सूतः कथयति— धर्मस्य गूढार्थं, जाति-आश्रमयोः सम्बन्धं, तथा शौच-प्रशमनस्य विधिं पराशरेण व्यासाय उपदिष्टम्। तत्र धर्मशास्त्रे स्पष्टं निर्दिष्टम्— पाखण्डिनां पतितानां च, अपि च अकौमार्यव्रतानां, बहिष्कृतानां, स्त्रीणां, कामानुगामिनां च, तर्पणादिकं जलकर्म न कर्तव्यं। सुरापानिनां आत्मघातिनां च, शुद्धि-तर्पणयोः अयोग्यता; अतः शोकः न कर्तव्यः, यत् जीवितं क्षणिकं। यः यथाशक्ति कर्माणि कुर्यात्, ततः गृहं प्रत्यागच्छेत्, द्वारे निम्बपत्रं स्थापयेत् यथाशास्त्रं। मुखशुद्धिं कृत्वा, अग्निं, जलं, गोमयं, गोमूत्रं, सर्षपं च स्पृशेत्; शिलां स्पृशित्वा, शनैः गृहं प्रविशेत्। मृतस्य स्पर्शात्, स्नानादि-संयमेन, प्रवेशः शुद्धिं जनयति। यः क्रीतं अन्नं प्राप्तवान्, पृथक भूमौ शयीत; पिण्डदानार्थं यत् अन्नं, तद् मृतस्य तृप्त्यर्थं त्रिदिनं दातव्यम्। एकदिनं जलं बहिः स्थाप्येत्, क्षीरं मृद्भाण्डे; वैतानं पूजनं, शास्त्रविहितानि कर्माणि च कर्तव्यानि। दन्तयुक्तस्य जन्मे शुद्धिः त्वरितम्; चूडाकरणे रात्रिशौचं; त्रिरात्रं नियमेन, ततः दशरात्रं। मृत्यौ त्रिरात्रं वा दशरात्रं शौचं; द्विवर्षाद्वयस्य, जन्म-मृत्यौ शौचं केवलं मातुः। जन्म-मृत्युवेधः, शेषदिनैः शुद्धिः; दश, द्वादश, पञ्चदश दिनानि वर्गानुसारम्। शिशोः मृत्यौ त्रिंशद् दिनानि शौचकालः; विवाहपूर्विकायाः कन्यायाः, शिशोः च शुद्धिः विहिता। आचार्यस्य, शिष्यस्य, मातुलस्य, विद्वद् ब्राह्मणस्य, पत्नी-गमनस्य, पत्न्याः परगमनस्य च, शुद्धिः तद् दिने। नृपत्वे, निवासे, नृपहतस्य, गोहतस्य, ब्राह्मणहतस्य, आत्मघातिनः च शुद्धिः त्वरितम्। विषहतस्यादीनां शौचं नास्ति; यजमानस्य, व्रतिनः, ब्रह्मचारीणः, दातारः, ब्रह्मविदः च शुद्धिः। दान, विवाह, यज्ञ, युद्ध, भूमिविप्लवे, महाक्लेशे च, त्वरितशुद्धिः विहिता। कालः, अग्निः, विधिः, पृथ्वी, वायुः, मनः, ज्ञानम्, तपः, जपः, प्रत्यवायः, उपवासः— सर्वे शुद्धिं जनयन्ति। दुष्कृतिनः दानं, नदीप्रवाहः, शुद्धिं कुर्यात्; द्विजः क्लेशे क्षत्रिय-वेश्यकर्मणा जीवेत्। फलानि, सोमः, वस्त्रं, शाकं, दधि, क्षीरं, घृतं, जलं, तिलान्नं, रसः, लवणं, मधु, लाक्षा, पक्वान्नं, हविः— एतानि शुद्ध्यर्थम्। वस्त्रं, शिलाः, सुरा, पुष्पं, शाकं, भूमिः, पादत्राणं, मृगचर्म, पटः, लवणं, माषः च। वैश्यः तैलपिष्टं, मूलं, गन्धद्रव्यं न विक्रीणीत; तिलान्नं