शृणु, भगवन्, तेषां पित्तज्वराणां निवारणाय सुदुर्लभं घृतं यथाक्रमं शुण्ठी-पर्पट-मुस्त-बाल-कोशीर-चन्दनैः सिद्धं, यत् पित्तज्वरं हन्ति। शुण्ठी-दुरालभसहितं घृतं कफज्वराय युक्तम्, बालेन सह यद्यपि शुण्ठी-पर्पटयुतं, सर्वज्वरं विशेषतः प्रशमयति। पित्तज्वरस्योत्तमं भेषजं किराततिक्त-नारी-गुडूची-शुण्ठी-मुस्तैः सिद्धं, तदपि शृणु। बाला-कोशीर-पाठा-कण्टकारिका-मुस्त-सुरदारुभिः कृतं क्वाथं तीव्रज्वरनाशनं भवति। धन्यक-निम्ब-मुस्तानि मधुना संयोज्य, अथवा पटोलपत्र-गुडूची-त्रिफलासहितं, हे शङ्कर, हितकरं भवति। एतद् पानं सर्वज्वरं नाशयति, जठराग्निं दीपयति, वातरोगानपि प्रशमयति—हरितकी-पिप्पली-आमलकी-चित्रकसिद्धं हि तत्। धन्यक-कोशीर-पर्पट-आमलकी-गुडूची-मधु-चन्दनैः चूर्णं वा क्वाथं वा ज्वरनाशनं भवति। शृणु, सर्वज्वरनाशनं त्रिदोषशमकं च हरिद्रा-निम्ब-त्रिफला-मुस्त-देवदारुभिः योगः। कटुरोहिणी-पटोल-पत्रैः कृतः क्वाथः कषायः स्यात्, स च त्रिदोषज्वरं पानात् नाशयति। कण्टकारिका-शुण्ठी-गुडूची-पुष्करचूर्णस्य सेवनात्, नागबला-चूर्णेन सह, श्वास-कासाद्युपद्रवात् विमुक्तिः स्यात्। कफवातज्वरे तृषितायोष्णं जलं दातव्यं—विश्वपर्पट-कोशीर-मुस्त-चन्दनैः सिद्धम्। अथवा, शीतलं जलं तीव्रतृष्णा-वमथु-ज्वर-दाहहरं, वातज्वराय तु पञ्चमूलक्वाथः बिल्वादिभिः प्रयोज्यः। पिप्पलीमूल-गुडूची-विश्वभेषजैः सिद्धः क्वाथः वातज्वरनाशकः, दीपनश्च स्यात्। पर्पट-निम्बयोः क्वाथः मधुना सह पित्तज्वरं नाशयति, यथाविधि योजितोऽपि न क्वचित् फलहानिः। तप्तलोहदण्डेन पादं ललाटं वा दग्ध्वा, तिक्तपाठा-पर्पट-विशाला-त्रिफला-त्रिवृत्-दुग्धैः सिद्धः क्वाथः रेचनः, सर्वज्वरशोधनाय हितः। एवं ज्वरचिकित्सायां प्रवृत्ते, भगवतः वचनं शृणु—सप्तरात्रात् परं केशहीनस्य, हस्तिदन्तभस्म-यवस्रवा-दुग्धाज्यकज्जलपिष्टस्य लेपनात् शुभा लोहिता केशाः जायन्ते। भृङ्गराजरसचतुर्थांशयुक्तं तैलं, गुण्जाचूर्णेन मिश्रितं, केशवृद्धये प्रयुज्यते। एला-मांसी-कुष्ठ-उरा मिश्रितं तैलं, अथवा गुण्जाफलपिष्टस्य लेपनं, चन्द्रप्रभाविप्लुतं मुण्ड्यं निवारयति। आम्रबीजपिष्टस्य लेपनात् केशाः सूक्ष्मा भवन्ति; करञ्ज-आमलकी-कुमारी-लाक्षापिष्टस्य लेपनात् रक्तिमा नश्यति। आम्रबीजमज्जा-आमलकीपिष्टस्य