ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਭੁਜਾ ਧ੍ਯੇਯਾ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਭੁਜਾਥਵਾ 38.
ਉਸ ਨੂੰ ਅਠਾਈਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਅਠਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਸਿਖੇਟਾਨ੍ਵਿਤੌ ਹਸ੍ਤੌ ਗਦਾਦਣ੍ਡਯੁਤੌ ਪਰੌ 38.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਡਾਲ ਹੈ, ਹੋਰ ਦੋ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਤੇ ਲਾਠੀ ਹੈ।
ਖਂਖਘਣ੍ਟਾਨ੍ਵਿਤੌ ਚਾਨ੍ਯੌ ਧ੍ਵਜਦਣ੍ਡਯੁਤੌ ਪਰੌ 38.
ਹੋਰ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਕਰ ਤੇ ਘੰਟੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਤੇ ਲਾਠੀ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਰਿਤੌ ਚਾਨ੍ਯੌ ਰਟੋਣੀ ਮੁਸਲਾਨ੍ਵਿਤੌ 38.
ਇਕ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਬਰਛੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਹਲ ਤੇ ਮੋਸਲ ਹੈ।
ਤਰ੍ਜਯਨ੍ਤੀ ਪਰੇਣੈਵ ਅਨ੍ਯਂ ਕਲਕਲਧ੍ਵਨਿਮ੍ 38.
ਇਕ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਵਿਦਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਯ ਤ੍ਵਂ ਕਿਲ ਭੂਤੇਸ਼ੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਸਮਾਵृਤੇ 38.
ਤੁਸੀਂ ਜੀਤੋ, ਹੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹੋ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਦੁਰ੍ਗਾਜਪਪੂਜਾਬਲਿਮਂਤ੍ਰਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮਾष੍ਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, 'ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਜਪ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਬਲੀ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ' ਨਾਮਕ ਅਠੱਤੀ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ਦੇਵਾਰ੍ਚਨਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਜਨਾਰ੍ਦਨ 39.
ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰृਣੁ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੂਜਨਮ੍ ੴ ਦਣ੍ਡਿਨੇ ਨਮਃ ਏਤੇ ਦ੍ਵਾਰੇ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯਾ ਵੈ ਏਪਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵृषਧ੍ਵਜ ।। 39.
ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; 'ਓਮ, ਡੰਡਿਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਣ।
ੴ ਅਂ ਪ੍ਰਭੂਤਾਯ ਨਮਃ ੴ ਅਂ ਵਿਮਲਾਯ ਨਮਃ ੴ ਅਂ ਆਧਾਰਾਯ ਨਮਃ ਇਤ੍ਯਾਗ੍ਨੇਯਾਦਿਕੋਣਏषੁ ਪੂਜ੍ਯਾ ਵੈ ਵਿਮਲਾਦਯਃ ।। 39.
'ਓਮ, ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' 'ਓਮ, ਵਿਮਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' 'ਓਮ, ਆਧਾਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਮਲਾ ਆਦਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਣ।
ੴ ਪਦ੍ਮਾਯ ਨਮਃ ਮਘ੍ਯੇ ਤੁ ਪੂਜਯੇਦ੍ਰੁਦ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਾਦਿषੁ ਤਥੈਵ ਚ ੴ ਵਾਂ(ਰਾਂ) ਦੀਪ੍ਤਾਯੈ ਨਮਃ ੴ ਵੂਂ (ਰੂਂ ਭਦ੍ਰਾਯੈ ਨਮਃ ੴ ਵੌਂ (ਰੌਂ) ਵਿਭੂਤ੍ਯੈ ਨਮਃ ੴ ਵਂ (ਰਂ) ਵੈਦ੍ਯੁਤਾਯੈ ਨਮਃ ੴ ਰੋ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖ੍ਯੈ ਨਮਃ ।। 39.
'ਓਮ, ਪਦਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਪੂਰਬ ਤੇ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ: 'ਓਮ ਵਾਂ (ਰਾਂ), ਦੀਪਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' 'ਓਮ ਵੂੰ (ਰੂੰ), ਭਦਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' 'ਓਮ ਵੌਂ (ਰੌਂ), ਵਿਭੂਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' 'ਓਮ ਵੰ (ਰੰ), ਵਿਦਯੁਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' 'ਓਮ ਰੋ, ਸਰਵਤੋਮੁਖੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ੴ ਅਰ੍ਕਾਸਨਾਯ ਨਮਃ ਏਤਾਸ੍ਤੁ ਪੂਜਯੇਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਹ੍ਰਨ੍ਮਂਤ੍ਰਾਞ੍ਛृਣੁ ਸ਼ਙ੍ਕਰ ਅਨੇਨਾਵਾਹਨਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਸਨ੍ਨਿਧਾਪਨਮ੍ 39.
'ਓਮ, ਅਰਕਾਸਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਜੋ। ਸੁਣੋ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਹ੍ਰੰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਵਾਹਨ, ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਸਨਿੱਧਾਪਨ ਕਰੋ।
ਮੁਦ੍ਰਾਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਰੁਦ੍ਰ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਹਰ ਏਕਚਕ੍ਰਰਥਾਰੂਢਂ ਦ੍ਵਿਬਾਹੁਂ ਧृਤਪਙ੍ਕਜਮ੍ ।। 39.
ਮੁਦਰਾ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਜਾਂ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਹਰਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪਹੀਏ ਵਾਲੀ ਰਥ ਤੇ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਪੰਗਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਸਦਾ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਂ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਚ 39.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਹੁਣ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣੋ।
ਵਾਰਤ੍ਰਯਂ ਪਦ੍ਮਮੁਦ੍ਰਾਂ ਬਿਮ੍ਬਮੁਦ੍ਰਾਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ ੴ ਅਰ੍ਕਾਯ ਸ਼ਿਰਸੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ੴ ਹੁਂ ਕਵਚਾਯ ਹੁਂ ੴ ਵਃ ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਯ ਫਡਿਤਿ ।। 39.
ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਪਦਮ ਮੁਦਰਾ ਤੇ ਬਿੰਬ ਮੁਦਰਾ ਦਿਖਾਓ; 'ਓਮ, ਅਰਕਾ ਲਈ, ਸਿਰ ਤੇ, ਸਵਾਹਾ।' 'ਓਮ ਹੁੰ, ਕਵਚ ਲਈ, ਹੁੰ।' 'ਓਮ ਵਹ, ਅਸਤਰ ਲਈ, ਫਟ।'
ਆਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਮਥਵੈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਮਰ੍ਚਯੇਦ੍ਧਰ 39.
ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ, ਜਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ, ਜਾਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਦਿਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਰੁਦ੍ਰ ਸੋਮਂ ਤੁ ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਣਕਮ੍ 39.
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜੋ, ਤੇ ਸੋਮਾ, ਜੋ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪੂਜਯੇਦ੍ਰੁਦ੍ਰ ਪਤਿਵਰ੍ਣਂ ਗੁਰੁਂ ਯਜੇਤ੍ 39.
ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਉਸੇ ਰੰਗ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰੋ।
ਰਕ੍ਤਮਙ੍ਗਾਰਕਂ ਚੈਵ ਆਗ੍ਨੇਯੇ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰ 39.
ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਹੁਂ ਵਾਯਵ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਨਨ੍ਦ੍ਯਾਵਰ੍ਤ੍ਤਨਿਭਿਂ ਹਰ 39.
ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ-ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਨੰਦੀਆਵਰਤ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਭਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਦੇਵ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਚ ਸ਼ਙ੍ਕਰ ।। 39.
ਇਹ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸੁਣੋ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ।
ੴ ਸੋਂ ਸੋਮਾਯ ਨਮਃ ੴ ਬृਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਯੇ ਨਮਃ ੴ ਅਂ ਅਂਗਾਰਕਾਯ ਨਮਃ ੴ ਰਂ ਰਾਹਵੇ ਨਮਃ 39.
ਓਂ ਸੋਂ, ਸੋਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ ਬ੍ਰਿੰ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ ਅਂ, ਅੰਗਾਰਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਂ ਰਂ, ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪਾਦ੍ਯਾਦੀਨ੍ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਯ ਸ਼ਙ੍ਕਰ 39.
ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ।
ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾष੍ਟਸਹਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਤਚ੍ਚ ਤਸ੍ਮੈ ਸਮਰ੍ਪਯੇਤ੍ 39.
ਇਹ ਮੰਤਰ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿਓ।
ੴ ਤੇਜਸ਼੍ਚਣ੍ਡਾਯ ਹੁਂ ਫਟ੍ ਸ੍ਵਧਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਪੌषਟ੍ 39.
ਓਂ ਤੇਜਚੰਡਾਏ ਹੁੰ ਫਟ ਸਵਧਾ ਸਵਾਹਾ ਪੌਸ਼ਟ।
ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਮ੍ 39.
ਤਿਲ ਤੇ ਚਾਵਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਤਤ੍ਪਾਤ੍ਰਂ ਜਾਨੁਭ੍ਯਾਮਵਨਿਂ ਗਤਃ 39.
ਉਹ ਪਾਤਰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਾਓ।
ਗਣਂ ਗੁਰੂਨ੍ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯਾਥ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦੇਵਾਨਨ੍ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ ੴ ਅਂ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ ।। 39.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਪੂਜੋ, ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਜੋ। ਓਂ ਅਂ, ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਯ ਕਥਿਤਾ ਪੂਜਾ ਕृਤ੍ਵੈਤਾਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਭਾਕ੍ ।। 39.
ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸੂਰ੍ਯਾਰ੍ਚਨਪ੍ਰਕਾਰੋ ਨਾਮੈਕੋਨਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗਾਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ, ਪਹਿਲੇ ਅੰਸ਼, ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 'ਸੂਰਜ ਅਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ' ਨਾਮਕ ਉਨਚਾਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।