शिवप्रियं कथां प्रवक्ष्यामि, यथोक्तं गरुडपुराणे औषधशास्त्रस्य रहस्यानि। एकदा भगवतः समीपे ऋषयः पृच्छन्ति स्म—हे रुद्र, केन प्रकारेण विविधरोगान् निवारयेत्? तदा भगवान् उवाच— गुञ्जामूलस्य मूलं, अजमूत्रेण सम्यग् मर्दितं, रजनीकान्त्याः नाशनाय विशेषं प्रभावति। तद् मर्दनं रजत-ताम्र-हेमनिर्मितेन हस्तमर्दितदण्डेन योजनीयम्। एवं कृतमञ्जनं, हे रुद्र, पाण्डुरोगं क्षिप्रं नाशयति। घोषाफलस्य गन्धनं पीतपाण्डुत्वं प्रशमयति। दूर्वा, दाडिमपुष्पं, अलक्तकं, हरितकी च—एषां रसं नासायां प्रयुञ्जानः वातजन्यनासार्शः रक्तस्रावं च निवारयति। जाङ्गलीमूलं समुन्मथ्य, तस्य रसं नासिकायां स्थापयित्वा, श्याव-रक्तवर्णानासार्शः विनाशयति, वृषध्वज। घृतं, सालरसः, धन्यकं, सैन्धव, धत्तूरः, रक्तमृत्तिका—एतानि तैलसमेतानि सम्यग् पीडितोष्ठदलं शमयन्ति। मल्लिकापत्रं चर्वयित्वा धारयति चेत्, मुखरोगाः प्रशम्यन्ति। केशरबीजानि सेवितानि दन्तच्छिद्राणि स्थिरीकुर्वन्ति; मुद्गर, कुष्ठ, एला, यष्टिमधु, मधु च—एतानि सेवमानस्य दन्तरोगः नाश्यते। धन्यकं चर्वयतः मुखदुर्गन्धः निवार्यते; कषायं, तिक्तं, कटुवर्गपर्णानि च सेवनीयानि। नित्यं तैलाभ्यङ्गं कुर्वतः मुखदुर्गन्धः सदा न नश्यति; सर्वे दन्तरोगाः अपि शम्यन्ते। आम्लपानीयं तैलेन मिश्रितं मुखे धारयित्वा, वा ताम्बूलचूर्णं दग्धं मुखे स्थापयित्वा, शिव, मुखरोगाः विनश्यन्ति। शुण्ठीचर्वणेन कफः निष्कास्यते; मातुलुङ्गपत्रं, एला, यष्टिमधु, मधु, पिप्पली च—एतानि चूर्णीकृत्य मल्लिकापत्रैः सह, कृष्णकाण्डमूलं चर्वयित्वा कण्ठशोषः प्रशम्यते। नासिकायाः, शिरसः, जिह्वायाः रक्तदोषे, शाल्मलीबीजस्य रसं, हरिद्राचतुर्गुणं कृत्वा, पाच्यं, तद् नस्येन शिरोरोगः शम्यते; कण्ठरोगश्च त्वरया नश्यति। रक्तिकामूलं चर्वयन् दन्तकृमीन् नाशयति; कृष्णकाण्ड, क्षीरवृक्ष, नीलिनी, मधु च—एतानि मिश्रयित्वा, शिव, दन्तोद्भूतान् कृमीन् च दन्तप्रविष्टान् निवारयन्ति। कर्कटशृङ्गस्य क्षीरसमेतं लेपं कृत्वा, दन्ताः न घर्षन्ते; केवलं कर्कटशृङ्गलेपनं च, शिव। एकविंशतिदिनानि ज्योतिष्मत्याः फलानि पीड्य तिलसर्षपाक्षतण्डुलैः सह दन्तेषु लेपयित्वा, दन्तमलः नश्यति। लोध्र, केशर, मञ्जिष्ठा, लोहचूर्णं, यव, तण्डुल, यष्टिमधु, मधु च—एभिः जलमिश्रितैः मुखे लेपं कृत्वा, स्त्रीणां मुखे शोभा जायते। अजदुग्धद्विगुणं तैलेन सह, रक्तचन्दन, मञ्जिष्ठा, लाक्षा, यष्टिमधु, मधु, केशर—एतानि सप्ताहपर्यन्तं प्रयुञ्जानस्य मुखे कान्तिर्भवति। शुण्ठी, पिप्पली, गुडूची, कण्टकारी चूर्णं जलपाके पित्वा, जठराग्निं दीपयन्ति। वातशूलक्षयिणां करञ्ज, पर्वट, उशीर, बहती, कटुरोहिणी च जलपाके पित्वा, रोगान् निवारयन्ति। गोक्षुरं पाच्यं जलसमेतं पित्वा, श्रम, दाह, पित्त, ज्वर, क्षय, मूर्च्छा, क्षयश्च अपाक्रियते। पिप्पलीचूर्णं मधुघृतयुतं, क्षीरपाके पित्वा, हृद्रोग, कास, विषमज्वरं च निवारयति। सर्वेषां क्वाथानां अर्धकर्षमात्रा ग्राह्या; मात्रानुसारं वयः परीक्ष्य, वृषध्वज। क्षीरं गोमूत्रयुतं पित्वा, विषमज्वरं काकजन्तुधारं च निवारयति। शुण्ठीदुग्धपाकं ज्वरं नाशयति; यष्टिमधु, मुस्ता, सैन्धव, बृहतीफलानि च। एतानि स्वप्नकराणि दत्त्वा निद्रालाभः सिध्यति; स्वप्नविघातिनां कृष्णमरीचचूर्णं लालयुक्तं दत्त्वा, शुभे, निद्रालाभः सिध्यति। काकजङ्घामूलं शिरसि स्थाप्य, तैलेन तक्रपाकेण सर्जारसेन च, शीतोदकेन संयोज्य, दाहं निवारयति; रक्तज्वरेण वा तद्भवदाहं शमयति। श्रीकाशैल, मन्थ, शुण्ठी, पापन, भेदक, सौवञ्जन, गोक्षुर, वरुणत्वक्—एषां जलपाकं सैन्धव, हिङ्गु, यवक्षारयुतं पित्वा, वातरोगः नश्यति। पिप्पली, मूलं, भल्लातकं जलपाके पित्वा, शुभे, तीव्रशूलं निवारयन्ति। अश्वगन्धामूलं वल्मीकमृद्भिः संयोज्य, तेन मर्दनं कृत्वा, रुद्र, ऊरुवातः शम्यते। बृहतीमूलं पिष्ट्वा जलपानेन वातसङ्घातं भिनत्ति। तगरमूलं नवं तक्रेण पित्वा, झिञ्झिणिवातं वज्रायुधवत् नाशयति। अस्थिसन्धाने तदन्नेन वा मांसरसयुतं पित्वा, वातरोगं भग्नं च निवारयति। तद् घृतलेपितं शुष्कं अजदुग्धयुतं, पादशोफे लेपयित्वा, शोषः प्रशम्यति—नात्र संशयः। मधु, घृतं, सैन्धव, मक्षिका, गुड, गुग्गुलु, सर्जारसेन संयुतं लेपं कृत्वा, प्लीहां शुद्धयति। एवं शिवेनोक्तं दिव्यौषधानां रहस्यम्, यः श्रद्धया सेवते, स सर्वरोगैः विमुच्यते।