गरुडपुराणम्

कः चित् धर्मज्ञः याज्ञवल्क्यः महर्षिः श्राद्धविधिं विवृणोति स्म। यः सम्यक् विधिना श्राद्धं करोति, सः श्रेष्ठपुत्रलाभं, सौभाग्यं, सम्पत्तिं, कीर्तिं, शुभत्वं च प्राप्नोति। तस्मै आरोग्यम्, यशः, दुःखनाशः, सर्वोच्चपदं च लभ्यते। दीर्घायुः, अश्वलाभः, सर्वे च एते लाभाः श्राद्धकर्तुः सिध्यन्ति। वस्त्रादिदानानि अपि श्राद्धकर्तारं नूनं तर्पयन्ति, द्विजश्रेष्ठ। यथा पितामहः स्नेहात् राज्यं ददाति, तथा श्राद्धस्य फलं अनुग्रहेण सम्पद्यते। एवं नवतिः नवत्युत्तरशततमोऽध्यायः, "याज्ञवल्क्यप्रोक्तश्राद्धविधिवर्णनं" इति नाम्ना, श्रीगुरुडमहापुराणस्य आचारकाण्डे समाप्तः। ततः परं याज्ञवल्क्यः विनायकपीडितस्य लक्षणानि श्रोतुं प्रवृत्तः। सः उदासीनः भवति, तस्य कार्याणि विफलानि स्युः, सभा च कारणमेव विना विक्षिप्यते। शुभदिने निर्दिष्टस्नानं न लभते। तस्य शिरः सर्वौषधिभिः सर्वगन्धैः च अभिषिक्तम् भवति। मृत्तिकां, हरिद्रां, गन्धान्, गुग्गुलुं च जले स्थापयेत्। तत् भाग्ययुक्ते आसने, अरुणचर्मणि, युक्त्या स्थापनीयम्। तेन अभिषेकः क्रियते—शुद्धयः त्वां शुद्धयन्तु इति। भगः, इन्द्रः, वायुः, सप्तर्षयः च सौभाग्यं ददुः। आपः सदा तव ललाटात्, कर्णयोः, नेत्रयोः च पापं हरन्तु। कुशान् दक्षिणहस्तेन शिरसि स्थापयेत्। कर्कटीराजौ च अन्ते स्वाहा इति उच्चार्य दद्यात्। पक्तान् अपक्तांश्च शालीनां, यवागून्, कन्दान्, पिष्टकान्, मधुरान्, उण्डेरकमाल्यानि च यथाक्रमं समानीय भूमौ स्थापयित्वा, पश्चात् शिरसि स्थापयेत्। दूर्वां, सरिषपपुष्पाणि, अन्ते च पुत्रोत्पत्तिं समर्पयेत्। "रूपं मे देहि, यशो मे देहि, लक्ष्मीं मे देहि, हे देवि!" इति प्रार्थयेत्। ततः श्वेतवस्त्राणि, गन्धान् दत्त्वा, ब्राह्मणान् भोजयेत्; आदित्यपूजायां निष्ठया कर्मणः श्रेष्ठफलम् आप्नोति। एवं शततमोऽध्यायः, "याज्ञवल्क्यप्रोक्तगणपतिव्रतवर्णनं" इति, आचारकाण्डे समाप्तः। अनन्तरं याज्ञवल्क्यः ग्रहशान्तिविधिं वर्णयति। यः पुरुषः श्रेयः, शान्तिं, वा ग्रहपीडया पीडितः स्यात्, सः आदित्यचन्द्रमङ्गलबुधगुरून् प्रति—ताम्रकांस्यस्फटिकरक्तचन्दनहेम्नि, रक्तश्वेतपुनः रक्तपीतपीतश्वेतकृष्णवर्णेषु—ग्रहप्रतिमाः स्थापयेत्, वस्त्रे च चित्रयेत्। सुवर्णवस्त्राणि, सुगन्धान्, भुषणानि, धूपान्, गुग्गुलुं च दद्यात्। देवाः अग्निं उच्चैः स्थापयन्ति, यथा दिवः शिखरं। "बृहस्पते, सर्वं समर्प्यताम्; सर्वं हि अन्नात् जायते" इति। अर्कपलाशखदिरापामार्गपिप्पलानि उपयोज्य, मधु, घृतं, दधि च मिश्रयेत्। दध्यान्नानि, पिष्टकानि, विविधमांसानि, नानाविधान्नानि च समर्पयेत्। गौः, शङ्खः, रथः, सुवर्णं, वस्त्रं, अश्वः—एतेषां सह ग्रहैः सदा पूजनं कार्यम्, यतः तैः राज्यादिसिद्धयः सम्पद्यन्ते। एवं एकशततमोऽध्यायः, "याज्ञवल्क्यप्रोक्तग्रहशान्तिवर्णनं" इति, आचारकाण्डे समाप्तः। इदानीं वानप्रस्थाश्रमवर्णनं प्रवक्ष्यामि, इति महर्षिः उक्तवान्। वानप्रस्थः ब्रह्मचारी, अग्निहोत्री, पूजारतः, क्षमावान् च भवेत्। सः स्वान् अनुग्राह्यान् तर्पयेत्, संयमी च जटिलः, श्मश्रुलोमवान् च भवेत्। एवं श्रीगुरुडमहापुराणस्य आचारकाण्डे उक्तविधयः प्रवहन्ति।