ततः आचार्यः ओषधि-मन्त्रेण घटं शुद्धयित्वा तं समुद्रजलैः अभिषिञ्च्य पुनः अर्घ्यं ददाति। तदनन्तरं स्वशास्त्रानुसारं प्राप्तानि वस्त्राणि आदाय ‘त्वं युवा’ इति उक्त्वा, ‘शम्भवे’ इति मन्त्रेण तानि वस्त्राणि शय्यायां विन्यस्यति। परमतत्त्वे स्थित्वा मन्त्राणां स्थापनेन यथाक्रमं विधिं कुर्यात्। वस्त्रैः आवृत्य, स्वाभाविकं पूजनं सम्पाद्यते। ततः द्वयमपि वस्त्रं प्रणवेन सह आवृत्य, वेदीसमीपे स्थित्वा अग्निं स्थापयेत्। आचार्यः श्रीसूक्तं, पावमान्यं, वासदाम्यं तथा असवजिनं च पठेत्; रुद्रं, पुरुषसूक्तं, शुक्रियं च अध्यायैः श्लोकैः सह पठेत्। वेदव्रतम्, वामदेवम्, ज्येष्ठसामन्, रथन्तरं च पठेत्; अथर्वशिरसः तथा अथर्ववेदस्य कुम्भसूक्तं च पठेत्। आचार्यः विशेषतः वेदीं अस्त्र-मन्त्रेण सिञ्चेत्। जातवेदसं आग्रतः स्थापयित्वा, सर्वैः मन्त्रैः तं अमृतरूपं कृत्वा, वैष्णवयोगविधिना परमतेजः विसृजेत्। सामान्येन मन्त्रेण वा, स्वपरम्परया निर्दिष्टेन मन्त्रेण वा, ब्रह्मा, विष्णु, हर, ईशानः च सामान्येन मन्त्रेण पूज्याः। मन्त्राभावेन अपि, दर्भजलेन स्पर्शनेन शुद्धिः भवति। यदा अग्निः दर्भैः विस्तारितैः परिवृतः भवति, तदा सः स्वयं उपस्थितः भवति। केचन आचार्याः जातकर्मादिकं अनन्तरं तं इच्छन्ति। ततः आचार्यः परीक्ष्य, मन्त्रैः घृतं संस्कृत्य, पञ्चपञ्चघृताहुतिं दद्यात्। स्वशास्त्रानुसारं मन्त्रैः तथा प्रणवेन हवनं कुर्यात्। एवं उत्पन्नः अग्निः सर्वेषु कर्मसु सिद्धिदायकः भवति। इन्द्रादिभ्यः स्वस्वमन्त्रैः शतशः हविर्दद्यात्। ततः आचार्यः स्वहविः तस्य पात्रस्थे घृताहुतिषु स्थापयेत्। एकचित्तः सन् सम्पूर्णाहुतिं दद्यात्। प्राणिनां, देवतानां, नागानां च विध्यनुसारं हवनं कुर्यात्। घृतं सहायकं भवति, तु स्वस्वपात्रे प्रधानं। ज्येष्ठसामन् तथा भारुण्डं पश्चिमदिशि नेतव्यम्। प्रत्येकं देवतायाः सहस्राहुतिं दत्त्वा, तान् शिरसि स्थापयेत्। शिरःस्थाने हविः दत्वा, क्रमशः प्रवेशं कुर्यात्। अथ वा, द्विजाः, स्वशास्त्रनिश्चितं वा गायत्रीं वा उपयुज्येत्। एवं हवनकर्म समाप्य, आचार्यः मन्त्राणि स्थापयेत्—‘अग्ने आगच्छ’ इति उभयोरूषु, ‘देवाः शुभं नो ददतु’ इति जानुयोः, ‘दीर्घायुष्मान् भव’ इति हृदि, ‘तेजः ते अस्तु’ इति कण्ठे, ‘शिरः भव’ इति शिरसि स्थापयित्वा, होमं कुर्यात्। ‘वेदः’, ‘शुभदिनम्’ इति वचनेन मन्दिराणि प्रदक्षिणं कुर्यात्। दिशापालान् रत्नैः, धातुभिः, ओषधिभिः सह सम्मानयेत्।