शङ्खचक्रधारिन् भगवन्, महेश्वर्याः पूजनविधिं अपि कथय। इति प्रश्नं श्रुत्वा, वृषध्वजः महेश्वर्याः पूजनं यथाविधि वर्णयन्, उवाच—मण्डले न्यासं कृत्वा ततो महेश्वरं पूजयेत्। तत्र, "ॐ हाँ, शिवासनदेवते आगच्छ" इति आवाहनं कुर्यात्। "ॐ हाँ, गणपतये नमः; ॐ हाँ, नन्दिने नमः; ॐ हाँ, गङ्गायै नमः; ॐ हाँ, महाकालाय नमः" इति मन्त्रैः, द्वारेषु स्नानगन्धादिभिः पूजनं कुर्यात्। "ॐ हाँ, गुरवे नमः; ॐ हाँ, अनन्ताय नमः; ॐ हाँ, विद्यायै नमः; ॐ हाँ, ऐश्वर्याय नमः; ॐ हाँ, अज्ञानाय नमः; ॐ हाँ, अनैश्वर्याय नमः; ॐ हाँ, अधश्चन्दसे नमः; ॐ हाँ, कर्णिकायै नमः; ॐ हाँ, ज्येष्ठायै नमः; ॐ, काल्यै नमः; ॐ, बलप्रमथिन्यै नमः; ॐ हाँ, मनोन्मन्यै नमः; ॐ हाँ हौं हं, शिवरूपायै नमः; ॐ हाँ हीं हौं, शिवाय नमः; ॐ, शिरसे नमः; ॐ हैँ, कवचाय नमः; ॐ हः, आयुधाय नमः" इति पूजां कुर्यात्। "ॐ हाँ, सिद्धये नमः; ॐ हाँ, विद्युत्प्रभायै नमः; ॐ हाँ, जागरायै नमः; ॐ हाँ, स्वधायै नमः" इत्यादि पूजनं विधीयते। आदौ स्थिता सत्यस्याष्टाङ्गानि पूजनीयानि। "ॐ हाँ, वामदेवाय नमः; ॐ हाँ, त्राणाय नमः; ॐ हाँ, कन्यायै नमः; ॐ हाँ, मातरि नमः; ॐ हाँ, वृद्धये नमः; ॐ राँ, त्रय्यै नमः; ॐ हाँ, मोहिन्यै नमः" इति वामदेवस्य त्रयोदश रूपाणि पूजनीयानि। "ॐ हाँ, तत्पुरुषाय नमः; ॐ हाँ, स्थापनाय नमः; ॐ हाँ, शान्तये नमः; ॐ हाँ, तृष्णायै नमः" इति तत्पुरुषस्य पूजनं कुर्यात्। "ॐ हाँ, ईशानाय नमः; ॐ हाँ, अङ्गदायै नमः; ॐ हाँ, मरीच्यै नमः" इत्यादि, ईशानस्य पञ्च रूपाणि पूजनीयानि। "ॐ हाँ, शिवगणाय नमः; ॐ हाँ, अग्नये तेजस्विने नमः; ॐ हाँ, निरृतये प्रेतपतये नमः; ॐ हाँ, वायवे प्राणपतये नमः; ॐ हाँ, ईशानाय सर्वविद्याधिपाय नमः; ॐ हाँ, ब्रह्मणे लोकपतये नमः" इति पूजां विधाय, आवाहनं, स्थापनं, सन्निधिं च कुर्यात्। तत्त्वन्यासं, मुद्राप्रदर्शनं, नमस्कारं च कृत्वा, अभिषेकं, स्नानं, गन्धद्रव्यैः अङ्गरागं च कुर्यात्। दीपं, नैवेद्यं, हस्तानां अङ्गरागं च समर्पयेत्। नृत्यं, छत्राद्युपकरणं, मुद्राप्रदर्शनं च कुर्यात्। मूलमन्त्रेण जपं, पूजनं, समर्पणं च विधायेत्। एवं श्रीगुरुडमहापुराणे पूर्वभागे आचारविधाने महेश्वरपूजनविधिनाम्ना चत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः। ततः, "ॐ, विश्वावसु नाम गन्धर्वः, कन्यापति, तव कन्यां उत्पाद्य प्राप्नोमि; तस्मै विश्वावसवे स्वाहा" इति मन्त्रेण कन्याप्राप्तिः वर्ण्यते। "ॐ, ऋक्षकर्ण्यै नमः, चतुर्भुजायै, केशविकृतायै, त्रिनेत्रायै, कालरात्र्यै, मानवमांसरक्तभक्षायै; अमुकस्य कालसम्पन्नस्य मृत्युप्रदायै—हूं फट्, ताडय ताडय, दह दह, पक्वमांसं रक्तं च; ऋक्षपत्न्यै स्वाहा" इति मन्त्रेण, कालरात्र्याः पूजनं, मृत्युप्रदानं च वर्ण्यते; तिथिनक्षत्रव्रतं नास्ति। क्रुद्धः, रक्तेन हस्तयोः लेपनं कृत्वा, ताभ्यां गृहीत्वा, "ॐ, सर्वयन्त्राणां नमः—यथा सर्वशत्रून्बध्नाति, मोहयति, विनाशयति, तथा सर्वापद्भ्यः अमुकं रक्ष रक्ष, स्वाहा" इति मन्त्रेण रक्षणं विधीयते। एवं श्रीगुरुडमहापुराणे पूर्वभागे आचारविधाने मोहनादिमन्त्रविवरणनाम्ना एकचत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः। अथ, शुभदं, अशुभनाशनं, शिवाय शुभविधानं यज्ञोपवीतान्यासं वर्णयामि। वर्षपर्यन्तं पूजनं यदा बाध्यते, तदा गणेशः तस्य विघ्नं हन्ति, अन्यथा न। सुवर्णरजतताम्रसूत्रं कुट्टनसूत्रं च क्रमशः उपयोज्यं। त्रिसूत्रं कृत्वा, यज्ञोपवीतं निर्मायेत्। अघोरमन्त्रेण शुद्धीकृत्य, तद्बन्धनं तत्पुरुषरूपं करोति। "ॐ, चन्द्र, अग्नि, ब्रह्मा, सर्प, मयूरध्वजः" इति मन्त्रेण पूजनं विधीयते। एकशताष्ट, पञ्चाशत्, पञ्चविंशतिः वा यज्ञोपवीतानि निर्मायेत्। चतुर्भिः अङ्गुलैः गाठाः स्थापनीयाः, क्रमशः नामानि दत्तानि—जय, विजय, रुद्र, अजित, सदाशिव। कुम्कुमादिभिः रञ्जनं, गन्धद्रव्यैः अङ्गरागं च कृत्वा, यज्ञोपवीतं निर्मायेत्। लिङ्गं क्षीराद्यैः स्थापयित्वा, गन्धादिभिः पूजनं कुर्यात्। ईशानक्षेत्रे, मूलस्थले, सुगन्धितपुष्पं समर्पयेत्। पश्चिमे मृत्तिका, दक्षिणे भस्म, तत्त्वानि च स्थापयेत्। वायव्ये सरसपिण्डं, मन्त्रेण रक्षां विधाय, वृषध्वजाय समर्पयेत्। होमं कृत्वा, अग्नये समर्पणं, भूतैः समर्पणं च कुर्यात्। प्रातः, "त्वां पूजयिष्यामि, इह सन्निधिं कुरु" इति प्रार्थ्य, यज्ञोपवीतानि देवतायाः पार्श्वे स्थापयेत्। एवं श्रीगुरुडमहापुराणे पूर्वभागे आचारविधाने यज्ञोपवीतान्यासवर्णननाम्ना द्विचत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः।