गरुडपुराणम्

वैनायकं महातIRTHं रामगिरिं च परमाश्रमं, रमेश्वरं परमतीर्थं कर्त्तिकेयं च उत्तमं, उज्जयिन्यां महाकालः, कुब्जके श्रीधरः हरिः, महाकेशी कावेरी च, चन्द्रभागा विपाशा च, मथुरा रम्यपुरी शोनः महानदी च, यत्र सूर्यः शिवः गणः देवी हरिः च निवसन्ति; तत्र पूजनं पितृकार्यं पिण्डदानं च अक्षयत्वं प्राप्तं भवति। कोकामुखं वराहं भुन्दीरं स्वामीति प्रसिद्धं, कामरूपं महातIRTHं यत्र कामाख्या स्थिता, विराजा महातIRTHं श्रीपुरुषोत्तमस्य पुण्यस्थलं, गोदावरी महातIRTHं पायोष्णी वरदायिनी, गोकर्णं परमतीर्थं महिष्मती पुण्यनगरी च। कृतयुगे शुद्धिः मोक्षदायिनी, शार्ङ्गधरो समीपस्थः, नन्दितIRTHं मोक्षदं, कोटितIRTHफलप्रदं। कृष्णवेणी, भीमरथी, गण्डकी, इरावती च पुण्यनद्यः। ब्रह्मध्यानं परमतीर्थं, आत्मसंयमः पुण्यस्थलं; ज्ञानसरसि ध्यानोदके रागद्वेषकल्मषं विनश्यति। ये पुरुषाः भेददृष्ट्या 'इदं तीर्थं, इदं न' इति वदन्ति, तु यः सर्वं ब्रह्म इति जानाति, तस्य ततः परं तीर्थं नास्ति। सर्वनद्यः सर्वगिरयः सर्वतीर्थानि देवैः पूजितानि, सप्त गोदावरीतीर्थानि पुण्यानि, कोणगिरिः परमतीर्थं। साह्यपर्वते देवेशः एकवीरः सुरेश्वरी च निवसन्ति। कनखले पुण्यस्नानं कृत्वा पुनर्जन्म न भवति। इदं श्रुत्वा ब्रह्मा व्यासं दक्षादिभिः सहितः गयां अक्षयां ब्रह्मलोकप्रदां सर्वेभ्यः घोषयामास। एवं गारुडमहापुराणस्य पूर्वखण्डे आचारकाण्डे 'सर्वतीर्थमहात्म्यम्' नामैकाशीतितमं अध्यायः समाप्तः। अथ गयामहात्म्यम् आरभ्यते। व्यासः श्रेष्ठतमः सारसारं गयायाः परममहात्म्यं कथयति। पुरातने काले गयासुरः महाबलवान् दानवः आसीत्। तस्य तपसा पीडिताः देवाः हरिं विनाशाय उपगच्छन्। तस्य महाकायः पतितव्यः इति देवाः हरिम् ऊचुः। किकटदेशे तं नीत्वा तत्र शयितवन्तः। तस्मात् विष्णुः गदाधरः गयायां मोक्षप्रदः स्थितः। जनार्दनः कालेशः पितामहः च तत्र सन्निहिताः। यः पुरुषः यज्ञं पितृकार्यं पिण्डदानं स्नानं च अन्यानि कर्माणि करोति, गयां परमतीर्थं विज्ञाय पितामहः तत्र यज्ञं अकरोत्। स महानदीं पुण्यजलवाहिनीं सरांसि च निर्मितवान्। प्रभुः गयाभूमिं पञ्चक्रोशपरिमितां ब्राह्मणेभ्यः दत्तवान्। ततः ब्राह्मणाः शप्ताः गयायां स्थिताः। तेभ्यः नदी शिलापर्वतः प्रवाहः च भविष्यति। गयायां यः श्राद्धं करोति, स पुण्यलोकान् प्राप्त्वा ब्रह्मलोकं गच्छति।