गरुडपुराणम्

देवपूजनस्य महिमा एवमुक्तः—यः देवतानां पूजनं करोति, तस्य पापानि शीघ्रं नश्यन्ति। किन्तु यः अयुक्तेन विधिना खादति, स नरकं गच्छति, ततः शूकराणां मध्ये जायते। स्पर्शात् मलिनता जायते, अस्पर्शात् शौचं लभ्यते इति धर्मः। द्विजश्रेष्ठ! मृतानां वा जातमात्राणां वा ब्राह्मणानां विषये—यदा उपनयनसंस्कारः कृतः, तदा त्रिरात्रं शौचं भवति; अन्यथा दशरात्रं शौचस्य नियमः। शूद्रस्य तु मासेन शौचं शुद्ध्यति; यतिनां तु किञ्चित् पापं नास्ति। अथ दानधर्मस्य परमं स्वरूपं प्रवक्ष्यामि। दानं, यथाविद्वद्भिः कथितम्, भोगमोक्षयोः फलदं भवति। उपदेशनं, यजनं, जीविकोपार्जनं, दानग्रहणं—एतानि कर्माणि उक्तानि। यत् योग्येभ्यः दीयते, तत् सत्यमेव दानं इति स्मृतम्। प्रतिदानं विना प्रतिदिनं यत् दीयते, यच्च पण्डितेषु पापशमनाय दीयते, पुत्रार्थं, जयार्थं, वित्तार्थं, स्वर्गार्थं वा यत् दीयते, ब्रह्मविद्भ्यः भगवत्प्रीत्यर्थं यच्च दीयते—एतानि दानानि श्रेयांसि। इक्षुयवगोधूमशालिसंपन्ना भूमिः यः ददाति, तस्य दानं सर्वदानात् श्रेष्ठतमम्; न कदापि तत्समं दानं दृष्टं, न भविष्यति च। स्वहस्तेन श्रद्धया ब्रह्मचारिणे प्रतिदिनं दातव्यम्। वैशाखस्य पूर्णिमायां सप्तसु वा पञ्चसु ब्राह्मणेषु, धूपादिभिः पूजयित्वा, तेषां जपं कारयेत् वा स्वयमेव जपेत्। एतेन सर्वजीवनपापं क्षणेन नश्यति। यो ब्राह्मणाय ददाति, स सर्वदुष्कृतात् परं पारं गच्छति। धर्मनाथाय समर्प्य ब्राह्मणानां दानेन भयात् विमुक्तो भवति। पुरुषः सर्वपापेभ्यः पूर्णतया मुक्तो भवति—एष निश्चितं। ब्राह्मणान् दानेन पूजयेत्, स्त्रीणां देवतानां च तर्पणं कुर्यात्। ब्रह्मतेजः इच्छन् दृढनिश्चयेन ब्राह्मणान् पूजयेत्। कर्मसिद्ध्यर्थी विनायकं पूजयेत्; संसारमुक्त्यर्थी हरेः पूजनं कुर्यात्। जलदानं तृप्तिं ददाति, अन्नदानं अनन्तसुखं लभते। भूमिदानं सर्वं लभते, सुवर्णदानात् दीर्घायुः सिध्यति। वस्त्रदातृ चन्द्रलोकं गच्छति, अश्वदातृ अश्विन्यलोकं प्राप्नोति। वाहनशय्यादानात् पत्नीं लभते, वित्तदानेन अभयप्राप्तिः। वेदविद्यायाः कामी दानात् ज्ञानं प्राप्नोति, स्वर्गे पूज्यते च। इन्धनदानेन दीप्तं वह्निं लभते। दाता रोगमुक्तः, सुखी, दीर्घायुष्च भवति। पादत्राणछत्रदानेन तीक्ष्णतापान्निवृत्तिः स्यात्। अक्षयपुण्यार्थी तु सद्गुणिषु एव दानं दद्यात्। संक्रान्त्यादिकालेषु दत्तं दानमक्षय्यं भवति। अत्र प्राणिषु दानधर्मात् श्रेष्ठतरं धर्मं नास्ति। यद् मोहात् गवां ब्राह्मणानां वह्नेः देवतानां वा दत्तं, तस्य फलमल्पम्। यश्च दुर्भिक्षे अन्नं न ददाति, स पापी स्यात्।