गरुडपुराणम्

स्नानं कृत्वा शुद्धिं च विधाय, पुष्पैः पूजां समर्प्य च, भक्तः गोविन्दं श्रवणाख्यं प्राज्ञं नमस्करोति। तेन पापसमूहः विनश्यति, सर्वसुखप्रदः स भगवान् देवेशः प्रसन्नो भवति। तत्र ब्राह्मणेभ्यः घटान् दातव्यं, नदीतीरे वा स्वगृहे वा एषा विधिः सम्पाद्य सर्वकामान् प्राप्नोति। कामाय समर्पिता त्रयोदशी तिथौ ब्रह्मा उवाच—दमनाद्यैः पुष्पैः कामं पूजयेत्, रत्नैः भूषितः अशोकः हर्षस्नेहसमेतः पूजनीयः। एवं मदनकत्रयोदशीव्रतं सम्पूर्णम्। चतुर्दशी तिथौ तथा शुक्लकृष्णपक्षयोः अष्टम्यां, वर्षमेकं न भोजनं कृत्वा शिवपूजया मोक्षं लभते। शिवचतुर्दशी तथा अष्टमीव्रतं एवं। कार्तिकी तिथौ त्रिरात्रं उपवासं कृत्वा, गृहं दत्त्वा सूर्यलोकं प्राप्नोति—एष दीपव्रतं शुभम्। अमावास्यायां पितृभ्यः जलादीनि दत्त्वा अक्षयम्, रात्रौ भोजनं कृत्वा, तिथिनाम्ना नामिता, तिथौ पूजया सर्वं शुभं लभते। द्विजश्रेष्ठ! द्वादश राशयः मासे मासे यथाक्रमं, प्रत्येकस्य अन्ते तिथिनाम्ना आच्युतं विधिवत् पूजयेत्। मार्गशीर्षे केशवं, कृतिका आद्ये, चतुर्मासे घृतं अग्नौ समर्प्य, कृत्सरं खाद्यं दद्यात्। आषाढारम्भे पायसं दद्यात्, तेन ब्राह्मणान् तर्पयेत्; पञ्चविधं जलदानं, स्नानं, भोजनं, रात्रौ उपवासं आचर्येत्। समर्पितं सर्वं निवेद्यं, यावत् विसर्जनं न कृतं, ततः परमेश्वरस्य विसर्जनानन्तरं शेषं त्वरितं निर्माल्यं भवति। पञ्चरात्रविदः अग्रण्यः निवेद्यं स्वयं भुञ्जते। एवं वर्षान्ते विशेषभक्त्या पूजयेत्। नमः नमः ते आच्युत! पापानि नश्यन्तु, पुण्यं सदा वर्धतु, धनं समृद्धिः न क्षीयेत, वंशः अनवरतः स्थायि भवतु। यथा त्वं आच्युत परमपरः ब्रह्मस्वरूपः, तथा अनन्तपरिमित! पापहारिन्! यथोपचारपूजया सर्वकामान् सदा पूरय। आच्युत! अनन्त! गोविन्द! कृपां कुरु—यद् यत् इच्छ्यते, अनन्तात्मन्, परमपुरुष! तद् अव्यभिचारिणं वरं ददातु। एकादशी, अष्टमी, चतुर्दशी तिथौ सप्तवर्षं उपवासं कृत्वा, दीर्घायुः, समृद्धिं, परमगतिं प्राप्नोति। सप्तमी तिथौ विष्णुं, दुर्गां, शम्भुं, सूर्यं क्रमशः पूजयेत्; तेषां लोकान्, सर्वशुद्धकामान्, शुद्धिं च प्राप्नोति। सर्वदेवताभिः एकचित्तया पूजया, रात्र्युपवासेन, भिक्षया प्राप्तान्नेन, शाकादिभिः वा, भक्तः शुभं लभते। सर्वासु तिथिषु एतानि व्रतानि यः आचरति, स भोगं मोक्षं च प्राप्नोति। प्रतिपद् तिथौ कुबेरं, अग्निं, अश्विनौ पूजयेत्। द्वितीयायां लक्ष्मीं, यमं; पञ्चमी तिथौ पार्वतीं, श्रीं; षष्ठ्यां