गरुडपुराणम्

नरः तु तद् आपः शिरसि स्थापयित्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते। ततः सवितरं प्रति सम्प्राप्तव्यं, अञ्जलिं पुष्पैः शोभितं ऊर्ध्वं कृत्वा। उदयन्तं सूर्यं पश्यन् 'उदुत्यं चित्रम्' इति 'तच्चक्षुः' इत्यादि मन्त्रौ उच्चारयेत्। ततः सूर्यसम्बन्धीन् अन्यांश्च वैदिकान् मन्त्रान् तथा गायत्रीं च पठेत्। सूर्यं प्रति स्थित्वा, एकचित्तः सन्मनसा जपं कुर्यात्। मध्ये मध्ये नेत्रशुद्धिं अपि आचरेत्, यथा स्मृतम्। अथवा शुचौ भूमौ वा कुशासनं कृत्वा उपविशेत्। विधिवत् आचमनं कृत्वा, यथाशक्ति स्वाध्यायं आरभेत। प्रारम्भे 'ॐ' इति उच्चारयेत्, अन्ते 'नमः' इति प्रोक्त्वा हुतिं दद्यात्। श्रद्धया पितॄन् देवतान् ऋषींश्च, स्वकुलविधिना, विधिपूर्वकं तर्पयेत्। बुद्धिमान् देवर्षिभ्यः पितृभ्यश्च तलेन आपः समर्पयेत्। पितृतर्पणाय, हे भारत, प्राचीनावीतिं कृत्वा तस्यां आपः प्रयुञ्जीत। स्वमन्त्रैः देवतान् पुष्पैः पत्रैः आपः च पूजयेत्। अन्यान् अपि इच्छितान् देवतान् भक्त्या पूजयेत्, हरं च कोपशून्यं। सर्वाः आपः देवताः— अतः ताः सम्यक् पूजयेत्। नमस्कृत्य पुष्पाणि पृथक् पृथक् स्थापयेत्। अतः आरम्भे मध्ये च अन्ते च हरिं मनसा ध्यायेत्। विष्णवे शुद्धतेजसे आत्मानं समर्पयेत्। पितृदेवतार्चनं कृत्वा, पुष्पैः हरिं सम्पूज्य, मानवब्रह्मयज्ञौ अपि आचरन्, पञ्चयज्ञाः सम्पूर्णाः भवन्ति। यदि पितृभ्यः आपः न दत्ताः, कथं ब्रह्मयज्ञः सम्पद्यते? वैश्वदेवकर्म अवश्यं कर्तव्यम्, एष देवयज्ञः इति प्रसिद्धम्। श्वभ्यः श्वचण्डालादिभ्यः पतितेभ्यश्च अपि। उत्तमान् ब्राह्मणं एकं पितृभ्यः समर्पयित्वा तर्पयेत्। अथवा, यथाशक्ति, एकचित्तः यत् अन्नं सुलभं, तत् निष्कासयेत्। अतिथिं सदा सत्कुर्यात्, द्विजातीन् च सम्मान्य पूजयेत्। यत् भिक्षा इति कथ्यते, तत् केवलं एकग्रासो भवति; तस्य चतुर्गुणं दातव्यम्। अतिथिं गोदुग्धपर्यन्तं कालं प्रतीक्षेत्। ब्रह्मचर्यनिष्ठं याचकं यथाविधि भिक्षां दद्यात्। स्वजनैः सह भोजनं कुर्यात्, अन्नं न निन्देत्। एकाकी यदि खादति, स मोहितात्मा तिर्यग्योनौ जायते। देवपूजनात् पापानि शीघ्रं विनश्यन्ति। यदि अयुक्तेन खादति, नरकं गच्छति, शूकररूपेण जायते। संसर्गात् अशौचं, असंसर्गात् शौचं भवति। हे द्विजोत्तम, मृतकस्य जातस्य वा ब्राह्मणानां— यज्ञोपवीतारम्भे त्रिरात्रं अशौचं, ततः दशरात्रं। शूद्रः मासे शुद्धिं लभते; यतिनां पापं नास्ति। अधुना दानस्य परं धर्मं प्रवक्ष्यामि। दानं, यथाविदुषां मतम्, भोगमोक्षफलप्रदं भवति। अध्यापनं, याजनं, जीविकां, प्रतिग्रहम् इत्येवमुक्तम्। यद् पात्रे दत्तं, तद् एव सत् दानं इति कथ्यते।