शिवध्वजः महादेवः शरणागतान् स्नेहपूर्वकं आयुर्वेदस्य विविधोपायान् उपदिशति। प्रथमं, सप्तदिनानि रक्तचन्दनं, मञ्जिष्ठा, लाखा वा तेषां प्रमाणं, यष्टिमधु, मधु, केसरं च युक्त्वा उपयोज्यते, तदा मुखे दीप्तिः आविर्भवति। ततः, शुण्ठी, पिप्पली, गुडूची, कण्टकारी च चूर्णं कृत्वा जलमध्ये काषायं पच्यते, तस्य पानात् जठराग्निः प्रज्वलति। वायुव्याधि तथा क्षयरोगे, करञ्ज, पार्पट, उशीरा, बहती, कटुरोहिणी च उपयुज्यन्ते। गोक्षुरं जलसहितं पच्यमानं पानं कृत्वा श्रान्ति, दाह, पित्त, ज्वर, क्षय, मूर्छा च नश्यन्ति। पिप्पलीचूर्णं मधु, घृत, क्षीरयुतं पच्यते, तस्य पानात् हृद्रोगः, कासः, विषमज्वरः च निवार्यते। सर्वेषु काषायेषु अर्धकर्षः मात्रां गृह्यते, आयुःप्रमाणानुसारं मात्रानिर्णयः क्रियते। क्षीरम् गोमूत्रयुतं पानं कृत्वा विषमज्वरः तथा काकजन्धारः नश्यन्ति। शुण्ठी क्षीरयुतं पच्यते, तस्य पानात् ज्वरः नश्यति; यष्टिमधु, मुस्ता, सैन्धव, बृहतीफलानि च तत्र उपयुज्यन्ते। एतानि औषधानि तथा निद्राजनकानि दत्तानि, तेन मनुष्ये निद्रा उत्पद्यते; यदि निद्रा विक्षिप्तः भवति, तदा कृष्णमरिचचूर्णं तथा लाला उपयुज्यते, शुभे। काकजङ्घामूलं शिरसि स्थाप्यते, तेन निद्रा आगच्छति; अम्लकाञ्जिका तथा सर्जरसा-तैलं अपि निद्राजनकं। शीतं जलं सह तस्य लेपनं दाहं निवारयति; रक्तज्वरदाहं, ज्वरदाहं च शमयति। श्रीकाशैल, मन्त, शुण्ठी, पापन, भेदक, सौवञ्जन, गोक्षुर, वरुणत्वक् च युक्तानि, सौभागञ्जनमूलं च जलसहितं पच्यमानं, हिंगु, यवक्षारं च मिश्रयित्वा पानं कृत्वा वातविकारः विनश्यति। पिप्पली, तन्मूलं, भल्लातकं च जलसहितं पच्यते, तस्य पानं तीव्रशूलनाशकं श्रेष्ठम्। अश्वगन्धामूलं, वल्मीमृदायुतं, तेन मर्दनं कृत्वा, पार्श्ववातः शम्यते, हे रुद्र। बृहतीमूलं जलसहितं पीत्वा वातसञ्चयः भङ्गः। तगरमूलं तक्रयुतं पीत्वा झिञ्झिणीवातः इन्द्रवज्रवत् नश्यति। अस्थिसन्धाने तदन्नेन वा मांसरसयुतं ग्राह्यम्, तेन वातविकारः तथा अस्थिभङ्गः निवार्यते। घृतलेपनं शुष्कं कृत्वा अजक्षीरयुतं, तस्य लेपनात् पादशोथः शम्यते, नात्र संशयः। मधु, घृत, सैन्धव, मधुमक्षिका, गुड, गुग्गुलु, सर्जरसा युतं लेपनं कृत्वा प्लीहा शुद्ध्यति। तीक्ष्णतैलं धूमरहिताग्नौ तप्तं, भूमिना आच्छाद्य पादे लेप्यते, तेन पादः वृषभवत् बलवान् भवति। सर्जरसा, सिक्थक, जीरक, हरितकी घृतसहितं लेपनं दाहवेदना निवारयति। तिलतैलं अग्निसंस्कृतं यवभस्मयुतं, पुनःपुनः लेपनं कृत्वा दाहव्रणं विनाशयति। नवनीतम् महिषी, दग्धतिलचूर्णं, भल्लातकं च नासे लेप्यते, तेन व्रणवेदना शिरःशूलं च शम्यते। हरे, कर्पूरं गोघृतयुतं झटिति प्रहारः, शस्त्रकृतः श्वेतः बन्धितः च, पूयवेदना स्पृशति, वृषध्वज। आम्रवृक्षमूलरसयुतं शस्त्रव्रणं पूरयित्वा, घृतस्नानं कृत्वा, शस्त्रव्रणमुक्तः भवति। शरपुङ्खा, लज्जालुका, पथामूलं जलसहितं पेष्यते, तस्य लेपनं शस्त्रव्रणशमनं। काकजङ्घामूलं त्रिरात्रं शुष्कं, तेन पूयवेदना नश्यति, व्रणशमनं च। तिलतैलं अपामार्गमूलं जलयुतं, तत्क्षणात् लेपनं कृत्वा प्रहारवेदना शम्यते। अभया, सैन्धव, शुण्ठी जलयुतं पेष्यते, तस्य पानं अजीर्णं निवारयति, शङ्कर। निम्बमूलं कटिप्रदेशे बन्ध्यते, तेन नेत्रवेदना शम्यते; शनमूलं पान, ताम्बूलसहितं दग्धं, तेन इन्द्रियवेदना नश्यति। पक्कः हरिद्रा, श्वेतरायतमूलं, मातुलुङ्गबीजं च सप्तदिनानि चूर्णरूपेण उपयुज्यते, तेन आरोग्यं सिध्यति। श्वेतापराजितापत्रं निम्बपत्ररसयुतं नासिकाद्रवः रूपेण दत्तं, तेन डाकिनी, मातरः, ब्रह्मराक्षसः च विमुक्ताः भवन्ति, वृषध्वज; मधुना नासिकाद्रवः रूपेण अपि। श्वेतजयन्तीमूलं पुष्यनक्षत्रे संगृहीतं, श्वेतापराजितामूलं, चित्रकं च, तिलकं कृत्वा स्त्री स्ववश्या भवति। पिप्पली, लोहचूर्णं, शुण्ठी, आमलकी, सैन्धव, मिश्री च सममिति ज्ञेयम्, हे रुद्र। तद्वटप्रमाणं सप्तदिनानि सेवनं कृत्वा, पुरुषः बलवान् द्विशतवर्षपर्यन्तं जीवति; "ॐ ठ ठ ठ" सर्वेषु वशीकरणकर्मेषु प्रयुक्तं, सर्वकामान् पूरयति। काकनिवासं संग्रहीत्वा ज्वालायां दग्धं, तस्य भस्म शिरसि छत्रच्छायायां स्थाप्यते, शङ्कर। तेन निष्कासनं सिध्यति; श्रुणु परमं उपायम्—मूषिकचर्मणि काकनिवासं निक्षिप्यते। मूषिकमलं भूतसूत्रेण बध्नाति, कृष्णकाकरक्तेन लेप्यते, इच्छितस्य नाम लिख्यते। हरे, ततः पतितपत्रमध्ये निक्षिप्यते; तेन स्त्रीपुरुषौ काकसमूहैः ग्रस्तौ भवन्ति। एते महादेवस्य आयुर्वेदोपायाः दिव्याः, भक्तजनानाम् आरोग्यं, सिद्धिं, वशीकरणं च ददाति।