नागान्; सप्तमी तिथौ कार्तिकेयम्, सूर्यं धनदं पूजयेत्। दुर्गाष्टम्यां दुर्गां मातरः च; नवमी तिथौ तक्षकः; दशमी तिथौ इन्द्रः; एकादशी तिथौ कुबेरः महर्षयः च। द्वादशी तिथौ हरिः; त्रयोदशी तिथौ कामः महेश्वरः; चतुर्दशी पञ्चदशी तिथौ ब्रह्मा पितरः च पूजनीयः। एवं व्रतानां सम्पूर्णता। हरिः उवाच—राजवंशानां चरित्राणि वक्ष्यामि। विष्णोः नाभिदेशात् ब्रह्मा उत्पन्नः, तस्य अङ्गुष्ठात् दक्षः। तस्मात् पितरः, तेषां विवस्वान्; विवस्वतः पुत्रात् मनुः, तस्मात् इक्ष्वाकुः, शार्याती, नृगः, धृष्टः, प्रषध्रः च। नरिष्यन्तः, नाभागः, दृष्टः, शशकः च; मनोः कन्या इला, तस्य पुत्रः सुद्युम्नः। बुधः इला च, तयोः पुत्रः राजा पुरूरवाः, रुद्रपुत्रः; सुद्युम्नात् उत्पन्नाः त्रयः—उत्कलः, विनता, गयः। गोवधात् अभृश्रद्धः, मनोः पुत्रः पृषध्रः; करूषात् क्षत्रियाः कारूषाः। दृष्टस्य पुत्रः नाभागः, वैश्यः अभवत्; तस्मात् भलन्दनः, तस्मात् वत्सप्रीतः। पांशुः तस्मात्, ततो खानित्रः, ततो भूपः; तस्मात् क्षुपः, तस्मात् विम्शः, तस्य पुत्रः विविम्शकः। विविम्शात् खानिनेत्रः, तस्य पुत्रः विभूतिः; विभूतितः करन्धमः, तस्मात् अविक्षितः। अविक्षितात् मरुत्तः, तस्मात् नरिष्यन्तः; नरिष्यन्तात् तमः, तस्मात् राजवर्धनः। राजवर्धनात् सुधृतिः, तस्मात् नरः; तस्मात् केवलः, तस्मात् धुन्धुमान्। धुन्धुमानात् वेगवान्, तस्मात् बुधः; बुधात् तृणबिन्दुः, तस्य कन्या कान्या, चैलविला च। अलम्बुसायाम् तृणबिन्दोः पुत्रः विषालः; तस्मात् हेमचन्द्रः, तस्मात् चन्द्रकः। चन्द्रकात् धूम्राश्वः, तस्मात् सृञ्जयः; सृञ्जयात् सञ्जयः, तस्य पुत्रः सहदेवः, तस्य पुत्रः कृशाश्वः। कृशाश्वात् सोमदत्तः, तस्मात् जनमेजयः; तस्य पुत्रः सुमन्तिः—एते वैशालीराजानः। शार्यातीः कन्या सुकन्या, च्यवनस्य पत्नी अभवत्; शार्यातीः अनन्तः, तस्मात् रेवतः। रेवतात् रैवतः, तस्मात् कन्या रैवती; धृष्टात् धार्ष्टकाः, तेषां भूमिः वैष्णवीति प्रसिद्धा। नाभागस्य पुत्रः नेष्ठः, तस्य पुत्रः अम्बरीषः; अम्बरीषात् विरूपः, तस्मात् पृषदश्वः। रथीनरः तस्य पुत्रः, वासुदेवभक्तः; इक्ष्वाकोः त्रयः पुत्राः—विकुक्षिः, निमिः, दण्डकः। विकुक्षिः इक्ष्वाकुपुत्रः, शशादा इति प्रसिद्धः, शशकं भक्षयित्वा; शशादात् पुरञ्जयः, तस्य पुत्रः ककुत्स्थः इति विख्यातः। एवं राजवंशानां चरित्राणि, व्रतानां विधयः, देवपूजाः, व्रतफलानि च, गरुडपुराणे भगवता हरिणा उपदिष्टानि।