गरुडपुराणम्

सूतः उवाच— यत् पुरा गरुडेन कश्यपाय प्रोक्तम्, तत् अहम् व्यासात् शुश्रुवम्। एक एव नारायणः देवः, स सर्वदेवेश्वरः परमेश्वरः। लोकस्य रक्षणार्थं वासुदेवः, यः अजरः अमरश्च, स्थितः अस्ति। सः हरिः, आद्यः देवः, सृष्ट्यादौ कुमाररूपं धारयामास। द्वितीयः भूयो भूम्याः कृते पातालमाविशत्। तृतीयः मुनिरूपं गृहीत्वा दिव्यर्षित्वं प्राप। चतुर्थे सः नरनारायणरूपेण तपः अकरोत्। पञ्चमः कपिलः नाम, सिद्धेश्वरः, कालक्षोभे प्रादुरभूत्। षष्ठः अत्रेः पुत्रः, अनसूयया लब्धः, जातः। सप्तमे, आकूत्या रुचिना च, यज्ञः जातः। अष्टमे, नाभेः मेरुदेव्या च, उरुक्रमः अवतरत्। नवमे, मुनिभिः प्रार्थितः, राजरूपं धारयामास। दशमे, चाक्षुषे प्रलये, मत्स्यरूपं धारयामास। एकादशे, सुरासुरैः मन्दरगिरिणा क्षीरसागरमथने कृतः। द्वादशे, धन्वन्तरिः प्रादुरभूत्, ततः त्रयोदशे अपि। चतुर्दशे, नृसिंहरूपेण बलवंतं दैत्यराजं जघान। पञ्चदशे, वामनरूपेण बलेः यज्ञे गतः। षोडशे, ब्राह्मणद्वेषिणः नृपान् दृष्ट्वा, अवतीर्णः। सप्तदशे, सत्यवत्याः पराशरात् जातः। तत्र देवमानुषरूपं धारयित्वा, देवकार्यं साधयितुमिच्छन्। एकोनविंशतितमे च विंशतितमे च, वृष्णिषु अवतीर्णः। ततः कल्याः संध्यायाम्, सुरद्विषां मोहाय, अवतीर्णः। एवं अष्टमे संध्ये, नृपेषु क्षीणेषु, अवतीर्णः। द्विजश्रेष्ठाः, हर्यवताराः अनन्ताः, स एव सत्यानाम् आश्रयः। तस्मात् सृष्टिः च अन्यानि कर्माणि जायन्ते, व्रतादिभिः पूजनीयानि च। कथं व्यासेन ते गरुडपुराणं श्रावितम्? सूतः उवाच— तत्र अहं व्यासं ददर्श, सः परमात्मनि ध्याननिष्ठः आसीत्। तमभिवाद्य, उपविष्टः, तं श्रेष्ठं मुनिं पप्रच्छ। अहं मन्ये, यः तं सम्यग् ध्यायति, सः तं सर्वव्यापिनं वेद। शृणु, सूत! अहं ते गरुडपुराणं कथयिष्यामि। कथं त्वं दक्षनारदप्रमुखैः ऋषिभिः सह, एतत् शिक्षां प्राप? अहं, नारदः, दक्षः, भृगुः, अन्ये च, तमभिवाद्य, गरुडपुराणस्य सारं रुद्रं च तस्मात् प्राप्नुव। कथं हरिः पूर्वं रुद्रं देवैः सह भाषितवान्? अहं कैलासगिरिं अगच्छं, इन्द्रादिभिः देवैः सह। तं नमस्कृत्य पृष्टवान्— "भगवन्, किं शंकरं ध्यायसि?" परमसारस्य श्रोतुम् इच्छया, देवैः सह, रुद्रः उवाच— "भगवन्, विष्णुपूजार्थं व्रतानि चरामि। विष्णुः, जयशाली, पद्मनाभः, हरिः, देहातीतः, तं देवम् आत्मानं मनसा ध्यायामि।