गरुडपुराणम्

धनुःसहिते वृषभः श्रेष्ठः, मिथुनसहिते वृश्चिकः उत्तमः इति पूर्वं विवक्षितम्। एवं ग्रहाणां शुभाशुभस्थाननिर्णयाख्यं एकषष्टितमं अध्यायं ज्योतिश्शास्त्रविषये आचारकाण्डे श्रीगुरुडमहापुराणस्य पूर्वभागे समाप्तम्। ततः, हर महाभाग, लग्नादारभ्य सूर्यः तस्य राशौ स्थितः इति कथ्यते। मीनमेषयोः पञ्च, वृषकुम्भयोः चत्वारः, सिंहवृश्चिकयोः षट्, कनातुलयोः सप्त संख्याः सन्ति। राश्यादौ च अन्ते च रसानां सागराधिपाः स्थिताः। मेषलग्ने स्त्री वन्ध्या, वृषभलग्ने रतिकामिनी, सिंहलग्ने अल्पसन्ततिः, कन्यालग्ने रूपसम्पन्ना, धनुर्लग्ने सौभाग्यवती, मकरलग्ने नीचचर्या इति फलम्। तुला, कर्कट, मेष, मकर इत्येते राशयः, वृष, कुम्भ, वृश्चिकः स्थिरराशयः उच्यन्ते। द्विस्वभावराशिषु बुद्धिमान् कर्तव्यं कुर्यात्। देवप्रतिष्ठा विवाहादिकं द्विस्वभावराशिषु एव कार्यम्। द्वितीयं, सप्तमं, द्वादशं शुभं—एतानि वृषभध्वज! चतुर्थं, नवमं, रिक्तं, चतुर्दशं त्याज्यं। चरः, सौम्यः, बृहस्पतिः, शीघ्रः, मृदुः, शुक्रः, सूर्यः, स्थिरः—एते गुणाः। यात्रायाः आरम्भः चरशीघ्रगुणे, प्रवेशः मृदुस्थिरगुणे करणीयः। राज्याभिषेकः, वह्निहोमः च सोमवारे विशेषतः प्रशस्यते। सेनानियमनं, युद्धधैर्यम्, शस्त्राभ्यासः च मङ्गले नियोज्यः। अध्ययनं, देवपूजा, वस्त्राभरणधारणं च बृहस्पतेः दिने। स्थाप्यं, गृहप्रवेशः, गजानां बन्धनं शनिवारे शुभम्। एवं श्रीगुरुडमहापुराणे पूर्वखण्डे आचारकाण्डे ज्योतिश्शास्त्रे लग्नघटीमापननिर्णयाख्यं द्विषष्टितमं अध्यायं समाप्तम्। शङ्कर, इदानीं पुरुषाणां स्त्रीणां च लक्षणानि संक्षेपेण कथयामि। येषां अङ्गुल्यः संलग्नाः, ताम्रनखाः, सुगुल्फाः, अप्रकटसिराः सन्ति, ते उत्तमाः। विकलनखाः, पीतनखाः, वक्रोन्नतसिराः—एते दरिद्रदुःखिनः; अत्र अन्यः विचारः न आवश्यकः। एककेशः रोमकूपे राज्ञः महात्मनः च; त्रिकेशः दरिद्रता, नितम्बमांसहीनः रोगिनः। स्थूलाङ्गः दरिद्रः, एकवृषणः दुःखिनः। लोलवृषणः अल्पायुः, धनहीनः, दुर्भाग्यवान्। यस्य मूत्रं निष्शब्दं, सः राजा; शब्दयुक्ते न। नागोदरसञ्ज्ञः दरिद्रः; दीर्घायुः रेखाभिः ज्ञायते। सुखी पुत्रसम्पन्नः षष्टिवर्षपर्यन्तं जीवति। कर्णान्तपर्यन्तं एकरेखा शतवर्षायुः; द्विरेखा सप्ततिवर्षायुः; त्रिरेखा षष्टिवर्षायुः; अल्परेखा चत्वारिंशद्वर्षायुः। त्रिशूलधनुराकारं भ्रूमध्ये दृष्ट्वा विशेषलक्षणम्। जीवनरेखा तर्जनीमध्यमा मध्ये दृश्यते। प्रथमा ज्ञानरेखा अङ्गुष्ठात् प्रवर्तते। जीवनरेखा कनिष्ठिकायाम् प्रविश्य तत्र विश्राम्यति। एवं श्रीगुरुडमहापुराणे आचारकाण्डे ज्योतिश्शास्त्रविषये त्रिषष्टितमं अध्यायं समाप्तम्।