सिद्ध्यर्थं sidedholkāya इति मन्त्रम् उच्चारयित्वा, गायत्र्याः न्यासः अङ्गुष्ठादिभिः क्रियते—"ॐ महाश्रवणाय, वक्रतुण्डाय धीमहि, दन्तिः प्रचोदयात्" इति। ततो गणगणपतिं कूष्माण्डकं च तिलैः हविषा च सम्यगुपचरेत्, "गणाय स्वाहा, गणपतये स्वाहा, कूष्माण्डकाय स्वाहा" इति मन्त्रम् उच्चारयन्। अमोघोल्काय एकदन्ताय त्रिपुरान्तकस्वरूपाय च—"ॐ कृष्णदन्ताय, उग्रवदनाय, कम्पमानाय नमः" इति सम्यक् पूजयेत्। पद्मदंष्ट्राय स्वाहा इत्युक्त्वा, पूजनान्ते मुद्रया गणनर्तनं दर्शयेत्; ताडनहासाभ्यां शुभफलप्राप्तिर्यथा स्यात्। मार्गशीर्षे शुक्लचतुर्थ्यां गणं सम्पूज्य, वर्षमेकं सततं ज्ञानं श्रीः कीर्तिर्दीर्घायुः सन्ततिश्च लभ्यते। सोमवारे चतुर्थ्यां उपोष्य गणं पूजयन्, जपहोमस्मरणैः ज्ञानं सम्पाद्य, स्वर्गं मोक्षं च प्राप्नोति। यः शुक्लचतुर्थ्यां खण्डलड्डुकमोडकैः गणं सम्पूजयति, स सर्वविघ्नान्यपाकृत्य सर्वकामान् शुभफलानि च लभते। पुत्राद्यर्थं दमनकद्वारा, दमनकनाम्नि चतुर्थ्यां, "ॐ गणपतये नमः" इत्युक्त्वा, चतुर्थ्यन्तं गणं पूजयेत्। यत्र यत्र मासे हविर्जपस्मरणानि कुर्वीत, तत्र तत्र सर्वकामाः सिद्ध्यन्ते, सर्वविघ्नानि नश्यन्ति। विनायकं मूर्त्युत्तमं नामभिः पूजयन्, स अपि परमं पदं स्वर्गमोक्षयोः सुखानि च प्राप्नोति। गणपूज्यः, वक्रतुण्डः, एकदन्ती, त्र्यम्बकः, नीलग्रीवः, लम्बोदरः, विकटः, विघ्नराजकः, धूम्रवर्णः, भालचन्द्रः, दशमः विनायकः, गणपति, हस्तिमुखः—एते द्वादशमूर्तयः गणाः पूजनीयाः। पृथक् वा सर्वान् वा यः पूजयति, स सर्वकामान् लभते, विशेषतः श्रावणाश्विनभाद्रपदकार्तिकेषु पुण्ये पञ्चमीदिने। वासुकिः, तक्षकः, कालियः, मणिभद्रः, ऐरावतः, धृतराष्ट्रः, कर्कोटकः, धनञ्जयः—एते नागाः घृतादिभिः स्नाप्याः, दीर्घायुः, आरोग्यं, श्रीश्च लभ्यते। अनन्तः, वासुकिः, शङ्खः, पद्मः, कम्बलः, कर्काटकः, नागः, धृतराष्ट्रः, शङ्खकः, कालियः, तक्षकः, पिङ्गलः—एते मासानुसारं पूजनीयाः। भाद्रपदकृष्णपक्षे अष्टम्यां, द्वारयोः पार्श्वयोः नागप्रतिमाः रचयित्वा, श्रावणे शुक्लपक्षे पूजनीयाः। पञ्चम्यां अनन्तादीन् महोरगांश्च पूजयन्, क्षीरघृताद्यैः नैवेद्यं दत्वा, सर्वविषनाशनं कुर्यात्; नागाः अभयप्रदहस्ताः दर्शनीयाः, पञ्चमी सर्पदंशहरिणी भवति। एवं भाद्रपदमासे विशेषतः कार्तिकेयं सम्पूजयेत्; तत्र स्नानदानादिकं कृतं अक्षयमित्युक्तम्। सप्तम्यां ब्राह्मणान् भोजयेत्, सूर्यं पूजयेत्, "ॐ खखोल्काय अमृतत्वं सदा प्रियसंयोगः स्वाहा" इति जपेत्। अष्टम्यां मरीचं भुक्त्वा उपोष्य, स्वर्गं प्राप्नोति; सप्तम्यां संयम्य स्नात्वा सूर्यं पूजयेत्। ततः ब्राह्मणान् फलं