गरुडपुराणम्

यदि कस्यचित् तृप्तिर् न स्यात्, तदा शुद्धिकराणि मन्त्राणि पूर्वं च जपं पुनः पठेत्। ततः तन्नं भूमौ विक्षिप्य, आपः पुनः पुनः दद्यात्। शेषभोजनस्य सन्निधौ, पिण्डदानं पितृयज्ञवत् समर्पयेत्। ततः ‘आशिषः’ इति उक्त्वा, अक्षय्यं जलं अपि दद्यात्। वाच्यत्वे ‘स्वधा’ इति पितृभ्यः उच्चारितव्यम्। विश्वदेवेषु जलं ददाति, ‘तुष्टाः सन्तु’ इति अपि वदेत्। ‘नः श्रद्धा मा व्यपगच्छेत्, सदा दातव्यं अस्तु’ इति प्रार्थयेत्। स्नेहेन ‘सर्वे दाने अस्तु’ इति उक्त्वा, पितृविसर्जनं कुर्यात्। पितृपात्रं परिवर्त्य, ब्राह्मणान् विसृजेत्। तस्य रात्रौ, पत्न्या सह ब्रह्मचर्यं वसेत्। पिण्डान् कार्कन्धुफलैः मिश्रितान् विधिवत् दद्यात्। आवाहनं वा अग्निकर्म न कुर्यात्, अपि तु वाममार्गेण। ‘आनन्दः स्यात्’ इति वदन्तु, उपस्थिताः ‘आनन्दिताः स्म’ इति घोषयन्तु। पितृपात्रेण, प्रेतस्य अर्घ्याय पात्रं पितृपात्रेषु क्षिपेत्। पिण्डदानं एकाह्वानं च स्त्रियाः अपि कार्यम्। तस्याः द्विजः एकवर्षं जलपात्रेण अन्नं दद्यात्। एकमासं हविष्यान्नेन, एकवर्षं पायसेन च। मत्स्यरुरुवराहशशमांसैः क्रमशः दद्यात्। संवत्सरस्य त्रयोदश्यां, माघायां च दानं कर्तव्यं—न संशयः। शस्त्रहतानां चतुर्दश्यां तद् दानं विधीयते। एतत् सम्यक् कृत्वा, पुत्रसिद्धिं, सौभाग्यं, श्रीं, कीर्तिं, शुभतां च लभते। आरोग्यं, यशः, दुःखक्षयं, परमं पदम् च। यः श्राद्धं सम्यक् करोति, दीर्घायु, अश्वान्, सर्वं च लभते। वस्त्रादि दानानि श्राद्धकर्तारं तुष्टयन्ति, द्विजश्रेष्ठ। यथा पितामहः स्नेहात् राज्यं ददाति। एवं श्राद्धविधिवर्णनं याज्ञवल्क्येन उक्तं, श्रीगुरुडमहापुराणस्य आचारकाण्डे एकाध्यायस्य समाप्तिः। अथ विनायकपीडितस्य लक्षणानि शृणु। सः शिथिलः, तस्य कार्याणि विफलानि भवन्ति, सभा च कारणं विना विक्षिप्यते। शुभदिने स्नानं न प्राप्नोति। तस्य शिरः सर्वौषधिभिः सर्वगन्धैः अभिषिक्तम्। काचं, पीतवर्णं, गन्धं, गुग्गुलुं च जलं स्थापयेत्। तद् शुभासने, अनयुक्तस्य रक्तचर्मणि स्थापयेत्। तेन, ‘त्वां अभिषिञ्चामि, शुद्धिकराः शुद्धयन्तु’ इति वदेत्। भगः, इन्द्रः, वायुः, सप्तर्षयः च सौभाग्यं दत्तवन्तः। आपः सदा तव ललाटं, कर्णं, नेत्रं च दोषं निवारयन्तु। कुशं दक्षिणहस्तेन शिरसि स्थापयेत्। कुम्भः राजकुमारः च, अन्ते ‘स्वाहा’ इति उच्चारणेन। पक्वं च अपक्वं च शालि, पायसं च उपयोज्येत्। मूलानि, तैलपक्वानि, मधुपक्वानि, उण्डेरकमाल्यं च। एतानि सर्वाणि आनयित्वा, भूमौ स्थापयित्वा, ततः शिरः...