गरुडपुराणम्

देवाः च लोकपालाः च अस्य सत्यमेव साक्षिणः सन्तु — इति महान् धर्मः प्रतिज्ञायते। यः पुरुषः रामतीर्थे स्नानं कृत्वा, प्रभासे च श्राद्धं सम्पादयति, सः स्वगृहे समृद्ध्यां श्राद्धं कुर्वन् सप्त सप्त पितृवंशान् त्रिः उद्धरति। गयायां हि न किञ्चन स्थानं अस्ति यत्र तीर्थं न भवति; तत्र कृतं श्राद्धं अक्षयफलदं भवति, पितॄन् च ब्रह्मलोकं नयति। "मया अयं पिण्डः तव हस्ते समर्पितः, हे जनार्दन!" इति श्रद्धया उक्त्वा, सः नूनम् एव ब्रह्मलोकं पितृभिः सह प्राप्नोति। गयाशिरसि अक्षयवटे यत् पितृभ्यः दीयते, तत् अक्षयमेव भवति। एतानि दृष्ट्वा, विंशति पितृवंशान् कुलं च उद्धरति। गयायाः पूर्वदिक् ब्रह्मणः स्थानम्, सर्पपर्वतः, भरताश्रमश्च; दक्षिणे गयाशीर्षात्, पश्चिमे महती नदी अस्ति। तत्र निष्चिराख्ये देशे तृतीयायां तिथौ श्राद्धं कर्तव्यम्। वैतरण्याः उत्तरस्यां तटाकं तृतीयाख्यं, क्रौञ्चपादस्य उत्तरस्यां निष्चिराख्यं तटाकं च दृश्यते। यः तत्र सदा स्थितः, तस्य किमपि दुर्लभं न अस्ति; सः अक्षयलोकान् प्राप्नोति कुलं च उद्धरति। यः शुक्लकृष्णपक्षयोः गयायां वसति, सः सप्त पितृवंशान् निःसंशयं पावयति। गयायां मुण्डपृष्ठः, अरविन्दाख्यः पर्वतः च सन्ति। यदा चन्द्रसूर्यग्रहणं मकरराशौ भवति, विशेषतः कौशिक्याः महाह्रदस्य मूलतीर्थे, यत्र महेश्वरी प्रवहति, तत्र श्राद्धकर्ता ऋणमुक्तो भवति। तत्र श्राद्धेन अग्निष्टोमस्यान्येव फलं प्राप्य स्वर्गं गच्छति। सूर्यपादे पिण्डदानात् पतिताः उद्धार्यन्ते। पितरः नरकभीताः सुतान् इच्छन्ति; यदा पुत्रः गयायां आगच्छति, पितृणां महोत्सवः भवति। यदा पुत्रः अन्यो वा बन्धुः गयाकूपे उपस्थितः, तदा तस्य सर्वे पितरः प्रीयन्ते। यः कोटितीर्थे स्नानं करोति, सः पुण्डरीकं विष्णुलोकं च प्राप्नोति। सा (सरिता) पितृमोक्षार्थं गयाक्षेत्रे अवतीर्णा। तेन एकविंशतिः पितृवंशाः उद्धार्यन्ते—अत्र न संशयः। सः ब्रह्मणा नियुक्तान् ब्राह्मणान् एव भोजयेत्। ब्रह्मणा स्थापितं क्षेत्रं, ब्राह्मणाश्च ब्रह्मणा एव स्थापिताः। विधिवत् गयायाः ब्राह्मणान् हविषा भोजनं च तर्पयेत्। यः गयाक्षेत्रे वृषस्य मोक्षं करोति, सः महत् पुण्यं प्राप्नोति। यः अपि महाबुद्धिमान्, सः अपि गयायां तिलविना श्राद्धं कृत्वा पितृणां मित्राणां बान्धवानां च उद्धारकः भवति। रामतीर्थे स्नानात् शतगोदानां फलं लभते। निष्चिरासङ्गमे स्नानात् पितरः ब्रह्मलोकं यान्ति। महाकौश्ये निवसन् अश्वमेधस्य फलं प्राप्नोति। समीपे अग्निधाख्यं स्थानं, यः ख्यातः कपिलः। कुमारधारायां श्राद्धकर्ता अश्वमेधस्यान्येव फलं प्राप्नोति। एवं गयायाः महिमा श्रूयते—यत्र पितृकार्येण न केवलं स्वस्य कुलं, अपि तु बहून् पितृवंशान् उद्धारयति, अक्षयलोकान् प्राप्नोति, स्वर्गं गच्छति, चिरस्थायि पुण्यं च लभते।