दत्वा, "मार्तण्डः प्रीयताम्" इति वदेत्; स्वयं खर्जूरनारिकेलमातुलुङ्गं वा भक्षयेत्। "मम सर्वत्र कामा अपि स्युः" इति फलसप्तमी; सप्तम्यां देवतां पूजयित्वा क्षीरपाकेन भोजयेत्। दानं दत्वा स्वयं क्षीरं पिबेत्; भक्ष्यं चोष्यं लेह्यं च शाल्यन्नं चोक्तम्। वित्तपुत्रादिकामनां त्यक्त्वा, शाल्यन्नं वर्जयेत्; वायुभोजनं कृत्वा क्षुधां जित्वा विजयसप्तमीं चरेत्; इच्छन् अर्कं भक्षयेत्, मदं जित्वा। गोधूममाषयवशाल्यन्नं कांस्यशिलापिष्टं मधुमांसमद्यानुलेपनाञ्जनतिलांश्च वर्जयेत्; सप्तसु सप्तम्यासु यद्वाञ्छति तत् लभते। भाद्रपदशुक्लाष्टम्यां उपोष्य दूर्वां सूर्यं गणेशं च पूजयेत्, शम्भवे फलपुष्पादीनि दद्यात्। सर्वफलैः शाल्यन्नाद्यैः शम्भुं सम्पूजयेत्—"शिवाय नमः! अमृतोद्भवे दूर्वे! अष्टमी सर्वकामदायिनी" इति। अग्निपाकं वर्जयित्वा भक्षयेत्, ब्रह्महत्यापापाद्विमुक्तः स्यात्; एषा दूर्वाष्टमीव्रतम्। कृष्णाष्टम्यां रोहिण्यां मघ्यां हरिं पूजयेत्। सप्तम्युक्त्यपि सैव त्रिजन्मपापं नाशयति; उपोष्य मन्त्रैः पूजयित्वा, दृश्यमानायां तिथौ उपवासं भङ्क्त्वा। "नमः पुनः पुनः गोविन्दाय, योगमूर्तये, योगेश्वराय, योगिनां पतये, योगाय" इति स्नानमन्त्रः; "नमः पुनः पुनः गोविन्दाय, यज्ञमूर्तये, यज्ञेश्वराय, यज्ञिनां पतये" इति। "नमः पुनः पुनः गोविन्दाय, विश्वात्मने, जगत्पतये, जगन्नाथाय" इति पूजनमन्त्रः; "नमः पुनः पुनः गोविन्दाय, सर्वात्मने, सर्वेशाय, सर्वरक्षाय, सर्वयोने" इति शयनमन्त्रः। वेदिकायां देवतां पूजयेत्, चन्द्रमसं रोहिण्या सहितं च; शङ्खे जलपुष्पफलचन्दनानि दत्वा अर्घ्यं समर्पयेत्। जानुभ्यां भूमिं सम्प्राप्य, "क्षीरसिन्धुसम्भूत! अत्रिनेत्रोत्थित! चन्द्र!" इति चन्द्रमसे अर्घ्यं दद्यात्। "चन्द्रेश! रोहिण्या सहित! ममैतदर्घ्यं गृहाण; श्रीवासुदेवनन्दबलरामार्थं" इति। ततः फलेन सहितं अर्घ्यं यशोदायै, अनन्ताय, वामनाय, शौरये, वैकुण्ठाय, पुरुषोत्तमाय च दद्यात्। वासुदेवाय, हृषीकेशाय, माधवाय, मधुसूदनाय, वराहाय, पुण्डरीकाक्षाय, नृसिंहाय, दैत्यनाशनाय च अर्घ्यं दद्यात्। दामोदराय, पद्मनाभाय, केशवाय, गरुडध्वजाय, गोविन्दाय, अच्युताय, भगवते, अनन्ताय, अजिताय च। अधोक्षजाय, विश्वबीजाय, सृष्टिस्थितिसंहारकारणाय, विष्णवे, अनाद्यन्ताय, त्रैलोक्यनाथाय, त्रिविक्रमाय। नारायणाय, चतुर्भुजाय, शङ्खचक्रगदाधराय, पीताम्बराय, दिव्यवनमालिने च नमस्कृत्य पूजयेत्। एवं संक्षेपेण एतेषां शास्त्रवचनानां परम्परया पूजनव्रतानां माहात्म्यं, विधिं, फलश्रुतिं च श्रुत्वा, श्रद्धया पूजनं कृत्वा, भक्तः सर्वफलप्राप्तिं, विघ्ननाशं, पुण्यलाभं च अवाप्नोति।