ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇਣੈਵੋਰ੍ਧ੍ਵਗਤਿਰਧਰ੍ਮੇਣਾਪ੍ਯਧੋਗਤਿਃ । ਜਾਯਤੇ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਚਲਨਾਤ੍ਖਗ ॥ ੨,੪੬.

ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਖਗਾ, ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਣ ਨਾਲ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਤ੍ਵੇ ਮਾਨੁषਤ੍ਵੇ ਚ ਦਾਨਭੋਗਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵੈਨਤੇਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਜਂ ਫਲਮ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ, ਭੋਗ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਮ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਵੈਨਤੇਯਾ, ਇਹ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹਨ।

ਅਕਰ੍ਮਵਿਹਿਤੇ ਘੋਰੇ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਰ੍ਜਿਤੇऽਸ਼ੁਭੇ । ਪਤੇਦ੍ਵੈ ਨਰਕੇ ਭੂਯੋ ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਾਰੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਮਾੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਨਰਕ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉੱਥੋਂ ਬਚਾਵ ਨਹੀਂ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੪੭ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਕृਪਯਾ ਪਰਯਾ ਵਦ । ਦਾਨਂ ਦਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਮਾਣਕਮ੍ ॥ ੨,੪੭.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦਾਨ, ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਵੈਤਰਣੀ ਦੀ ਮਾਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਯਾ ਸਾ ਵੈਤਰਣੀ ਨਾਮ ਯਮਮਾਰ੍ਗੇ ਮਹਾਸਰਿਤ੍ । ਅਗਾਧਾ ਦੁਸ੍ਤਰਾ ਪਾਪੈਰ੍ਦृष੍ਟਮਾਤ੍ਰਾ ਭਯਾਵਹਾ ॥ ੨,੪੭.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ, ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਹੈ; ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਝਲਕ ਹੀ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ।

ਪੂਯਸ਼ੋਣਿਤਤੋਯਾਢ੍ਯਾ ਮਾਂਸਕਰ੍ਦਮਸਕੁਂਲਾ । ਪਾਪਿਨਞ੍ਚਾਗਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਨਾਭਯਸਮਾਵृਤਾ ॥ ੨,੪੭.

ਉਹ ਨਦੀ ਪੀਪ ਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਾਸ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਗਾੜੀ ਹੋਈ; ਉੱਥੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਉੱਥੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਕ੍ਵਾਥ੍ਯਤੇ ਸਤ੍ਵਰਂ ਤੋਯਂ ਪਾਤ੍ਰਮਧ੍ਯੇ ਘृਤਂ ਯਥਾ । ਕ੍ਰਿਮਿਭਿਃ ਸਙ੍ਕੁਲਂ ਪੂਯਂ ਵਜ੍ਰਤੁਣ੍ਡੈਃ ਸਮਾਵृਤਮ੍ ॥ ੨,੪੭.

ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਬਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਪਤਿਲੇ ਵਿਚ; ਪੀਪ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਵਜਰ-ਨੁੱਕ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।

ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰੈਸ਼੍ਚ ਮਕਰੈਰ੍ਵਜ੍ਰਕਰ੍ਤਰਿਕਾਯੁਤੈਃ । ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਜਲਜੀਵੈਸ਼੍ਚ ਹਿਂਸਕੈਰ੍ਮਾਂਸਭੇਦਿਭਿਃ ॥ ੨,੪੭.

ਉੱਥੇ ਮਗਰਮੱਛ ਤੇ ਮਕਰ, ਵਜਰ-ਕਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਹੋਰ ਜਲ-ਜੀਵ ਹਨ, ਜੋ ਹਿੰਸਕ ਹਨ ਤੇ ਮਾਸ ਚੀਰਦੇ ਹਨ।

ਉਦ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਲਯਾਨ੍ਤੇ ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ । ਤਪਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਨ੍ਦ ਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਪਾਪਿਨਃ ॥ ੨,੪੭.

ਉੱਥੇ ਬਾਰਹ ਸੂਰਜ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ; ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਸੜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਪੀ ਰੋ-ਰੋ ਕੇ ਚੀਲਦੇ ਹਨ।

ਹਾ ਭ੍ਰਾਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਤਾਤੇਤਿ ਪ੍ਰਲਪਨ੍ਤਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਗ੍ਲਾਨਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਜਨ੍ਤਵਃ ॥ ੨,੪੭.

ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ 'ਹਾਏ ਭਰਾ! ਪੁੱਤਰ! ਪਿਤਾ!' ਕਰਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੀਵ ਉੱਥੇ ਘੁੰਮਦੇ, ਡੁੱਬਦੇ ਤੇ ਥਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਚਤੁਰ੍ਵਿਧੈਃ ਪ੍ਰਾਣਿਗਣੈਰ੍ਦृष੍ਟਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਮਹਾਨਦੀ । ਤਰਨ੍ਤਿ ਗੋਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਤ੍ਵਨ੍ਯਥਾ ਚ ਪਤਨ੍ਤਿ ਤੇ ॥ ੨,੪੭.

ਉਹ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਗੋ-ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮਾਂ ਨਰਾ ਯੇऽਵਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚਾਚਾਰ੍ਯਂ ਗੁਰੁਮੇਵ ਚ । ਵृਦ੍ਧਾਨਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮੂਢਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਵਾਸਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ॥ ੨,੪੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਗੁਰੂ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਅਦਬ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਸਾਧੁਸ਼ੀਲਾਮੂਢਾਂ ਧਰ੍ਮੇषੁ ਨਿਸ਼੍ਚਲਾਮ੍ । ਪਰਿਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮੂਢਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਵਾਸਸ੍ਤੁ ਸਨ੍ਤਤਮ੍ ॥ ੨,੪੭.

ਜੋ ਮੂਰਖ ਪਤਿਵਰਤਾ, ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਾਨਾਂ ਸ੍ਵਾਮਿਮਿਤ੍ਰਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਵਿਕਲਾਦੀਨਾਂ ਵਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਤਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਪਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਕ੍ਰਨ੍ਦਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਪਾਪਿਨਃ ॥ ੨,੪੭.

ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜਦੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ, ਦੋਸਤ, ਤਪਸਵੀ, ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਲਾਚਾਰਾਂ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਨਦੀ ਵਿਚ ਪਾਪੀ ਰੋ-ਰੋ ਕੇ ਉਬਲਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂਯੋ ਵਿਘ੍ਨਾਯੋਪਸਰ੍ਪਤਿ । ਕ੍ਰਿਮਿਭਿਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍ ॥ ੨,੪੭.

ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਭੁੱਖੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਵਿੱਘਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਜਗਤ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦੀ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਪ੍ਰਤੀਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਯਮਾਰ੍ਥਂ ਨ ਦਦਾਤਿ ਤਮ੍ । ਆਹੂਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯੋ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਸਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ॥ ੨,੪੭.

ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਹੇ ਕਿ 'ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ', ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਦੋ ਗਰਦਸ਼੍ਚੈਵ ਕੂਟਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚ ਮਦ੍ਯਪਃ । ਯਜ੍ਞਵਿਧ੍ਵਂਸਕਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਜ੍ਞੀਗਾਮੀ ਚ ਪੈਸ਼ੁਨਃ ॥ ੨,੪੭.

ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਚੁਗਲਖੋਰ—

ਕਥਾਭਙ੍ਗਕਰਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵਯਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਪਹਾਰਕਃ । ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸੇਤੁਵਿਭੇਦੀ ਚ ਪਰਦਾਰਪ੍ਰਧਰ੍षਕਃ ॥ ੨,੪੭.

ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਦਿੱਤੀ ਚੀਜ਼ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੇਤ ਦੀ ਹੱਦ ਜਾਂ ਬਾਂਧ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਰਸਵਿਕ੍ਰੇਤਾ ਤਥਾ ਯੋ ਵृषਲੀਪਤਿਃ । ਗੋਧਨਸ੍ਯ ਤृषਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਪ੍ਯਾ ਭੇਦਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ ॥ ੨,੪੭.

ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਸ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਨੀਚ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਗਾਂ ਪਿਆਸੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੋਖਰ ਤੋੜ ਦੇਵੇ—

ਕਨ੍ਯਾਵਿਦੂषਕਸ਼੍ਚੈਵ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਨੁਤਾਪਕਃ । ਸ਼ੂਬਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕਪਿਲਾਪਾਯੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਾਂਸਭੋਜਨਃ ॥ ੨,੪੭.

ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਪਛਤਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਖੋਪੜੀ ਤੋਂ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—

ਏਤੇ ਵਸਨ੍ਤਿ ਸਤਤਂ ਮਾ ਵਿਚਾਰਂ ਕृਥਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਕृਪਣੋ ਨਾਸ੍ਤਿਕਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਃ ਸ ਤਸ੍ਯਾਂ ਨਿਵਸੇਤ੍ਖਗ ॥ ੨,੪੭.

ਇਹ ਸਭ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ। ਕੰਜੂਸ, ਨਾਸਤਿਕ, ਤੇ ਛੋਟਾ ਮਨ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਵੀ ਇਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਪੰਛੀ।

ਸਦਾਮਰ੍षੋ ਸਦਾ ਕ੍ਰੋਧੀ ਨਿਜਵਾਕ੍ਯਪ੍ਰਮਾਣਕृਤ੍ । ਪਰੋਕ੍ਤ੍ਯੁਚ੍ਛੇਦਕੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾ ਵਸੇਚ੍ਚਿਰਮ੍ ॥ ੨,੪੭.

ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਸ਼ਤਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚ ਮੰਨਦਾ, ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵੱਢਦਾ—ਉਹ ਵੈਤਰਨੀ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਤ੍ਵਹਙ੍ਕਾਰਵਾਨ੍ਪਾਪੀ ਸ੍ਵਵਿਕਤ੍ਥਨਕਾਰਕਃ । ਕृਤਘ੍ਨੋ ਗਰ੍ਭਸਨ੍ਤਾਪੀ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਸ ਮਜ੍ਜਤਿ ॥ ੨,੪੭.

ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਹੈ, ਤੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪੀੜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ—ਉਹ ਵੈਤਰਨੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਦਾਪਿ ਭਾਗ੍ਯਯੋਗੇਨ ਤਰਣੇਚ੍ਛਾ ਭਵੇਦ੍ਯਦਿ । ਸਾਨੁਕੂਲਾ ਭਵੇਦ੍ਯੇਨ ਤਦਾਕਰ੍ਣਯ ਕਾਸ਼੍ਯਪ ॥ ੨,੪੭.

ਜੇ ਕਦੇ ਭਾਗ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੇ, ਤੇ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਸੁਣ, ਕਸ਼ਯਪ।

ਅਯਨੇ ਵਿषੁਵੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੇ ਦਿਨੋਦਯੇ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੋਪਰਾਗੇ ਵਾ ਸਂਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਦਰ੍ਸ਼ਵਾਸਰੇ ॥ ੨,੪੭.

ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਦੀ ਘੜੀ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ, ਗ੍ਰਹਣ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ, ਚੰਦ-ਸੂਰਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਣ, ਸੰਕਰਾਂਤੀ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ—

ਅਨ੍ਯੇषੁ ਪੁਣ੍ਯਕਾਲੇषੁ ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਭਵੇਦ੍ਵਾਪਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾ ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ ੨,੪੭.

ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਦਾਨ ਪੂਰਨ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਤਦੈਬ ਦਾਨਕਾਲਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਤਃ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਰਸ੍ਥਿਰਾ । ਅਨਿਤ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਵਿਭਵੋ ਨੈਵ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ ॥ ੨,੪੭.

ਉਹੀ ਦਾਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਨ ਅਸਥਿਰ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਵੀ ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਦੌਲਤ ਕਦੇ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ।

ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਸਂਗਹਃ । ਕृष੍ਣਾਂ ਵਾ ਪਾਟਲਾਂ ਵਾਪਿ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵੈਤਰਣੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ॥ ੨,੪੭.

ਮੌਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੇੜੇ ਹੈ; ਧਰਮ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਲਾਲ ਵੈਤਰਨੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ।

ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ਼ृਙ੍ਗੀਂ ਰੌਪ੍ਯਖੁਰਾਂ ਕਾਂਸ੍ਯਪਾਤ੍ਰੋਪਦੋਹਨੀਮ੍ । ਕृष੍ਣਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਾਚ੍ਛਨ੍ਨਾਂ ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ ॥ ੨,੪੭.

ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਕਾਂਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਪਿਆਲੇ, ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਦੀ ਜੋੜੀ, ਤੇ ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ—