गरुडपुराणम्

कश्यपस्य वंशे महात्मनः कृत्स्नस्य सृष्टेः विस्तारः श्रूयताम्। स कश्यपः कृत्स्नस्य प्रजापतेः कृशाश्वाय सुप्रजां जयां च ददौ। तस्यैव पुत्र्यः संकल्पा, मुहूर्त्ता, साध्या, विश्वा—एता दशैव अभवन्। अदितिः, दितिः, दनुः, कालः, अनायुः, सिंहिका, मुनिः—एते च तस्याः कन्याः। विश्वायाः विश्वेदेवाः प्रजज्ञिरे, साध्यायाः साध्याः अभवन्। भानोरपि भानवः उत्पन्नाः, हे रुद्र, मुहूर्त्तायाः मुहूर्त्तजाः। मरुत्वत्याः सर्वं भूम्याः सम्बन्धि जातम्। अपि च, आपः, ध्रुवः, सोमः, धरः, वायुः, अग्निः च—एते अपि तत्र जाताः। आपः वेतुन्दिं, श्रमं, श्रान्तं, ध्वनिं च जनयामास। सोमात् पुण्यः वर्षा, वर्षस्वी च, यतो ज्योतिः जायते। मनोरमायाः शिशिरः, प्राणः, रमणः च उत्पन्नाः। अनिलस्य द्वौ पुत्रौ—अविज्ञातगतिः अपरश्च। तस्य शाखाः शाखः, विशाखः, नैगमेयः च अभवन्। प्रत्युषस्य पुत्रः देवल ऋषिः इति विख्यातः। अजाैकपादः, अहिर्बुध्न्यः, त्वष्टा, रुद्रः च महाबलः तत्र अभवन्। हरः, बहुरूपः, त्र्यम्बकः, अपराजितः, मृगव्याधः, शर्वः, कपाली च तत्र सन्ति। अदितेः कश्यपस्य च संयोगात् द्वादश पुत्राः सूर्याय जाताः। ते विवस्वान्, सविता, मित्रः, वरुणः च। सोमस्य सप्तविंशतिः पत्न्यः नक्षत्ररूपेण प्रसिद्धाः। सिंहिका कन्याभूत्वा विप्रचित्तिना स्वीकृता। तस्याः अनुह्रादः, ह्रादः, प्रह्रादः च महाबलः जाताः। संह्रादस्य पुत्राः आयुष्मान्, शिविः, बाष्कलः च। बलिः शतं पुत्रान् अलभत, तेषु वाणः ज्येष्ठः, हे वृषध्वज! उत्कुरः, शकुनिः, भूतसन्तापनः च तत्र जाताः। दनुः पुत्रान् द्विमूर्धानं शंकरं च अलभत। एकचक्रः महाबाहुः, तारकः महाबलः च तस्याः पुत्रौ। एते दनुः सुपुत्राः प्रसिद्धाः, विप्रचित्तिः अपि महाबलः तत्र। उपदानवी, हयशिरा नाम्नी श्रेष्ठे कन्ये प्रसिद्धे। एते उभे मरीचये पत्न्यौ अभवताम्। पौलोमा, कालकञ्जा नाम्नी मरीच्याः पुत्र्यौ। व्यंश्यः, शल्यः महाबलः, नभः च तत्र जाताः। अञ्जकः, नरकः, कालः, नाभः च तत्र सन्ति। ताम्रायाः षट् पुत्राः महाबलिनः उत्पन्नाः। शुकी शुकान् जनयामास, उलूकी उलूकान्। सुग्रीवी शुद्धजलचरपक्षिणां गणान् अपि अलभत। विनता द्वौ पुत्रौ अलभत—गरुडः, अरुणः च प्रसिद्धौ। काद्रवेयाः सर्पाः, सहस्रसंख्यकाः, महाबलिनः अभवन्। शङ्खः, श्वेतः, महापद्मः, कंबलः, अश्वतरः च तत्र सन्ति। एषां सर्वे कोपवशाः, सर्वे विषधराः इति विद्धि। सुरभिः गवां महिषाणां च जन्मदात्री अभवत्। एषा कश्यपवंशस्य दिव्या उत्पत्तिः, या वेदान्तेषु कीर्त्यते।