गरुडपुराणम्

षष्ठ्यां तिथौ सूर्यपुत्रस्य कार्यं वर्जयेत्, तत्र गमनादिकं न कर्तव्यम्। विशेषतः बुधवासरे यात्रा न कर्तव्या। वृषभे, कुम्भे, मकरस्य द्वादश्यां, तुलायां च चतुर्थ्यां तिथौ, यदि ताः पीडिताः स्युः, तदा मानवैः ताः वर्जनीयाः, दुःखाद्युपघातहेतुत्वात्। त्रयो धनिष्ठानक्षत्राणि मङ्गलवासरे, तथा त्रयो रेवत्यः बुधवासरे वर्जनीयाः। शनिवासरे त्रयोत्तरा फाल्गुन्यः न आरभ्याः। मूले सूर्ये, श्रवणे चन्द्रे, उत्तरप्रोष्ठपदे च मङ्गले स्थिते, यात्रा न कर्तव्या। शुक्रे पूर्वफाल्गुन्यां, शनौ स्वात्यां च, तद्वद् वर्जनीयम्। समयनिर्णये बलं किं? न तत्र इच्छनीयम्, मन्दत्वात्। पुरुषस्य स्त्रियाश्च नामाक्षराणि त्रिभिः संयोज्य, तेन समयः ज्ञेयः। विष्कम्भे पञ्च घटीः, शूले सप्त घटीः कथ्यन्ते। व्यतीपात, परिघ, वैधृतिषु प्रतिदिनं विचार्यम्। हस्ते सूर्ये, पुष्ये बृहस्पतौ, अनुराधायां बुधवासरे शुभम्। शुक्रवासरे रेवती उत्तमा, अश्विन्यां मङ्गले शुभम्। शुक्रे भरणी, चन्द्रे चित्रा, वृषध्वज! बृहस्पतौ शतभिषाज्, रुद्र! शुक्रे रोहिण्यपि। पुष्य, पुनर्वसु, रेवती च चित्रया सह शुभाः। जातकादिकं शतभिषाज् कर्तव्यम्; अश्लेषा कृत्तिका च रुद्र, मृत्युप्रदौ गमनसमये। एवं पावने गरुडमहापुराणे पूर्वखण्डे आचारकाण्डे ज्योतिश्शास्त्रे ‘नक्षत्रदाहदेवतायोगवर्णनं’ नाम षण्णवतितमोऽध्यायः समाप्तः। षडादित्येषु दश तिथयः ज्ञेयाः, सोमस्य पञ्चदश स्मृताः। शनिप्रवृत्तिः दशवर्षीयाः, बृहस्पतेः एकोनविंशतिवर्षीयाः। सूर्यस्य दशवर्षीयः कालः, स दुःखदः, नृपविनाशकः। मङ्गलस्य कालः दुःखकरः, राज्यादिसंपत्तिनाशकः। शनिकालः राज्यहानि, बन्धनं, दुःखं च ददाति। राहुकालः राज्यहानि, रोग, दुःखं च जनयति। मेषः मङ्गलस्य राशिः, वृषभः शुक्रस्य। सिंहः सूर्यस्य, कन्या बुधस्य। धनुः बृहस्पतेः, मकरकुम्भौ शन्योरिति। पूर्णिमातः द्वे, पूर्वाषाढायाः द्वे ज्ञेये। अश्विनी, रेवती, चित्रा, धनिष्ठा अलङ्काराय शुभाः। दक्षिणे पार्श्वे निःसरणे नेवले मूषकश्च शुभलक्षणम्। वंशी, स्त्री, पूर्णकलशः च दृष्ट्वा निःसरणे शुभम्। कर्पासः, ओषधयः, तैलम्, पक्ताङ्गारः, सर्पाश्च दृश्यन्ते। हिक्कारस्य लक्षणं वक्ष्यामि; वामे यदि जायते, महद्व्युत्कर्षम्। नैऋत्यदिग्भागे दुःखं, पश्चिमे मधुरभोजनम्। ईशान्ये मृत्युः कथ्यते; एते हिक्काफलानि। यस्यां राशौ सूर्यः तिष्ठति, तस्यां शिरसि त्रयः चिह्नानि सन्ति। प्रत्येकयोः भुजयोः एकं, प्रत्येकयोः हस्तयोः एकं चिह्नं स्यात्। गुप्तदेशे एकं, जानुषोः एकैकं नक्षत्रं स्थाप्यते। पादयोः नक्षत्रस्थितौ अल्पायुषा पुरुषः जायते। इति कथां संप्रदाय, गरुडपुराणे निर्दिष्टं ज्योतिषशास्त्रस्य गूढं तत्त्वं, नक्षत्राणां योगानां च विधानं, श्रद्धया शृणु।