गरुडपुराणम्

महालक्ष्मीः मातरश्च पद्महस्ता दिवाकरश्च तत्र सन्ति स्म। एते सम्यगर्चिताः सम्यगुपविष्टाश्च देवालये वा संस्कृतगृहे वा पूज्यन्ते स्म। एवं शालग्रामस्वरूपलक्षणनामकः पञ्चचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः श्रीगुरुडमहापुराणस्याचारकाण्डे समाप्तः। अथ वासुशास्त्रस्य संक्षेपेण विवरणं प्रवक्ष्यामि, यत् गृहस्यारम्भे विघ्ननाशनं भवति। वासुतत्त्वे ईशान्यां शिरः, नैऋत्यां पादौ, आग्नेयायां वायव्यां च हस्तौ स्थापनीयाः। देवालयेषु, उद्यानेषु, दुर्गेषु, देवगृहेषु, मठेषु च, ईशः, पर्जन्यः, जयन्तः, वज्रधारीन्द्रश्च प्रतिष्ठाप्याः। पूषा, वितथः, ग्रहः, क्षेत्रपालश्च तत्रैव पूज्यन्ते। द्वारपालः सुग्रीवः पुष्पदन्तः गणनाथः, असुरः शेषः पापः दौः रोगः डहिमुखः ख्यश्च, भल्लाटः सोमः द्वौ नागौ अदितिः च दितिरेव च, एते चतुर्षु कोणेषु ईशानादिषु विधिवत् पूजनीयाः। नवमे स्थाने मध्ये ब्रह्मा, तस्य समीपे अन्ये अष्टौ देवाः—अर्यमा, सविता, विवस्वान्, प्राज्ञपतिः, अपवत्साष्टमः—एते ब्रह्माणं परिवेष्टन्ति स्म। आग्नेयकोणादारभ्य दुःसहवंशः स्थितः। तत्र अधिष्ठात्री देवी कालिका, ततः इन्द्रस्य गन्धर्वाः। देवपूजनस्थानं अग्रे निर्मीयते, आग्नेयकोणे महापाकशाला स्थाप्यते। ईशान्यां गन्धपुष्पगृहं वस्त्रयुक्तं निर्मीयते। वायव्ये जलगृहं वातायनयुक्तं स्थाप्यते। अतिथिशाला सुखसंपन्ना शय्यासनपादपीठयुक्ता निर्मीयते। गृहस्य सर्वाणि अन्तःकक्षाणि जलवृन्तशाखाच्छादितानि स्युुः। बाह्ये पञ्चहस्तमिता प्राकारः स्थापनीयः। वास्तुचतुष्षष्टिकपलानि निर्माणारम्भे पूजनीयानि। कोणेषु शिखरेषु देवताः निर्दिष्टाः। एवं चतुष्षष्टिपलदेवताः वर्णिताः। तेषां बहिः ईशानादिषु देवताः हेतवश्च स्थिताः। अग्निजिह्वा, कालकः, करालः, ओकपादकश्च पूज्यन्ते। आकाशे गन्धमाली, ततः क्षेत्रपालाः पूजनीयाः। विभागान् रत्नादिभिः विनियुज्य, शेषं यमविधिना बध्यते। यत् शेषं तदवशिष्टं, भागग्रहणानन्तरं तदक्षयत्वं लभते। शेषांशः देवता-मतानुसारं ज्ञेयः। यत् शेषं तदेव प्राणः, यत् प्राणिभिः गृहीतम् तत् मृत्युः। सः वामपार्श्वे शय्यां करोति, अत्र विचारेण न आवश्यकम्। एवमेव वृश्चिकादीनां पूर्वदक्षिणपश्चिमदिशाः क्रमशः। सन्ततिः, प्रेषणम्, हीनता, स्वयानवाहनं, सुवर्णाभरणानि च तत्र दर्शितानि। अग्नौ हिंसा वा बन्धनं, दीर्घायुष्यम्, पुत्रलाभः, सन्तानसन्तोषश्च वर्तते। राजभीतिः, पुत्रमरणं, अपत्याभावः, वैरनुत्पत्तिश्च दृश्यते। द्वाराणि उत्तरद्वाराणि कथ्यन्ते, अधुना पूर्वद्वाराणि वक्ष्यामि। पूर्वद्वारं राजवधफलदं कोपहेतुकं च स्मृतम्। नैऋत्ये पश्चिमद्वारं, वायव्ये उत्तरद्वारं च भवति। एवं श्रीगुरुडमहापुराणे वासुशास्त्रवर्णनं सम्यक् प्रवृत्तमिति।