ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਭੋਕ੍ਤਾਰੋ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਵਨੇ । ਬਹੁਤਰ੍ਜਕੋ ਮਾਰ੍ਜਰਃ ਖਦ੍ਯੋਤਃ ਕਕ੍ਸ਼ਦਾਹਕਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਖਾਣਾ ਜਾਂਚੇ ਬਿਨਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਾਘ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬਹੁਤ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿੱਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਘਾਸ-ਫੂਸ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੁਗਨੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਤ੍ਰੇ ਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਦਾਤਾ ਯੋ ਬਲੀਵਰ੍ਦੋ ਭਵੇਤ੍ਤਸਃ । ਅਨ੍ਨਂ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰੇ ਪ੍ਰਦਦਤ੍ਕੁਕ੍ਕਰੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਅਯੋਗ੍ਯ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਲਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਰਾਣਾ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਾਦਪਿ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧੋ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਧਃ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਹਰਨ੍ । ਫਲਾਨ੍ਯਾਹਰਤੋऽਪਤ੍ਯਂ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ ਪੁਸਤਕ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਧਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਧਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਫਲ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਮृਤੋ ਵਾਨਰਤਾਂ ਯਾਤਿ ਤਨ੍ਮੁਖੋ ਗਣ੍ਡਵਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਅਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਸ਼੍ਰਾਤਿ ਅਨਪਤ੍ਯੋ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਸਃ ॥ ੨,੪੬.

ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੁਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਰਨ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਭਵੇਦ੍ਗੋਧਾ ਗਰਦਃ ਪਵਨਾਸ਼ਨਃ । ਪ੍ਰਵਜ੍ਯਾਗਮਨਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ ਭਵੇਨ੍ਮਰੁਪਿਸ਼ਾਚਕਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਕਪੜੇ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੋਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜ਼ਹਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਵਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਵਾ ਦਾ ਪਿਸਾਚ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚਾਤਕੋ ਜਲਹਰ੍ਤਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਾਨ੍ਯਹਰ੍ਤਾ ਚ ਮੂषਿਕਃ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੌਵਨਾਂ ਸੇਵਨ੍ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਪ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਪਾਣੀ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਤਕ ਪੰਛੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਨਾਜ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੂਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਗੁਰੁਦਾਰਾਭਿਲਾषੀ ਚ ਕृਕਲਾਸੋ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਜਲਪ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਵਣਂ ਯਸ੍ਤੁ ਭਿਨ੍ਦ੍ਯਾਨ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਲਾਸਾ ਪੰਛੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਦੀ ਜਾਂ ਚੈਨਲ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਛੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਵਿਕ੍ਰੇਯਕ੍ਰਯਾਚ੍ਚੈਵ ਬਕੋ ਗृਧ੍ਰੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਅਯੋਨਿਗੋ ਵृਕੋ ਹਿ ਸ੍ਯਾਦੁਲੂਕਃ ਕ੍ਰਯਵਞ੍ਚਨਾਤ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੇਚਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬਗਲਾ ਜਾਂ ਗਿੱਧ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਲਤ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੈ, ਉਹ ਭੇਡੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੇਚਣ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਲੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮृਤਸ੍ਯੈਕਾਦਸ਼ਾਹੇ ਤੁ ਭੁਞ੍ਜਾਨਸ਼੍ਚਾਭਿਜਾਯਤੇ । ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯੋਰ੍ऽਥਮਦਦਜ੍ਜਮ੍ਬੁਕੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕੱਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਲੋਮੜੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜ੍ਞਰਿਂ ਗਤ੍ਵਾ ਭਵੇਦ੍ਦਂष੍ਟ੍ਰੀ ਤਸ੍ਕਰੋ ਵਿਙ੍ਵਰਾਹਕਃ । ਸ਼ਾਰਿਵਾ ਫਲਵਿਕ੍ਰੇਤਾ ਵृषਸ਼੍ਚ ਵृषਲੀਪਤਿਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੰਦ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੋਰ ਵਿਂਵਰਾਹਕਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸ਼ਾਰਿਵਾ ਫਲ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਛਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਵੱਛਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਾਰ੍ਜਰੋऽਗ੍ਨਿਂ ਪਦਾ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੋਗਵਾਨ੍ਪਰਮਾਂਸਭੁਕ੍ । ਉਦਕ੍ਯਾਗਮਨਾਤ੍षਣ੍ਡੋ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸੁਗਨ੍ਧਹृਤ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਬਿੱਲੀ ਜੋ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਛੂਹਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਔਰਤ ਦੇ ਮਾਸਿਕ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਪੁੰਸਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੁਗੰਧ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਦਬੂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਦ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਾਪਿ ਪਾਰਕ੍ਯਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਵਾ ਹਰਤੇ ਬਹੁ । ਹृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਯੋਨਿਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਿਰਸ਼੍ਚਾਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੪੬.

ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੋਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਵਿਤਤਾਨ੍ਯੇਵ? ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਯੈਸ੍ਤੁ ਮਾਨਵੈਃ ॥ ੨,੪੬.

ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਾ ਹਿ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਨਰਕਾਨ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਜਾਯਤੇ ਕਰ੍ਮਸ਼ੇषੇਣ ਉਕ੍ਤਾਸ੍ਵੇਤਾਸੁ ਯੋਨਿषੁ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਪਰੋਕਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਤਤੋ ਜਨ੍ਮਸ਼ਤਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁषੁ ਕਾਸ਼੍ਯਪ । ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਸਮੀਭੂਤੇ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭੇ ॥ ੨,੪੬.

ਫਿਰ, ਕਾਸ਼ਿਆਪਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਭਾ ਤੇ ਅਸੋਭਾ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਯੋ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸੋਣਿਤੇ । ਸਮੁਪੇਤਃ ਪਞ੍ਚਭੂਤੈਰ੍ਜਾਯਤੇ ਪਾਞ੍ਚਭੌਤਿਕਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜਦੋਂ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤ ਦਾ ਬੀਜ ਤੇ ਰਕਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਨਃ ਪ੍ਰਾਣਾ ਜ੍ਞਾਨਮਾਯੁਃ ਸੁਖਂ ਧृਤਿਃ । ਧਾਰਣਾ ਪ੍ਰੇਰਣਂ ਦੁਃ ਖਂ ਮਿਥ੍ਯਾਹਙ੍ਕਾਰ ਏਵ ਚ ॥ ੨,੪੬.

ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ, ਪ੍ਰਾਣ, ਗਿਆਨ, ਆਯੁ, ਸੁਖ, ਧੀਰਜ, ਯਾਦ, ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਝੂਠਾ ਅਹੰਕਾਰ — ਇਹ ਸਭ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਯਤਾਕृਤਿਵਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਰਾਗਦ੍ਵੇषੌ ਭਵਾਭਵੌ । ਤਸ੍ਯੇਦਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸਰ੍ਵਮਨਾਦੇਰਾਦਿਮਿਚ੍ਛਤਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ, ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ ਬਦ੍ਧਸ੍ਯ ਤਦਾ ਗਰ੍ਭਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਦਿਤਿ । ਪੁਰਾ ਯਥਾ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਵ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ਹਿ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਗਰਭ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੀਵ ਦੇ ਲਕੜਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।

ਏਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਂ ਚਕ੍ਰਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮੇ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧੇ । ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਵਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਕਰ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਤਾਰਕਸ਼, ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਜਨਮ ਤੇ ਨਾਸ ਦੋਵੇਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇਣੈਵੋਰ੍ਧ੍ਵਗਤਿਰਧਰ੍ਮੇਣਾਪ੍ਯਧੋਗਤਿਃ । ਜਾਯਤੇ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਚਲਨਾਤ੍ਖਗ ॥ ੨,੪੬.

ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਖਗਾ, ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਣ ਨਾਲ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਤ੍ਵੇ ਮਾਨੁषਤ੍ਵੇ ਚ ਦਾਨਭੋਗਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵੈਨਤੇਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਜਂ ਫਲਮ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ, ਭੋਗ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਮ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਵੈਨਤੇਯਾ, ਇਹ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹਨ।

ਅਕਰ੍ਮਵਿਹਿਤੇ ਘੋਰੇ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਰ੍ਜਿਤੇऽਸ਼ੁਭੇ । ਪਤੇਦ੍ਵੈ ਨਰਕੇ ਭੂਯੋ ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਾਰੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਮਾੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਨਰਕ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉੱਥੋਂ ਬਚਾਵ ਨਹੀਂ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੪੭ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਕृਪਯਾ ਪਰਯਾ ਵਦ । ਦਾਨਂ ਦਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਮਾਣਕਮ੍ ॥ ੨,੪੭.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦਾਨ, ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਵੈਤਰਣੀ ਦੀ ਮਾਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਯਾ ਸਾ ਵੈਤਰਣੀ ਨਾਮ ਯਮਮਾਰ੍ਗੇ ਮਹਾਸਰਿਤ੍ । ਅਗਾਧਾ ਦੁਸ੍ਤਰਾ ਪਾਪੈਰ੍ਦृष੍ਟਮਾਤ੍ਰਾ ਭਯਾਵਹਾ ॥ ੨,੪੭.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ, ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਹੈ; ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਝਲਕ ਹੀ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ।

ਪੂਯਸ਼ੋਣਿਤਤੋਯਾਢ੍ਯਾ ਮਾਂਸਕਰ੍ਦਮਸਕੁਂਲਾ । ਪਾਪਿਨਞ੍ਚਾਗਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਨਾਭਯਸਮਾਵृਤਾ ॥ ੨,੪੭.

ਉਹ ਨਦੀ ਪੀਪ ਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਾਸ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਗਾੜੀ ਹੋਈ; ਉੱਥੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਉੱਥੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਕ੍ਵਾਥ੍ਯਤੇ ਸਤ੍ਵਰਂ ਤੋਯਂ ਪਾਤ੍ਰਮਧ੍ਯੇ ਘृਤਂ ਯਥਾ । ਕ੍ਰਿਮਿਭਿਃ ਸਙ੍ਕੁਲਂ ਪੂਯਂ ਵਜ੍ਰਤੁਣ੍ਡੈਃ ਸਮਾਵृਤਮ੍ ॥ ੨,੪੭.

ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਬਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਪਤਿਲੇ ਵਿਚ; ਪੀਪ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਵਜਰ-ਨੁੱਕ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।

ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰੈਸ਼੍ਚ ਮਕਰੈਰ੍ਵਜ੍ਰਕਰ੍ਤਰਿਕਾਯੁਤੈਃ । ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਜਲਜੀਵੈਸ਼੍ਚ ਹਿਂਸਕੈਰ੍ਮਾਂਸਭੇਦਿਭਿਃ ॥ ੨,੪੭.

ਉੱਥੇ ਮਗਰਮੱਛ ਤੇ ਮਕਰ, ਵਜਰ-ਕਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਹੋਰ ਜਲ-ਜੀਵ ਹਨ, ਜੋ ਹਿੰਸਕ ਹਨ ਤੇ ਮਾਸ ਚੀਰਦੇ ਹਨ।

ਉਦ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਲਯਾਨ੍ਤੇ ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ । ਤਪਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਨ੍ਦ ਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਪਾਪਿਨਃ ॥ ੨,੪੭.

ਉੱਥੇ ਬਾਰਹ ਸੂਰਜ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ; ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਸੜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਪੀ ਰੋ-ਰੋ ਕੇ ਚੀਲਦੇ ਹਨ।