गरुडपुराणम्

ततः षोडशदलपद्ममुत्पन्नं विज्ञेयम्, तस्य प्रत्येकं दलं दिशाभिः सम्बद्धम्। तत्र वेदैः सह ध्यानं कर्तव्यम्, सूर्यचन्द्राग्न्यात्मनां तत्त्वेषु च मनः स्थाप्यम्। अनन्तरं केशवक्षेत्रे पूर्वादिदिशासु स्थितानि शक्तीनि ध्यानयेत्। एवं ध्यानपूर्वक यथाविधि पूजां कृत्वा, ततः योगपीठस्य ध्यानं प्रवर्तते। हृदयादिभ्यः पूर्वदिक्प्रभृतिषु चतुर्दिक्षु, तानि दलानि संयुक्तानि दृश्यन्ते। तत्र सङ्कर्षणादीनां बीजाक्षराणि, पूर्वतः क्रमशः स्थापनीयानि। दक्षिणद्वारे सहस्रारचक्रं सुदर्शनं निवेशयेत्। उत्तरद्वारे गदां स्थापयेत्, कोणेषु शङ्खं विन्यस्येत्। एवं खड्गं च चक्रं च, द्वयोः पार्श्वयोः स्थापयेत्। अन्यानि शस्त्राणि, वज्रादीनि च, तद्वत् विन्यस्येत्। सर्वमिदं सम्यक् ध्यानं कृत्वा पूजां च समाप्य, ततः मुद्राः प्रदर्शयेत्। सश्रद्धया हृदयेन सह, दक्षिणहस्तं उत्तोल्य नमस्कारमुद्रा क्रियते। तस्य वामहस्तस्याङ्गुष्ठः समुन्नतः स्यात्। कनिष्ठिकादिभिः अष्टमुद्राः यथाक्रमं निर्मीयन्ते। अङ्गुष्ठात् कनिष्ठिकान्तं त्रयः अङ्गुलयः पिधाय, वामहस्तं प्रसार्य, शनैः परिभ्रम्येत्। उभाभ्यां मुष्टिभ्यां सम्यग् प्रसार्य, क्रमशः रेखया विमोचयेत्। ततः उभयोः मुष्ट्योः संकुच्य, तद्वत् अनुक्रमेण कुर्यात्। प्रथमद्वितीयपूर्वान्त्यश्च वर्णाः। मन्त्राः—प्रणवः, तत्, सत्, हुं, क्षौं, भूः। तेषां वर्णाः श्वेतः, रक्तः, पीतः, नीलः, श्यामः, कृष्णारुणः इति। कं, टं, पं, शं, गरुडः, स्य, जं, खं, वं, सुदर्शनः; घं, ढं, भं, ङं, श्रीः, गं, जं, वं, शं, पुष्टिका; छं, डं, पं, यं, कौस्तुभः, अनन्तः, अहम् इति। गरुडः पद्माकारः, गदा श्यामवर्णा। शङ्खः पूर्णचन्द्रवद्, कौस्तुभः रक्तदीप्तिमान्। माल्यं पञ्चवर्णात्मकं, अनन्तः मेघसदृशः। अर्घ्यपाद्यादिकं कमलनयनमन्त्रेण समर्पयेत्। पूजाक्रमानुष्ठानाय पूजाक्रमः संक्षिप्य कथ्यते। यं, रं, वं, लं—इति शरीरशुद्धिः। ततो हस्ताङ्गन्यासत्रयं, अनन्तरं हृदयस्थे योगपीठे पूजां कुर्यात्—"ॐ अनन्ताय नमः, ॐ धर्माय नमः, ॐ ज्ञानाय नमः, ॐ वैराग्याय नमः, ॐ ऐश्वर्याय नमः, ॐ अधर्माय नमः, ॐ अज्ञानाय नमः, ॐ अवैराग्याय नमः, ॐ अनैश्वर्याय