गरुडपुराणम्

प्रथमं दक्षः स्वस्य मनसा चतुर्विधान् प्रजाः ससृजे। ततः स प्रजापतिः मैथुनजननस्य चिकीर्षया प्रवृत्तः। तस्य वैरिण्यां सहस्रं पुत्राणां जातम्। तेषां दक्षपुत्राणां विनष्टे सन्, स पुनरपि अन्यत् सहस्रं पुत्राणां ससृज। तदा क्रुद्धः दक्षः नारदं शप्तवान्—“पुनर्जन्म प्राप्स्यसि” इति। यदा तस्य यज्ञो नाशितः, तदा सः तीव्रशापेन महेश्वरं शप्तवान्। हे शङ्कर! द्वेषेण अपि तेषां परस्परं अन्यजन्मनि विनाशः सम्पद्यते। ततः दक्षः असिक्न्यां स्वपत्न्यां कन्याः ससृज। सः षष्टिं सुन्दर्यः कन्याः अदात्, तयोः द्वे अङ्गिरसे। चतुर्दश कन्याः कश्यपाय, अष्टाविंशतिं सोमाय च अदात्। मनोरमा, भानुमती, विशालां च बहुदां तदा प्रदत्तवान्। कृशाश्वाय सुप्रजां जयां च अदात्। सङ्कल्पा, मुहूर्त्ता, साध्या, विश्वा—एते दश कन्याः। अदितिः, दितिः, दनुः, कालः, अनायु, सिंहिका, मुनिः च। विश्वायाः विश्वेदेवाः उत्पन्नाः, साध्यायाः साध्याः। भानुःभ्यः भानवः जाताः, हे रुद्र; मुहूर्त्तायाः मुहूर्त्तजाः। मरुत्वत्याः सर्वं भूम्याः सम्बद्धं जातम्। आपः, ध्रुवः, सोमः, धरः, वायुः, अग्निः—एतेषां उत्पत्तिः। आपःभ्यः वेतुन्दिः, श्रमः, श्रान्तः, ध्वनिः च। सोमस्य वरचा, वरचस्वी च, येन तेजः जायते। मनोरमायाः शिशिरः, प्राणः, रमणः च। अनिलस्य द्वौ पुत्रौ—अविज्ञातगतिरेव चान्यः। तस्य शाखाः—शाखः, विशाखः, नाइगमेयः च पश्चात्। प्रात्यूषस्य पुत्रः देवल इति ऋषिः विज्ञायते। अजैकपादः, अहिर्बुध्न्यः, त्वष्टा, रुद्रः च महाबलाः। हरः, बहुरूपः, त्र्यम्बकः, अपराजितः। मृगव्याधः, शर्वः, कपाली, हे महर्षे! अदित्या: कश्यपस्य च द्वादश पुत्राः सूर्याय जाताः। ते विवस्वान्, सविता, मित्रः, वरुणः च। सोमस्य सप्तविंशतिः पत्न्यः नक्षत्रसंज्ञाः। सिंहिका कन्या जाता, विप्रचित्तिना स्वीकृता। अनुह्रादः, ह्रादः, प्रह्रादः च महाबलः जाताः। संह्रादस्य पुत्राः आयुष्मान्, शिविः, बाष्कलः च। बलेरपि शतं पुत्राः, वाणः ज्येष्ठः, हे वृषध्वज! उत्कुरः, शकुनिः, भूतसंतापनः च जाताः। दनुःपुत्रौ द्विमूर्धा, शंकरः च। एकचक्रः महाबाहुः, तारकः महाबलः च। एते दनुःपुत्राः प्रसिद्धाः, विप्रचित्तिः च महाबलः। उपदानवी, हयशिरा—एते कुलांगन्यः। एते उभे मरीचये पत्न्यौ अभवताम्। पौलोमा, कालकञ्जा—एते मरीचेरपि कन्ये इति स्मृतिः।