च धर्मार्थं वा जीविकार्थं विक्रियेत्। लवणादीनि न विक्रीणीयात्; द्विजः क्लेशे अधमात् ग्राह्यं, सूर्यवत् कलुषं न भवति। कृषिकर्मादि कुर्यात्, अश्वान् न विक्रीणीत; ब्राह्मणः, क्षत्रियः, वैश्यः निर्धनः राजा धर्मजीवनं दद्यात्। एवं धर्मनियमाः पराशरेण व्यासाय कथिताः। प्रत्येकप्रलये सृष्टौ वा, जीवाः क्षीयन्ति वा, वर्धन्ति वा— इत्यत्र प्रश्नः। वेदः, स्मृतिः, सदाचारः— वेदप्रमाणे यत् स्थापितं— सदा धर्मः स्मृतः, मन्वादिभिः उपदिष्टः। कलियुगे दानं धर्मः, परंतु कर्ता त्यक्तः; तत्र पापकर्म फलं व्रजति, दीर्घशापरूपेण। सदाचारात् षट्कर्माणि लभ्यन्ते— सन्ध्योपासना, स्नानं, जपः, अग्निहोत्रं, देवपूजा, अतिथिपूजा च। व्रतस्थः ब्राह्मणः अद्वितीयः, तद्वत् तपस्वी; क्षत्रियः शत्रुसैन्यं जित्वा भूमिं पालयेत्। वैश्यः व्यापार-कृषिकर्मणि योज्यः; शूद्रः द्विजसेवायाम्; निषिद्धं खादित्वा, चौर्यं, अयुक्तसंभोगं पतनं जनयति। द्विजः कृषिकर्मणि श्रान्तं वृषभं न योजयेत्; अर्धदिवसं स्नानादि-कार्यं कुर्यात्, ब्राह्मणान् तर्पयेत्। पञ्चमहायज्ञं कुर्यात्, कठोरनिन्दां वर्जयेत्; तिलतैलं न विक्रीणीत; शौचालये यज्ञः पापदायकः। राज्ञे षष्ठांशं, देवाय विंशतांशं, ब्राह्मणाय त्रयस्त्रिंशतांशं दत्वा कृषकः कलुषं न प्राप्नोति। कृषकः— क्षत्रियः, ब्राह्मणः, शूद्रः— यः अंशं न ददाति, सः चौरः; ब्राह्मणः जन्म-मृत्यौ त्रिदिनेन शुद्धिः। क्षत्रियः दशदिनेन, वैश्यः द्वादशदिनेन, शूद्रः मासेन शुद्धिः; ब्राह्मणः दशदिने, क्षत्रियः द्वादशदिने शुद्धिः। वैश्यः पञ्चदशदिने, शूद्रः मासेन; पृथक् गृहद्वारविभागे, प्रत्येकः एकं पिण्डं ददाति। जन्मे, आपत्तौ, शौचं; चतुर्दिनं दशरात्रं, षष्ठदिने षष्ठरात्रं, पञ्चमे पञ्चरात्रं। षष्ठदिने चतुर्दिनेन शुद्धिः, सप्तमे त्रिदिने; दूरदेशे शिशोः मृत्यौ त्वरितशुद्धिः, मृतः शिशुः इति। अदन्तः शिशुः, असमाप्तजन्मः, न अग्निकर्म, न पिण्डदानं, न तर्पणम्। गर्भच्छेदे स्त्रियाः, गर्भमासानुसारं शौचकालः। नामकरणे त्वरितशुद्धिः; चूडाकरणे एकदिवस-रात्रः; व्रते त्रिरात्रः; ततः दशदिनानि। चतुर्दिने स्रावः, पञ्चमे षष्ठे नाशः; ब्रह्मचारिणः, अग्निहोत्रिणः, स्पर्शवर्जनात् शुद्धिः। एवं धर्मस्य विविधा विधयः, जाति-आश्रमानुसारं, शौच-शुद्ध्यादिकं, पराशरेण व्यासाय उपदिष्टम्; सूतः श्रद्धया, सौम्यभावेन, धर्मकथां संप्रददाति।