श्रीगुरुडमहापुराणस्य पूर्वखण्डे आचारकाण्डे ज्योतिषशास्त्रे शुभकार्याणि शनिवासरे यथा गृहे प्रतिष्ठापनं, गृहे प्रवेशः, गजस्य बन्धनं च शुभं भवति इति पूर्वं निरूपितम्। ततः काण्डस्य 'लग्नघटीमापनविधि' नाम अध्यायस्य समाप्तिः अभवत्। अथ शङ्कराय भगवता संक्षेपेण नरनारीलक्षणानि विवृतानि। एकत्रिताङ्गुल्यः, ताम्रनखाः, सुगठितगुल्फाः, अप्रस्फुटितशिराः—एते शुभलक्षणानि। विकृतनखाः, शुक्लवर्णनखाः, वक्रोन्नतशिराः—एते दुःखदारिद्र्यसूचकानि; अत्र पुनः विचारस्य आवश्यकता नास्ति। रोमकूपे एकः केशः—राज्ञः महात्मनः च लक्षणम्। त्रयः केशाः—दारिद्र्यसूचकः; मांसहीनजानु—रोगसूचकः। स्थूलाङ्गः—दारिद्र्यसूचकः; एकवृषणः—दुःखप्रदः। लम्बवृषणः—अल्पायुष्कः, धनहीनः, दुर्भाग्यवान् च। शान्तमूत्रध्वनिः—राजलक्षणम्; शब्दयुक्तमूत्रध्वनिः—राजत्वं न। नागवदुदरः—दारिद्र्यसूचकः; आयुः रेखाभिः ज्ञायते। सुखी पुत्रवान् पुरुषः षष्टिवर्षपर्यन्तं जीवति। एकरेखा कर्णान्तं गच्छति चेत् शतवर्षायुः; द्विरेखा—सप्ततिवर्षायुः; त्रिरेखा—षष्टिवर्षायुः; अल्परेखाः—चत्वारिंशद्वर्षायुः। ललाटे त्रिशूलं वा शूलं दृश्यते चेत् विशेषलक्षणम्। जीवनरेखा मध्यमा-अङ्गुष्ठयोः मध्ये दृश्यते। प्रथमा ज्ञानरेखा अङ्गुष्ठात् आरभ्य प्रवर्तते। जीवनरेखा कनिष्ठायाम् अधिष्ठिता तत्र प्रविशति। हस्तरेखा आयुः प्रकाशयति। कनिष्ठायाम् अधिष्ठिता मध्यमा पर्यन्तं गच्छति चेत् विशेषायुः। एवं 'शरीरचिह्नवर्णनम्' नाम त्रिषष्टितमः अध्यायः समाप्तः अभवत्। अथ नारिणां लक्षणानि विवृतानि। या स्त्री कुङ्कुमकेशा, वर्तुलमुखा, सुवर्णवर्णा, पद्मरक्तहस्ता, लहरितकेशा, वर्तुलनेत्रा, पूर्णचन्द्रमुखी, उदयार्कप्रभा—एषा शुभा। बहुरेखाः—क्लेशप्रदा; अल्परेखाः—धनहीना। कार्ये मन्त्रिणी, धर्मे पतिव्रता, कर्मणि दक्षः। हस्ते अंकुशः, कर्णफला, चक्रः वा दृश्यते—विशेषलक्षणम्। पार्श्वयोः केशयुक्ता, स्तनयोः अपि केशयुक्ता—विशिष्टा। हस्तरेखाः दुर्गद्वारवद् दृश्यन्ते। केशरेखा उन्नता, पीतवर्णा, अविच्छिन्ना च। अनामिका-अङ्गुष्ठयोः भूमिस्पर्शः नास्ति। तस्याः गमनमात्रेण भूमिः कम्पते। नेत्रयोः स्निग्धता—सौभाग्यसूचकः; दन्तेषु स्निग्धता—अन्नसुखप्रदा। स्त्रियाः पादाः शुभाः यदा नखाः रक्तवर्णाः, चमकन्ति, पादाः उन्नता, मृदुश्च। पादाः प्रशंसनीयाः यदा स्वेदरहिताः, मृदुपादतलाः, कोमलाः च। योनिः उत्तमा, विस्तीर्णा, अश्वत्थपत्रवत्; उदरस्तनयोः रोमहीनता; त्रिघना रोमहीनाः च। एवं 'स्त्रीलक्षणवर्णनम्' नाम चतुर्षष्टितमः अध्यायः आचारकाण्डे लक्षणशास्त्रे श्रीगुरुडमहापुराणस्य पूर्वखण्डे समाप्तः।