गरुडपुराणम्

श्रीसमुद्रेण कथितानि पुरुषाणां स्त्रीणां च शुभलक्षणानि सम्प्रति प्रवक्ष्यामि। तेषां पादाः कदापि न स्विद्यन्ति, तेषां पादतलानि मृदूनि, कमलकोशाभानि च दृश्यन्ते। गुल्फौ कूर्मवत् उन्नतौ, पृष्ठतले गुप्तौ, सम्यग्विनिर्मितौ च राज्ञः स्मृत्याः यथावत्। पादाः शुष्काः, नखाः श्वेतवर्णाः, अङ्गुल्यः विरलाः, न च निकटस्थिताः। जङ्घे विषमाः, अस्थीनि वेणुवत्, पिण्डिकाः शङ्खखड्गाकाराः। ऊरूः मृदुललोमशच्छादिताः, समाः, गजोरुवत् दीप्तिमन्तः। येषां तु ऊरुषु शृगालवत् लोमाभावः, मूलदेशे एकद्विलोममात्रं दृश्यते, ते नराः आदौ एव लक्षणरहिताः दारिद्र्यश्च निन्द्याः इति कथ्यन्ते। ये पुरुषाः मांसहीनजानुका, तेषां सौभाग्यं न्यूनं, स्त्रीणां च तैः सह रमणीयता अल्पा। येषां ऊरवः विशालाः, ते दीर्घायुषः स्मृताः; लघ्वङ्गे तु धनसम्पद्भाग्। लघ्वङ्गे पुत्राभावः, किन्तु यदि स्फुटसिरायुक्तः स्यात्, तदा सः सुखी। गोप्ये लघ्वङ्गे दीर्घे वक्रे वा सः धनहीनः। एकवृषणः दुर्बलः, विषमाङ्गः स्त्रीणां रमणीयतां न्यूनयति। शिलासमानोन्नतवृषणः दीर्घायुष्मान् स्वामी च। मूत्रध्वनिवान् वा निःशब्दमूत्री वा दरिद्रः। दक्षिणगामी वा परिवर्तमूत्री राजा स्मृतः। स्त्रीणां मूत्रधारा एकधारा, स्निग्धा, उर्ध्वगामिनी यः, सा भाग्यवती। शुष्कशब्दिता तु दारिद्र्ययुक्ता। मत्स्यगन्धिषु शुक्रे पुत्रजन्म, तुच्छशुक्रे कन्याजन्म। क्षारगन्धिषु पुत्रो दरिद्रः, दीर्घायुषि शुक्रे स्त्री शीघ्रगामिनी। पुरुषस्य पुष्टनितम्बः सुखदः, सिंहनितम्बः राजा। सर्पवदुदरः दरिद्रः, समतलमण्डूकाकारोदरः च। समकटीः भोगसम्पन्नः, निम्नकटीः धनविहीनः। मत्स्याकारोदरः धनाढ्यः, नाभिप्रस्फुटः सुखी। नाभिः मध्योदरे स्थितः शूलवद्वेदनां जनयति। ये पार्श्वप्रसारिताः उपविशन्ति, ते दीर्घायुषः धनस्वामिनः। एकाहुतिं दत्त्वा शतवर्षायुः, द्वयाहुतिं दत्त्वा संपद्भोगी स्मृतः। ये राजानः निषिद्धं सेवन्ते, वञ्चकाः स्युः, मांसलपार्श्वयुक्ताः च; ते अपराधिनः। विपरीतपार्श्वयुक्ताः परसेवकाः दरिद्राः च। विषमबाहवः कृशकृशाङ्गाः राजानः दरिद्राः। हीनवर्गेषु राजसु खरलोमाः विरलकेशाश्च दृश्यन्ते। विषमवक्षाः स्वर्गहीनः, शस्त्रहतः अपि तथैव। उन्नतवक्षाः भोग्यः, निम्नवक्षाः दरिद्रः, पूर्णवक्षाः धनाढ्यः। महिषग्रीवः वीरः, मृगकण्ठः शस्त्रहतः। अलोमाः कुटिलपीठाः शुभाः, अन्यथा अशुभाः। प्रयोजनाभावः दरिद्रकारणम्। राज्ञः बाहवः जानुपर्यन्तं, वृताः पूर्णाः च। हस्ताङ्गुलिषु शस्त्रचिह्नानि शुभानि। स्थूलाङ्गुलयः दरिद्राः, कृशकुटिलाङ्गुलयः तनवः। एवं समुद्रेण निर्दिष्टानि शुभाशुभलक्षणानि पुरुषाणां स्त्रीणां च, यथाशास्त्रं, श्राव्याणि, चिन्तनीयानि च।