नमः, ॐ पद्मायै नमः, ॐ सूर्यमण्डलाय नमः, ॐ सोममण्डलाय नमः, ॐ वह्निमण्डलाय नमः, ॐ विमलायै नमः, ॐ उत्कर्षिण्यै नमः, ॐ ज्ञानायै नमः, ॐ क्रियायै नमः, ॐ योगायै नमः, ॐ प्रह्व्यै नमः, ॐ सत्यायै नमः, ॐ ईशानायै नमः, ॐ सर्वतोमुख्यै नमः, ॐ हरीपीठाय सर्वाङ्गाय नमः।" पुनः कर्णिकायां—"अं वासुदेवाय नमः, आं हृदयाय नमः, ईं शिरसे नमः, ऊं शिखायै नमः, ऐं कवचाय नमः, औं नेत्रत्रयाय नमः, अः फट् अस्त्राय नमः।" "आं सङ्कर्षणाय नमः, अं प्रद्युम्नाय नमः, अः अनिरुद्धाय नमः, ॐ अः नारायणाय नमः, ॐ सत्ब्रह्मणे नमः, ॐ हुं विष्णवे नमः, क्षौं नृसिंहाय नमः, भूः वराहाय, कं वैनतेयाय, जं, खं, वं, सुदर्शनाय, खं, चं, फं, षं गदाय, वं, लं, मं, क्षं पाञ्चजन्याय, घं, ढं, भं, हं श्रीमत्यै, गं, डं, वं, शं पुष्ट्यै, धं, वं वनमालायै, दं, शं श्रीवत्साय, छं, डं, यं कौस्तुभाय, शं, शां शार्ङ्गाय, ईं तूणाभ्याम्, चं कवचाय, खं खड्गाय, इन्द्राय, देवताभ्यः, पृथिव्यै, अग्नये, तेजःपतये, यमाय, धर्मपतये, दिशां पालयित्रे, दैत्यपतये, वरुणाय जलपतये, यों वायवे प्राणपतये, धां कुबेराय धनपतये, हां ईशानाय विद्यापतये, ॐ वज्राय, शूलाय, ॐ दण्डाय, खड्गाय, ॐ पाशाय, ध्वजाय, गदाय, त्रिशूलाय, लं अनन्ताय पातालपतये, खं ब्रह्मणे लोकपतये, ॐ श्रीवासुदेवाय नमः।" "ॐ ॐ नमः, ॐ नं नमः, ॐ मं नमः, ॐ ॐ भं नमः, ॐ गं नमः, ॐ वं नमः, ॐ तें नमः, ॐ वां नमः, ॐ सुम् नमः, ॐ देम् नमः, ॐ वां नमः, ॐ यं नमः, ॐ ॐ नमः, ॐ नं नमः, ॐ मं नमः, ॐ नाम् नमः, ॐ राम् नमः, ॐ णां नमः, ॐ यं नमः।" "ॐ वासुंदेवाय नमः, ॐ नारायणाय नमः, ॐ पुरुषोत्तमाय नमः।" "नमस्ते कमलापात्र, नमस्ते विश्वसम्भव।" इति स्तुत्वा, तेषां होमकर्मणि स्वाहा-शब्दान्तमुपहारं विधायेत्। अर्घ्यं दत्वा, तेन विजित्य पुनः पुनः नमस्कुर्यात्। स्वस्वबीजाक्षरैः सहाङ्गैः च, अक्षरं देवदेवं पूजयेत्। वह्निं वेदिकायां परिभ्रम्य, शुभफलैः पूजां कुर्यात्। वासुदेवविद्यया षोडशाधिकशतं होमान् समर्पयेत्। त्रयस्त्रयाणि चाङ्गानां, तथा दिक्पालानां प्रति। वाङ्निवृत्तौ परमार्थे, आत्मानं लयं नयेत्। एवं होमकर्म नित्यं कार्यं, विशेषकाले द्विगुणं विधेयम्।