गरुडपुराणम्

दूर्वाग्रासेन, सर्षपपुष्पैः, ततः पुत्रस्य जन्मना च, विधिपूर्वकं पूजनं कृत्वा, देवीं प्रार्थयते—“सुन्दरतां मे देहि, कीर्तिं देहि, श्रीं देहि, हे देवि!” इत्येवम्। तदनन्तरं, ब्राह्मणान् श्वेतवस्त्रैः सुगन्धितैः च भोजनं दातव्यं; एवं सूर्यपूजननिष्ठः, उत्तमं कर्मफलम् अवाप्नोति। इति श्रीगणपतिपूजाविधिवर्णनं याज्ञवल्क्येन उक्तं, आचारकाण्डस्य प्रथमभागे, गरुडपुराणे शततमोऽध्यायः समाप्तः। ततः, यः समृद्धिं, शान्तिं, ग्रहदोषनिवारणं वा इच्छति, स सूर्य, चन्द्र, मंगल, बुध, गुरु—एतेषां ग्रहाणां शान्त्यर्थं—ताम्र, कांस्य, स्फटिक, रक्तचन्दन, सुवर्ण—एषां धातूनां च ग्रहप्रतिमाः स्थापयेत्। रक्त, श्वेत, पुनः रक्त, पीत, पीत, श्वेत, कृष्ण—एतेषां वर्णानां प्रतिमाः वस्त्रे लिखित्वा, सुवर्णवस्त्रैः सुन्दरैः पुष्पैः च दातव्याः। सुगन्धद्रव्याणि, कङ्कणानि, धूपः, गुग्गुलु च दातव्यम्। देवाः अग्निं आकाशशिखरवत् उत्पादितवन्तः। “हे बृहस्पते! सर्वं समर्प्यताम्, सर्वं हि अन्नात् उत्पद्यते।” इति। अर्क, पलाश, खदिर, अपामार्ग, पिप्पल—एतेषां द्रव्याणां प्रयोगः करणीयः। मधु, घृत, दधि—एतेषां मिश्रितं नैवेद्यं विधायेत्। दध्यन्नं, पिष्टकानि, विविधमांसानि, नानारूपाणि भोज्यानि—एतत् नैवेद्यं। गौः, शङ्खः, रथः, सुवर्णं, वस्त्रं, अश्वः—एते च ग्रहैः सह सदा पूजनीयाः, तस्मात् राज्यादिफलानि प्राप्त्यन्ते। इति श्रीग्रहशान्तिवर्णनं याज्ञवल्क्येन उक्तं, आचारकाण्डस्य प्रथमभागे, गरुडमहापुराणे एकशतैकाधिकशतमोऽध्यायः समाप्तः। अथ वानप्रस्थाश्रमस्य धर्मान् वर्णयिष्यामि; महर्षयः शृण्वन्तु। वानप्रस्थः ब्रह्मचारी, अग्निसंविधायकः, पूजननिष्ठः, धैर्यसम्पन्नः च। स्वजनान् तुष्टिं योजयेत्, आत्मसंयमी, जटाभारयुक्तः, दाढी, लघुकेशयुक्तः च भवेत्। स्वाध्यायपरः, ध्याननिष्ठः, सर्वभूतहिते रतः च भवेत्। आश्वयुजकाले कृतं त्यजेत्, यथाकालं व्रतानि पालयेत्। चान्द्रायणव्रते भूमौ शयनं कुर्यात्, फलं फलादिभिः कर्माणि कुर्यात्। शीतकालः आगते, तदा स्निग्धवस्त्राणि धारयेत्, योगाभ्यासे दिनं यापयेत्, क्रोधरहितः, सर्वेभ्यः तुष्टः च भवेत्। इति वानप्रस्थधर्मवर्णनं याज्ञवल्क्येन उक्तं, आचारकाण्डस्य प्रथमभागे, गरुडमहापुराणे द्विशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ भिक्षोः धर्मान् उद्घोषयामि; शृण्वन्तु महात्मनः। प्राजापत्यकर्मान्ते अग्निं आत्मनि स्थाप्य, सर्वसङ्गं त्यक्त्वा, ग्रामे भिक्षार्थं विचरेत्। ग्रामे, यः अशुद्धवस्तुनि लोभयुक्तः, स केवलं अन्नं याचते। सिद्धयोगी शरीरं त्यक्त्वा, इहैव अमृतत्वं प्राप्नोति। इति वानप्रस्थस्य च संन्यासिनः धर्मविवरणं याज्ञवल्क्येन उक्तं, आचारकाण्डस्य प्रथमभागे, गरुडमहापुराणे त्रिशततमोऽध्यायः समाप्तः। नरकध्वजात् पापकर्मणां विनाशः जायते। सुवर्णचौरः कृमिः वा कीटः भवति; गुरुपत्नीविग्रही तृणादिरूपः भवति। ब्राह्मणहतकर्मणः एते सर्वे परिणामाः सन्ति, वा बालकं सर्वं आप्नोति। धान्यचौरः, अधिकाङ्गी, निन्दकः, दुर्गन्धनासिकः च—एते दोषयुक्ताः। ब्राह्मणधनचौरः, कन्याविक्रेता, वनराक्षसः वा वृषभः भवति। काकडीचौरः, धान्यचौरकृष्णमूषकः भवति। मांसचौरः गृध्रः, वस्त्रचौरः कुष्ठी, लवणचौरः तित्तिरः भवति। यस्य शुभलक्षणानि नास्ति, स दरिद्रः, नीचः च जन्मप्राप्नोति। यस्य शुभलक्षणानि सन्ति, स धन्यः, धान्यसम्पन्नः च जन्मप्राप्नोति। इति श्रीगणपतिपूजाविधिवर्णनं, ग्रहशान्तिवर्णनं, वानप्रस्थधर्मवर्णनं, संन्यासिनो धर्मविवरणं, पापकर्मणां परिणामवर्णनं च याज्ञवल्क्येन श्रीगरुडमहापुराणे आचारकाण्डस्य प्रथमभागे क्रमशः उपदिष्टम्।