गरुडपुराणम्

स्त्रीणां शुभलक्षणानि पुरातनैः शास्त्रैः वर्णितानि यथाक्रमं प्रवदामि। यास्याः नासिका सममस्ति, सुगठिता च, सा स्त्री रम्या भवति, शुभलक्षणयुक्ता च। तस्याः भ्रूणि शशाङ्ककृतिवत् मनोहराणि स्युः, ललाटं च न विस्तीर्णं भवेत्। कर्णद्वयं समं, स्निग्धं, सुसंस्थितं, सुस्निग्धमांसयुक्तं च भवेत्। स्त्रीणां शिरः समं श्रेष्ठं, तथा पादतलानि वा हस्ततलानि अपि समानि शुभानि। तेषु ध्वजचिह्नानि, चामरचिह्नानि, मालयाः, पर्वताकृतिकुण्डलानि, वेदिकाचिह्नानि च दृश्यन्ते। स्त्री यत्र अंकुषाद्यशुभचिह्नानि सन्ति, ता राज्ञां प्रियाभवति। स्त्रीणां हस्ततलं नातिविलीनं नातिवोन्नतं भवेत्; हस्तरेखा यः कर्परात् उद्भूता मध्याङ्गुष्ठपर्यन्तं यान्ति, सा शुभा। या रेखा हस्ततलं प्रति वा उत्थितपादतले स्थितास्ति, सा अपि शुभा। कनिष्ठाङ्गुल्याः मूलात् उद्भूता रेखा दीर्घायुः प्रदात्री भवति। अङ्गुष्ठमूलस्थाः रेखाः अल्पायुः दर्शयन्ति। लघ्वाः वा छिन्नाः रेखाः अल्पायुः सूचयन्ति; दीर्घाः अछिन्नाः रेखाः दीर्घायुः दात्रीः। यदि स्त्रीणां कनिष्ठाङ्गुली वा अनामिका भूमिं न स्पृशन्ति, यदि जङ्घयोः उपरि पृष्ठभागः अतिवलितः, यदि गुप्ताङ्गं वामं वा विलीनं वा लघु, ताः स्त्रियः दुःखभागिन्यः। यास्याः गुप्ताङ्गं स्थूलं तीव्रं च, तत्र न संशयः। यदि हास्ये गण्डयोः गह्वरे दृश्यते, सा स्त्री निष्ठुरा भवति। उदरे चिन्हः स्यात् श्वशुरवधाय; ऊरूपरि चिन्हः पतिवधाय। स्तनयोः केशरहितं अशुभं, कर्णद्वयं विषमं च, ताः अशुभाः। काले चौर्ये, कृष्णमांसयुक्ताः दीर्घोदरे स्त्रियः मृत्युभागिन्यः। विषमशुष्कनाड्युक्ताः वित्तहीनाः भवन्ति। स्त्रीषु विकलाङ्गाः दोषयुक्ताः; गुणाः पत्राकृत्या निश्चिताः। याः स्त्रीः चिन्हरहिताः, ताः चक्रचिह्नयुक्तशिलापूजया शुभा भवन्ति। त्रिचक्रयुक्ता अच्युतः; चतुर्चक्रयुक्ता चतुर्भुजा। अष्टमः पुरुषोत्तमः; नवमः नवविन्यासयुक्तः; दशमः दशविधः। ततोऽनन्तः रेखाद्यचिह्नैः युक्तः। यत्र शालग्रामशिला अस्ति, तत्र देवता द्वारावतीया। शालग्रामः, द्वारका, नैमिषः, पुष्करः, गया, गङ्गा, नर्मदा, चन्द्रभागा, सरस्वती—एते सर्वे पापं नाशयन्ति, भोगमोक्षौ च ददाति। अङ्गिराः, श्रीमुखः, भवः, युवः, धाता; चित्रभानुः, स्वभानुः, तरणः, पार्थिवः, व्ययः; नन्दनः, विजयः, जयः, मनमथः, दुर्मुखः; शुभकृत्, शोभनः, क्रोधी, विश्ववः, उपरभवः; परिधावि, प्रमादी, आनन्दः, राक्षसः, नलः; दुन्दुभिः, युद्धे घोषजनकः, रक्तनेत्रः, क्रोधयुक्तः, अक्षयः—एते कालवर्णनाः। अहं कालस्य सिद्ध्यर्थं वदामि, हे रुद्र, पञ्चशब्दोत्थाने। पञ्चाग्निकुण्डेषु स्वराः—आ, ई, ऊ, ऐ, औ—लेखनीयाः। एकैकाग्निकुण्डेषु तिथयः—राजा, विजयी च त्रयः। गुरुः, शुक्रः, शनिः, सूर्यः, चन्द्रः—पूर्वं वर्णितम्। अन्यत्र पञ्चपञ्चदीपसमूहाः, चैत्राद्युत्थानं च। एवं स्त्रीणां शुभाशुभलक्षणानि, तीर्थानि, कालवर्णनं च शास्त्रेण निर्दिष्टानि।