लेपनात् दृढा, घना, दीर्घा, स्निग्धा, न पतन्ति च केशाः। विडङ्ग-गन्धपाषाण-गव्यघृतचतुर्गुणयुक्तं तैलं, अथवा मानसशिलासिद्धं, उत्तमं भवति। तेन तैललेपनात् शिरसि यूका-लिक्षा नश्यन्ति; नूतनशङ्खभस्म-सीसपिष्टस्य अपि लेपनं फलप्रदं। हे वृषध्वज, भृङ्गराज-लोहचूर्ण-त्रिफला-बीजपूरकयुक्तेन तैललेपनात् केशाः स्निग्धाः, अतीव कृष्णाः भवन्ति। नीलिनी-करवीर-गुडेन पक्वं महौषधं लेपयित्वा, पलितानि कृष्णीकृत्य नश्यन्ति। आम्रबीजमज्जा-त्रिफला-नीली-भृङ्गराज-पुरातनपक्वलोहचूर्ण-काञ्जिकसिद्धं केशकृष्णकरं भवति। चक्रमर्दबीज-कुष्ठ-एरण्डमूलानि तीक्ष्णकाञ्जिकेन पिष्ट्वा शिरसि लेपनेन शिरोरोगाः नश्यन्ति। सैन्धव-वचा-हिङ्गु-कुष्ठ-नागेश्वर-शतपुष्पा-देवदारुभिः सिद्धं तैलं हितकरं, गोपुरीरसचतुर्थांशेन मिश्रितं कर्णे प्रवेश्य, तीव्रकर्णशूलं नाशयति। मेषमूत्र-सैन्धवयुतं कर्णे पूरयित्वा, कृमिजन्यगन्धद्रवौ नश्यतः। जतीपुष्परसं वा गोदुग्धं कर्णे पूरयित्वा, पूयद्रवो विनश्यति। कुष्ठ-माष-पिप्पली-तगर-मधु-पिप्पली-अपामार्ग-अश्वगन्धा-बृहती-श्वेतसर्षपैः तैलं सिद्ध्यति। यव-तिल-सैन्धवयुतं तैलं अभ्यङ्गाय उत्तमं; शिश्न-बाहु-स्तनाभ्यङ्गेन वृत्तिं वर्धयति; तीक्ष्णतैल-भल्लातक-बृहती-दाडिमापि प्रयुज्यन्ते। एतेषां त्वक् सिद्धेन तैलेन शिश्नाभ्यङ्गात् तस्य वृद्धिः स्यात्। हरिरुवाच—शोभाञ्जनपत्ररसं मधुना मिश्रयित्वा नेत्रेषु लेपनात्, नेत्ररोगा नश्यन्ति, असन्देहं। अष्टाशीतिः तिलपुष्पाणि, जातिपुष्पाणि, उषा, निम्ब, आमलकी, शुण्ठी, पिप्पली, तण्डुलानि च गृह्यन्ते। एतानि तण्डुलोदकेन मर्दयित्वा, छायायां शोष्य, मधुना नेत्रेषु लेपनं कुर्यात्—तदन्ध्यादिदोषान् निवारयति। बिभीतकफलं मध्यं, शङ्खचूर्णं, मनःशिला, निम्बपत्रं, कृष्णमरिचं च, अजमूत्रेण मर्दयेत्। एष योगः रात्र्यन्ध्यं तमःपटं च नाशयति; शङ्खस्य चतुर्गुणं, मनःशिलायाः तस्यार्धं योज्यते। सैन्धवस्य तस्यार्धं, जलैः सम्यक् मर्दयित्वा, छायायां शोष्य, लेपिकां कृत्वा, तया नेत्रेषु अञ्जनं कुर्यात्। एष तमःपटं पिच्छिलं नेत्ररोगं च नाशयति; त्रिकटु-त्रिफला-करण्जफलानि अपि महौषधानि सन्ति। एवं भगवतः वचनेन, औषधयोगानां प्रवाहेण, सर्वे रोगाः प्रशम्यन्ते, आरोग्यं च सिध्यति।