गरुडपुराणम्

शृणुत, धर्मप्रियाः, श्रीगरुडमहापुराणस्य पूर्वभागे आचारखण्डे प्रवहन्तं दिव्यकथाम्। तत्र एकदा विश्वावसुरिति गन्धर्वः, कन्यानां स्वामी, कन्यां प्राप्नोति, तस्यैव सृष्ट्या। तस्मै विश्वावसवे स्वाहा इति मन्त्रेण तस्य कन्याप्राप्तिः सम्पद्यते स्म। ततः श्रीर्ष्ककर्ण्यै—या चतुर्भुजा, रोमाञ्चितकेशा, त्रिनेत्रा, कालरात्रिः, मानुषमांसरुधिरभोजिनी—तस्यै नमो नमः। सा, यः कश्चन मृत्युकालप्राप्तः, तस्य मृत्युदायिनी सन्ती, हुम् फट् इति उच्चार्य, तस्य मांसरुधिरं दहति, पचति च। तस्यै ऋष्कपत्नीस्वाहा इत्यपि मन्त्रः। अत्र तिथिनक्षत्रव्रतानि न विधीयन्ते। क्रुद्धः स साधकः रक्तेन हस्तौ लेपयित्वा गृह्णाति च। ततः सर्वयन्त्रेभ्यो नमः इत्युक्त्वा, यथा सर्वान् शत्रून् बध्नाति, मोहयति, नाशयति च, तथा सर्वापद्भ्यः सर्वोपद्रवाच्च माम् रक्ष रक्षेति प्रार्थयति। एवं मन्त्रविधिना मन्त्रसिद्धिः सम्पद्यते। एवं एकचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः, ‘मोहनोपचारादिमन्त्रविवरण’ नाम, समाप्तः। अन्यस्मिन् काले, अहं ते शिवाय अशुभनाशकं शुभदं पवित्रधारणविधिं प्रवक्ष्यामि। यदि वर्षपर्यन्तं कृतं पूजनं विघ्नं प्राप्नोति, तर्हि गणेशः तद्विघ्नं निवारयति; अन्यथा न। सुवर्णरजतताम्रसूत्रं कर्दमशकटनार्मकं वा यथाक्रमं ग्राह्यम्। ततः त्रिसन्ध्यं कृत्वा पवित्रं निर्मीयते। अघोरमन्त्रेण शुद्धीकृत्य, तत् सूत्रं तटपुरुषरूपं भवति। तत्र चन्द्रमाः, अग्निः, ब्रह्मा, नागः, मयूरध्वजः इति स्मरणीयम्। एकशतमष्टौ, पञ्चाशत्, वा पञ्चविंशतिः सूत्राणि निर्मीयन्ते। सूत्रग्रामः चतुःअङ्गुलविस्तारविन्यस्तः, जय, विजय, रुद्र, अजित, सदाशिव इत्यादीनि नामानि यथाक्रमं ददाति। कुङ्कुमादिभिः वर्णनं, सुगन्धिभिः च पवित्रस्य सज्जीकरणं कार्यम्। लिङ्गस्य स्थापने क्षीरादिभिः समर्पणं, सुगन्धादिभिः पूजनं च विधेयम्। ईशानदिग्भागे मूलदेशे सुगन्धितं पुष्पं समर्पयेत्। पश्चिमे मृदं, दक्षिणे भस्म, तथैव पञ्चभूतानि स्थापयेत्। वायव्ये सरषपाणि, रक्षोमन्त्रेण वृषध्वजाय समर्पयेत्। होमं कृत्वा, अग्नये हविः दत्त्वा, पिशाचेभ्यः अपि बलिं ददाति। प्रातःकाले त्वां पूजयिष्यामि, इति संकल्प्य, संस्कृतानि पवित्राणि देवस्य समीपे स्थापयेत्। ललाटस्थं विश्वरूपं ध्यायित्वा, आत्मनं पूजयेत्। सांहितामन्त्रैः संस्कृतानि, धूपितानि च पवित्राणि एव समर्पणीयानि। ततः देवकाख्यं तत्त्वं, यत् स्वात्मरूपं, ओं हीं नमः ज्ञानतत्त्वाय इति मन्त्रेण पूजयेत्। ओं हाँ नम आत्मतत्त्वाय इति च। हे भगवन्, यत् किञ्चिद् कर्म कृतम्, क्लेशेन वा, त्यक्तम्, दत्तम्, गूढम्, तद् सर्वं त्वं कालात्मना दृष्टवान्। यत् कृतं, यत् दुर्निष्पादितं, त्यक्तम्, अर्पितम्, रहितम् वा—तत् सर्वं सम्पूरय, सम्पूरय। तस्य व्रतस्य स्वामिने, सर्वतत्त्वसारिणे, सर्वकारणरक्षिताय—ओं हाँ हीं हूं हैँ हौं नमः शिवाय इति समर्पयेत्। एवं प्राचीनैः यथा कृतं, चतुर्णां शुद्धिपवित्रदानेन, यः ददाति स शुद्धिं प्राप्नोति। द्विजातिभ्यः हविः, अन्नं च दत्त्वा, उग्रं दक्षिणदिशं विसर्जयेत्। एवं द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ‘शिवपवित्रारोपणवर्णन’ नाम समाप्तः। अन्यस्मिन् अध्याये, अहं तव पवित्रारोपणविधिं प्रवक्ष्यामि, यः भोगमोक्षप्रदः, यथा हरिणा उपदिष्टः। विष्णुना देवतानां ध्वजं कण्ठसूत्रं च दत्तम्। विष्णोः आज्ञया वासुकिस्य अनुजः नागः वदति स्म—मया दत्तं कण्ठसूत्रं मम नाम्ना प्रसिद्धं भविष्यति। ये मनुष्याः वर्षाकाले पवित्रैः पूजनं न कुर्वन्ति, तेषां पूजनं न पूर्णं भवति। अतः सर्वेषां देवतानां पवित्रारोपणं क्रमशः कर्तव्यम्। द्वादश्यां तिथौ विष्णवे पवित्रारोपणं कर्तव्यम्, शुक्लपक्षे वा कृष्णपक्षे वा, हे हर। विष्णवे वृद्धौ, आचार्यागमने च, पवित्रारोपणं कार्यम्। रेशमसूत्रं, कर्पाससूत्रं, कौशेयम् वा ग्राह्यम्। वैश्याय क्षौमं, शूद्राय सणपत्रच्छदवस्त्रं योग्यं। ब्राह्मणायाः स्त्रियै छिन्नं, त्रिगुणं, त्रिसन्ध्यं च सूत्रं ग्राह्यम्। एवं श्रीगर्भमहापुराणे पूर्वभागे आचारखण्डे पवित्रारोपणस्य दिव्यविधिः सम्यग् निरूपितः।