गरुडपुराणम्

सः दिव्यनद्याः पारं प्राप्नोति, यः विष्णोः परमं पदं—तदनुत्तमं धाम—अधिगच्छति। योगस्य साधने, पद्माद्यासनानि तस्य स्थिरत्वं दर्शयन्ति; प्राणायामः तु वायोः निग्रहो भवति। मनः संयमः चित्तस्य धारणा, ब्रह्मणि स्थितिः तु समाधिः इति कथ्यते। हृदयपद्ममध्यदेशे सः शङ्खचक्रगदापद्मधारणं भगवानं ध्यायति। सः नित्यः, शुद्धः, श्रीमान्, सत्यानन्दरूपः, परमः इति नामभिः कीर्त्यते। चतुर्विंशतिरूपः स एव, शालग्रामशिलायाम् स्थितः। भक्तः तस्य मनःकामनां प्राप्य, दिव्यभावमवाप्नोति। एवं श्रीगरुडमहापुराणे आचारकाण्डे चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः—ब्रह्मणः स्वरूपध्यानवर्णननाम—समाप्तः। अथ शालग्रामस्य लक्षणानि सम्बद्धतया वर्णयामि। यः शङ्खचक्रगदापद्मधारी केशवः, स गदाधरः उच्यते। चक्रशङ्खपद्मगदायुक्तो माधवः, श्रीमान् गदाधरः अपि। नमो विष्णुरूपिणे, पद्मशङ्खधारिणे, मुरारये च। गदाधराय, गदारये, शङ्खपद्मधारिणे, त्रिविक्रमाय च नमः। श्रीधररूपिणे, चक्रपद्मशङ्खगदायुक्ताय नमः। पद्मनाभरूपिणे, पद्मचक्रगदाशङ्खचिह्नाय नमः। शरशङ्खगदापद्मधारिणे वासुदेवाय नमः। शुभशङ्खगदापद्मधारिणे प्रद्युम्नरूपाय नमः। परमपुरुषाय, यस्य रूपं पद्मशङ्खगदाचक्रयुक्तम्। नृसिंहरूपिणे, पद्मगदाशङ्खधनुर्धारिणे नमः। जनार्दनाय, शङ्खचक्रपद्मगदायुक्ताय, मामवतु। हरिरूपिणे, शुभचक्रपद्मगदाशङ्खधारिणे नमः। यः द्वौ चक्रचिह्नौ शालग्रामशिलायाः प्रवेशे स्थापयति। तौ चक्रचिह्नौ संयुक्तौ, रक्तवर्णौ, पूर्वदिक् पूर्णा। स दीर्घः, शिरस्सदृशं छिद्रं, अनिरुद्धः वर्तुलरूपः। मध्ये खटकासदृशा रेखा, नाभिसदृशं चक्रं, उन्नतं च। अथवा पञ्च बिन्दवः, ब्रह्मचारिणां पूजायोग्यः। नीलः, त्रिरेखायुक्तः, स्थूलः, कूर्मरूपः, बिन्दिना चिह्नितः। श्रीधरः पञ्चरेखायुक्तः, द्वनमाली खटकायुक्तः। नानावर्णः, नानारूपः, सर्पालङ्कृतः, अनन्तकः। ससंकुचद्वारः, अति रक्तवर्णः, ब्रह्मा रक्षतु। विस्तीर्णमुखः, स्थूलचक्रः, कृष्णः बिल्वफलसदृशः। वैकुण्ठः रत्नसदृशः, एकचक्रपद्मयुक्तः, श्यामवर्णः। रामः चक्रचिह्नयुक्तः, दक्षिणरेखा, श्यामवर्णः, त्रिविक्रमः। एकद्वारः, चत्वारि चक्राणि, वनमालया शोभितः। कदम्बगुच्छसदृशः, लक्ष्मीनारायणः रक्षतु। लक्ष्मीनारायणः द्वित्रिरूपयुक्तः, त्रिविक्रमः अपि तथैव। प्रद्युम्नः षडङ्गयुक्तः, सङ्कर्षणः अपि नानारूपेण। दशावतारः दशाङ्गयुक्तः, अनिरुद्धः तदा रक्षतु। यः विष्णोः रूपाणां स्तोत्रं पठति, स स्वर्गं याति। महेश्वरः पूर्वाभिमुखः, दशभुजः, वृषध्वजः इति। एवं शालग्रामशिलायाः विविधलक्षणानि, तत्र स्थितानां विष्णोः रूपाणि, भक्त्याऽनुस्मर्तव्यानि, पूजनीयानि च।