गरुडपुराणम्

सर्वं व्योमचन्द्रसूर्यसम्बद्धं, व्योमार्गवेदचन्द्रात् प्रवृत्तं इति। ततः क्षेत्रपालस्य तथा अग्न्यादौ सम्प्रत्यग्नौ, कामितार्थसिद्ध्यर्थं हविः समर्प्यते। तेन पूर्वोक्तैः सहायैः सह लक्ष्मीं पूजयेत्; ततः "ॐ ह्रीं सौं" इत्येन सरस्वत्यै नमः। पुनः "ॐ ह्रीं वदवदवाग्वादिनी स्वाहा" तथा "ॐ ह्रीं सरस्वत्यै नमः" इति मन्त्रैः पूजनं कुर्यात्। अथ अहं कश्यपाय यथोक्तं नवविधायाः पूजनं विस्तरेण वक्ष्यामि। तत्र "रं" बीजेन पञ्चभूतमयं शरीरं दह्येत्। "लं" बीजेन सर्वं चलाचलम् आविष्कुर्यात्। ततः बिन्दुमध्ये पीतवसनां चतुर्भुजां चिन्तयेत्। तदनन्तरं त्रिविधं मन्त्रन्यासं हस्ते तथा शरीरस्थले कुर्यात्। षड्विधेन विधिना तदनुष्ठानं कुर्यात्, यथाऽऽदर्शे हरिः साक्षात् प्रकटते। मध्ये द्वे बीजे स्थापयित्वा, तानि पुनः अङ्गेषु न्यस्येत्। तानि हस्तयोः, बाह्वोः, जान्वोः, पादयोः च स्थापयेत्। तत्र सर्वेश्वरं परमं निर्मलतत्त्वं चिन्तयेत्। ततः शिरसि, नेत्रयोः, सन्धिषु, ग्रीवायां, हृदि च न्यासं कुर्यात्। षड्विधं बीजं हस्तयोः स्थापयित्वा, ततः शरीरस्थले न्यस्येत्। हस्तमध्ये नेत्रबीजं स्थापयेत्; अङ्गन्यासक्रमः अयं इति। शीर्षे च शिखां स्थापयेत्, सर्वाङ्गे कवचं स्थापयेत्। तेन दिशः बन्धयित्वा, विधिवत् पूजनं कुर्यात्। धर्मः, ज्ञानम्, वैराग्यम्, ऐश्वर्यम्—एतेषु क्रमशः शरीरं आवृत्य, तदधिष्ठानं तत्त्वं कुर्यात्। तदनन्तरं अष्टदलपद्मं विद्याद्युत्पन्नं, प्रत्येकं दिशायाः अनुकूलं। वेदादिभिः ध्यानं कृत्वा, सूर्यचन्द्राग्निसारं चिन्तयेत्। ततः पूर्वादिदिक्षु केशवक्षेत्रे शक्त्यः स्थापयेत्। एवं ध्यानपूजनं कृत्वा, योगपीठं स्थापयेत्। हृदयाद्याः पूर्वादिदिक्षु, दलैः संयुक्ताः। संकर्षणादीनां बीजानि पूर्वादिक्रमेन न्यस्येत्। दक्षिणद्वारे सहस्रारं सुदर्शनं स्थापयेत्। उत्तरद्वारे गदां स्थापयेत्, कोणेषु शङ्खं विधायेत्। तथैव तलवारं चक्रं च प्रत्येकपार्श्वे स्थापयेत्। अन्यानि आयुधानि वज्रादीनि तद्वत् व्यवस्थितानि कुर्यात्। सर्वं ध्यानं कृत्वा पूजां समाप्य, मुद्राः प्रदर्शयेत्। श्रद्धामुद्रा हृदयसंयुक्ता, दक्षिणहस्तः उत्तोलितः। तस्य वामहस्ताङ्गुष्ठः उन्नतः इति। कनिष्ठादिभिः अष्टमुद्राः क्रमशः निर्मीयन्ते। अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं त्रीणि अङ्गुलीनि वक्रयेत्। ततः वामहस्तं उत्तोल्य, शनैः परिवर्तयेत्। तदनन्तरं उभयमुष्टिं प्रसार्य, एकैकं समरेखया मुक्त्वा। पुनः उभयमुष्टिं संकुच्य, तद्वत् अनुक्रमेण कुर्यात्। प्रथमं, द्वितीयं, उपान्त्यं, अन्त्यं बीजं। मन्त्राः—प्रणवः, तत्, सत्, हुं, क्षौं, भूः—इति।