गरुडपुराणम्

शृणु, भगवतः विष्णोः अद्भुतानां लीलानां च वर्णनं यथाक्रमम्। हरिः मत्स्यरूपेण दैत्यं विनिहन्ति स्म, स एव विष्णुः प्राचीनकाले प्रकटितः। तत्र नवाख्यातेः, नयस्य, प्रियभृतः, विविक्षिपस्य च नामानि प्रसिद्धानि। ज्योतिर्धाम्नः, पृथोः (धृष्टस्य), काव्यस्य, चैत्रस्य, चेतसः, अग्नेः, हेमकस्य च नामानि कीर्त्यन्ते। हर्याख्याः देवाः चत्वारः, पञ्च वा, सप्त वा सन्ति इति श्रूयते। पुनः कूर्मरूपधारी हरिः भीमरथाख्यं दानवं निहन्ति स्म। वने (ला), बन्धु, निरमित्र, प्रत्यङ्ग, परहा, शुचि इत्येतानि नामानि तत्रोच्यन्ते। वेदश्री, वेदबाहु, ऊर्ध्वबाहु इत्यपि तत्र स्मृताः। अभूत-रजसः, अश्वमेधाख्याश्च देवाः तत्र गण्यन्ते। तेषां गणः चतुर्दश देवतानां अस्ति, यत्र इन्द्रः पराक्रमी प्रमुखः। चाक्षुषमनोः पुत्रौ ऊरुश्च पुरुश्च बलीयसौ स्मृतौ। अग्निष्णुः, अतिरात्रः, सुद्युम्नः, नरः च नामानि तत्रोच्यन्ते। अभिमानः, सहिष्णुः, मधुश्रीः ऋषयः स्मृताः। अष्टकस्य पञ्च गणाः स्वर्गवासिनां मध्ये कथ्यन्ते। अश्वरूपेण अपि हरिणा, लोकपालकः, असुरः निहतः स्म। तत्र इक्ष्वाकुः, ततः नाभागः, धृष्टः, शर्याती च नामानि उच्चर्यन्ते। करूषः, पृषध्रः, सुद्युम्नः च मनोः पुत्राः सन्ति। गौतमः, भरद्वाजः, विश्वामित्रः सप्तमः इति कीर्त्यन्ते। आदित्याः, वसवः, साध्यगणाः द्वादश संख्यायाः सन्ति। अश्विनौ विशेषतः निर्दिष्टौ, विश्वेदेवाः दश सन्ति। बलवान् शक्रः हिरण्याक्षस्य शत्रुरिति स्मृतः। भविष्यतः सावरिणेः मनोः पुत्रान् अहं वक्ष्यामि। वरीष्ठः, गरीष्ठः, वाचः, सङ्गतिः च तत्र सन्ति। ऋश्यशृङ्गः, रामः, सप्तर्षयः च स्मृताः। तेषां देवगणः प्रत्येकं विंशतिः संख्यायाम् अस्ति। यः पृष्टः सन् विष्णवे त्रिणि पादानि अदात्, सः प्रसिद्धः। वरुणस्य पुत्रान्, दक्षसावरिणेः नवमे मनोः पुत्रान् शृणु— पृथुश्रवा, बृहदूद्युम्न, ऋचीक, बृहतो, गुणः च। मेधातिथिः, द्युति, सबलः, वसुः अपि तत्र सन्ति। परः, मरीचिगर्भः, सुदर्माणः त्रयः अपि निर्दिष्टाः। तस्मिन्काले देवगणः द्वादशद्वादश संख्यायाः स्मृताः। धर्मपुत्रस्य दशमस्य मनोः पुत्रान् शृणु। शतानिकः, निरमित्रः, वृषसेनः, जयद्रथः च। अयोमूर्तिः, हविष्मान्, सुकृतिः, अव्ययः अपि तत्र सन्ति। तस्मिन्काले देवगणः प्राणाख्यः शतसंख्यकः भविष्यति। बली, शत्रु, हरिणा गदया निहन्यते स्म। रुद्रस्य पुत्रस्य एकादशमनोः पुत्रान् अहं वक्ष्यामि। क्षेत्रवर्णः, दृढेषुः, आर्द्रकः तस्य पुत्राः सन्ति। विष्णुः, अग्नितेजाः, सप्तर्षयः च तत्रोच्यन्ते। प्रत्येकगणः त्रिंशत् संख्यायाः, इन्द्रः वृष इति कथ्यते। दक्षपुत्रस्य द्वादशमनोः पुत्रान् शृणु। मित्रवान्, मित्रदेवः, मित्रबिन्दुः, वीर्यवान् च तत्र सन्ति। सः तपस्वी, महातपाः, तपःस्वरूपः, तपसि रमते इति वर्ण्यते। स्वधर्मनिष्ठौ महातपस्विनौ हरितः, रोहितः च अपि तत्र सन्ति। एवमेतानि दिव्यानि चरितानि, देवगणानां, मनूनां, सप्तर्षीणां, विष्णोः लीलानां च, एकैकशः श्रूयन्ते, यथाशास्त्रं, यथाक्रमं च।