श्रीगुरुडमहापुराणस्य प्रथमभागस्य आचारकाण्डे याज्ञवल्क्येन वनस्थस्य संन्यस्तस्य च धर्मविवरणं समाप्य, पुण्यपापयोः फलप्रदर्शनं प्रवृत्तम्। नरकध्वजात् पापकर्मणां विनाशः सम्भवति इति प्रथमं निर्दिष्टम्। यः सुवर्णं चौरयति, सः कृमिर्यावत् जन्तुः जायते; गुरुपत्न्याः पतनं कृत्वा तृणादिरूपेण जायते। ब्रह्महत्या कृतवतः सर्वेऽपि एते परिणामाः सम्भवन्ति, बालकस्य अपि एष एव दुष्प्रभावः। यः धान्यस्य चौर्यं करोति, अङ्गाधिकः, निन्दकः, दुर्गन्धनासिकः वा, तेषां दुःखजन्यः जन्मः भवति। ब्राह्मणधनस्य चौर्यं, कन्यायाः क्रयणं वा, वनराक्षसत्वं वा वृषत्वं वा जनयति। ककुन्दरगुच्छस्य चौर्यं कृत्वा क्षेत्रमूषिकत्वं लभते। मांसस्य चौर्यं गृहीत्वा गृध्रत्वम्, वस्त्रचौर्ये कुष्ठित्वम्, लवणचौर्ये तित्तिरित्वम् प्राप्नोति। यः शुभलक्षणहीनः, सः दरिद्रः नीचः मनुष्यः भवति; शुभलक्षणयुक्तः तु धनधान्यसम्पन्नः जायते। एवं कर्मफलविवरणं याज्ञवल्क्येन प्रतिपादितम्। अनुशासनस्य अभावात्, निषिद्धकार्येषु प्रवृत्त्या च, प्रायश्चित्तेन शुद्धिः साधनीया इति निर्दिष्टम्। प्रायश्चित्तैः लोकोऽपि तुष्टः भवति, पापं नश्यति। पापिनः महारौरव-रौरवादिषु नरकेषु पतन्ति। तेषां मार्गः सञ्जीवनीनदीं प्रति नयति, या हंससदृशी रक्तजलवती दृश्यते। पुण्यहीनाः अवीचिकुम्भीपाकयोः पतन्ति। गुरोर्निन्दा वेदनिन्दा वा ब्रह्महत्या तुल्या; रजस्वलायाः मुखस्य आस्वादनं सुरापानसमम्। मित्रपत्नीं, कन्यां, स्वबान्धवीं, पतितां वा यो गच्छति, पित्र्यां मातुल्यां मातुलस्य भार्यां स्वसूनुषां वा यो स्पृशति, गुरुपत्न्यां स्वकन्यायां वा प्रवृत्तः, सः गुरुशय्यापातकी कथ्यते। गवां वधः, पतितत्वं, चौर्यं, ऋणस्य परित्यागः, दासात् शिक्षाग्रहणं, वेतनार्थं शिक्षणं, निषिद्धोपजीवनं, पितृमातृमित्रत्यागः, तडागोपवनविक्रयः, कन्यादानस्य अयुक्तता, वञ्चनं, व्रतभङ्गः, स्वाध्यायाग्न्यत्यागः, स्वजनत्यागः—एतानि लघुपातकानि उच्यन्ते। एषां प्रायश्चित्तं शृणु। ब्रह्महाः द्वादशवर्षाणि लघुभोजनं कृत्वा शुद्धिं लभते। अथवा मज्जायां मन्त्रैः हव्यकर्म कृत्वा, ब्राह्मणार्थं हन्यमानः वा, द्विजगोः हन्यते चेत्, दुःखात् विमुक्तिम् आप्नोति। सरस्वत्याः सेवा, पात्रे धनदानं वा, गर्भघ्नः जात्यनुसारं आत्रेयाय दक्षिणां दद्यात्। सोमयागे ब्राह्मणः सन्निहितः स्यात्, द्विगुणं व्रतम् आचरन्, वल्कलाजिनधारी, अग्निवर्णघृतभोजी भवेत्। ब्राह्मणी यः शुक्रमूत्रपुरीषपानं वा सुरापानं करोति, सा अपि एवं शुद्धिं प्राप्नोति। द्विजातिः सुवर्णचौर्यं कृत्वा राज्ञे मुसलं दत्वा प्रायश्चित्तं कुर्यात्। अथवा स्वशरीरसमं सुवर्णं दत्वा शुद्धिं लभते। छिन्नलिङ्गशिश्नयोः दक्षिणदिशि त्यागः कार्यः। एवं श्रीगुरुडमहापुराणे याज्ञवल्क्यवचनात् पापस्य कर्मणां फलानि, तेषां प्रायश्चित्तानि च सम्यक् प्रतिपादितानि।