गरुडपुराणम्

यत्र महेश्वरी प्रवाहः प्रवहति, तत्र श्राद्धकर्मकर्ता ऋणात् विमुक्तो भवति। श्राद्धस्य अनुष्ठानेन अग्निष्टोमयागस्य फलम् लभते, स्वर्गं च गच्छति। सूर्यस्य पादे पिण्डदानं कृत्वा, पतिताः उद्धृत्यन्ते। पितरः नरकभीताः सन्तः पुत्रान् कामयन्ते। यदा पुत्रः गयाम् आगच्छति, तदा पितृभ्यः पर्वणि सञ्जायते। यदा पुत्रः वा अन्यः कश्चन बान्धवः गयाकूपे उपस्थितः भवति, तदा पितरः तुष्टाः भवन्ति। कोटितीर्थे स्नानं कृत्वा पुण्डरीकं विष्णुलोकं च प्राप्नोति। सा महेश्वरी गयाक्षेत्रे पितृमोक्षार्थम् अवतीर्णा। गयायां श्राद्धकर्ता एकविंशति पितृवंशान् उद्धरति, नात्र संशयः। ब्रह्मणा नियुक्तान् ब्राह्मणान् एव भोजयेत्। ब्रह्मणा संस्थापितं स्थानं, ब्रह्मणा नियुक्ताः ब्राह्मणाः च। विधिपूर्वकं गयायां ब्राह्मणान् हविषा अन्नेन च तर्पयेत्। गयाक्षेत्रे गोविमोचनं यः करोति, सः महान् पुण्यं प्राप्नोति। गयायां तिलाभावेन अपि महाविद्वान् फलम् न प्राप्नोति। यावन्तः सम्बन्धिनः, पितरः, स्वजनाः, मित्राणि च सन्ति, तेषां उद्धारः भवति। रामतीर्थे स्नानकर्ता शतगवां दानस्य फलम् लभते। निश्चिरसंगमे स्नानं कृत्वा पितरः ब्रह्मलोकं गच्छन्ति। महाकौश्ये वासं कृत्वा अश्वमेधयागस्य फलम् लभते। समीपे अग्निधाख्यातं स्थानं, यः कपिलः प्रसिद्धः। कुमारधारायां श्राद्धं कृत्वा अश्वमेधयागस्य फलम् लभते। सोमकुण्डे स्नानकर्ता सोमलोकं गच्छति। पापमुक्तः पुरुषः प्रेतकुण्डे हविर्दानं कृत्वा प्रेत्य गच्छति। एवं पुण्यस्थलेषु हविर्दानकर्ता पितृमोक्षं साधयति। एवं गरुडमहापुराणे, पूर्वखण्डे, आचारखण्डे, गयामाहात्म्यनाम्नि अष्टाशीतितमः अध्यायः समाप्तः। यः गयायात्रायै प्रयाणं करोति, विधिपूर्वकं श्राद्धं कृत्वा, अनन्तरं अन्यग्रामं गत्वा श्राद्धशेषं भक्षयेत्। गयायात्रायै गृहतः निर्गच्छति चेत्, तस्य पुण्यं आरम्भते। सर्वतीर्थेषु मुण्डनं उपवासः च विधिपूर्वकं कर्तव्यं। गयायां यः श्राद्धं करोति, सः यदा काले वा रात्रौ वा कर्तुं शक्नोति। पुनः पुनः महानदीं श्राद्धं कृत्वा पितरः स्वर्गं गच्छन्ति। तत्र श्राद्धसमापनं स्नानं च कर्तव्यं। दक्षिणमांसं गत्वा मौनं स्थित्वा पिण्डदानादिकं कुर्यात्। एतानि कर्माणि सिद्धजनानां हर्षं, पापिनां भयम् जनयन्ति। कनखलाख्यं पुण्यस्थानं त्रिलोक्येषु प्रसिद्धम्। तत्र स्नानं कृत्वा स्वर्गं गच्छति, श्राद्धं च अक्षयम् भवति। काव्यवाहः, सोमः, यमः, अर्यमन् च, एते महात्मानः यत्र गयायां आगच्छन्ति। तेषां पिण्डदानार्थम् अहं गयाम् आगतः। ततः गदाधरं दर्शनं कृत्वा पितृऋणात् विमुक्तः भवति। तत्क्षणात् पूर्वदश पितरः, उत्तरदश पितरः च उद्धार्यन्ते।