा पीत्वा, प्लीहारोगः नश्यति। मातुलुङ्गरसं गुडघृतयुतं पीत्वा वातपित्तजन्यवेदनां विनाशयति; शुण्ठिकृष्णलवणहिङ्गुं सेवनात् हृदयरोगः शम्यते। एवं श्रीगरुडपुराणे महौषधविद्या प्रवक्ता। तत्र हरिः प्रोवाच—‘अं गणपतये’ इति गणपतिमन्त्रः धनविद्याप्रदः। अष्टसहस्रवारं जपित्वा शिखां बद्ध्वा, विवादे जयः सुलभः; शतवारं जपेन जनप्रियता सिध्यति। रुद्राय तिलान् घृतलेपितान् हविर्दद्यात्; सहस्राष्टोत्तरशतमेकवारं कृत्वा, त्रिदिनेषु राजा वशे भवति। अष्टमीचतुर्दश्योः उपोष्य विघ्नराजं पूजयित्वा, तिलचूर्णं तण्डुलयुतं सहस्राष्टोत्तरशतवारं हुत्वा, युद्धे अजितः, सर्वे तस्य सेवकाः भवन्ति। अष्टसहस्रवारं जपित्वा, शतमष्टवारं पुनः, शिखां बद्ध्वा, राजसभायां जयः सुलभः। प्रातःकाले ‘ह्रीं’ इत्यस्य विसर्गयुक्तं स्त्रीललाटे स्थापयन्, सा नारी वश्या भवति। स्त्रीगृहे चित्तैकाग्र्येण स्थापयन्, कामिनी कामार्ता भवति; अत्र न संशयः। शुद्धचित्तः पुरुषः दशसहस्राहुतिं दत्वा, केवलदृष्ट्या स्त्रीणां वशित्वं प्राप्नोति। मनोनिर्मलं शिलाजतु गोरोचनाकुङ्कुमैः तिलकं कृत्वा, स्त्रीणां वशित्वं लभते। भृङ्गराज, सहदेव, वचा, श्वेतापराजितैः तिलकं कृत्वा, त्रैलोक्यं वशं नयति। गोरोचनामत्स्यपित्तेन वामाङ्गुल्या तिलकं कृत्वा, त्रैलोक्यं वशं नयति—अत्र न संशयः। एवं भगवता हरिणा औषधविद्यायाः रहस्यानि, मन्त्रविद्यायाश्च चमत्काराः शंकराय सम्यगुपदिष्टानि।