ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਾਤृਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਨ੍ਤੁ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਕਰ੍ਮਾਦੌ ਪੈਤृਕਂ ਤਥਾ । ਉਤ੍ਤਰੇऽਹਨਿ ਵृਦ੍ਧੌ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤਾਮਹਗਣਸ੍ਯ ਤੁ ॥ ੨,੪੫.

ਮਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਵੀ; ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵਾਧੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਤਾ-ਮਹਾ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਤ੍ਰਯਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਰ੍ਵੀਤ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਨ੍ਤੁਤਾਨ੍ਤ੍ਰਿਕਮ੍ ॥ ੨,੪੫.

ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ, ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰਕ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਹੋਰ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ।

ਮਾਤृਭ੍ਯਃ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਮਾਤਾਮਹੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਦਦ੍ਯਾਦਿਤ੍ਥਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ॥ ੨,੪੫.

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਵਾਂ ਲਈ ਭੇਟ ਰੱਖੋ, ਫਿਰ ਪਿਤਿਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਤਾ-ਮਹਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ।

ਮਾਤृਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਭਾਵੇ ਸੁਕੁਲੋਦ੍ਗਤਾਃ । ਪਤਿਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸਾਧ੍ਵ੍ਯੋ ਯੋषਿਤੋऽष੍ਟੌ ਚ ਭਾਵਯੇਤ੍ ॥ ੨,੪੫.

ਜੇ ਮਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਨੇਕ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਸਮਝੋ।

ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤਾਦਿਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਭ੍ਯੁਦਯਂ ਤਥਾ । ਉਤ੍ਪਾਤਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਦੇਵ ਤੁ ॥ ੨,੪੫.

ਇਸ਼ਟਾਪੂਰਤ ਆਦਿ ਸਮੇਂ, ਚੰਗੇ ਮੌਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਚਾਨਕ ਕਾਰਨ ਤੇ ਵੀ, ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਸਦਾ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੈਵਞ੍ਚ ਵृਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਕਾਮ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਤਥਾ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ ॥ ੨,੪੫.

ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਦੈਵੀ, ਵਾਧੂ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਫਲਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਰਕਸ਼, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੪੬ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸੁਕृਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨਾਨਾਵਿਧੋ ਨਣਾਮ੍ । ਭੋਗਾਃ ਸੌਖ੍ਯਾਤਿ ਰੂਪਞ੍ਚ ਬਲਂ ਬੁਦ੍ਧੈਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ॥ ੨,੪੬.

ਤਾਰਕਸ਼ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਆਨੰਦ, ਸੁਖ, ਸੋਹਣਾਪਣ, ਤਾਕਤ, ਅਕਲ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ ਹੋਂਦੇ ਹਨ।

ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਦੇਵ ਜਾਯਤੇऽਤ੍ਰ ਪਰਤ੍ਰ ਚ । ਸਤ੍ਯਂਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਵੇਦਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ ॥ ੨,੪੬.

ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਚਾਈ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਪਜਦੀ ਹੈ; ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਫਿਰ ਸੱਚ — ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਧਰ੍ਮੋ ਜਯਤਿ ਨਾਧਰ੍ਮਃ ਸਤ੍ਯਂ ਜਯਾਤੇ ਨਾਨृਤਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਜਯਤਿ ਨ ਕ੍ਰੋਧੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਜਯਤਿ ਨਾਸੁਰਃ ॥ ੨,੪੬.

ਧਰਮ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ; ਸਚ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ; ਮਾਫੀ ਜਿੱਤਦੀ ਹੈ, ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ; ਵਿਸ਼ਨੁ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਅਸੁਰ ਨਹੀਂ।

ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਮਯਾ ਜ੍ਞਾਤਂ ਸੁਕृਤਾਚ੍ਛੋਭਨਂ ਭਵੇਤ੍ । ਯਤੋਤ੍ਕृष੍ਟਤਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਥੋਤ੍ਕृष੍ਟਤਰੋਨਰਃ ॥ ੨,੪੬.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਚਾਈ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੰਗੀ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਤਿਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ।

ਏਵਨ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਪਾਪਿਨੋ ਯਥਾ । ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਯਥਾ ਨਿਯਮਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਾਪੀ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਯਾਂਯਾਂ ਯੋਨਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਥਾਰੂਪਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ । ਤਨ੍ਮੇ ਵਦ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਮਾਸੇਨਾਪਿ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਕਿਹੜੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਚਾਹੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲੈਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭੁਕ੍ਤਭੋਗਾ ਨਰਾਸ੍ਤ੍ਵਿਹ । ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਯੈਸ੍ਤੁਤਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ ਕਾਸ਼੍ਯਪ ॥ ੨,੪੬.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੋਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਜੰਮਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਕਾਸ਼ਯਪ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਗੁਰੁਰਾਤ੍ਮਵਤਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਇਹ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਪਾਪਾਨਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਯਮਃ ॥ ੨,੪੬.

ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਸ਼ਾਸਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਜਾ; ਅਤੇ ਇੱਥੇ, ਜੋ ਲੁਕਵੇਂ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੈਵਸਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਮ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇष੍ਵਚੀਰ੍ਣੇषੁ ਯਮਲੋਕਾ ਹ੍ਯਨੇਕਧਾ । ਯਾਤਨਾਭਿਰ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤਾ ਯੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤੇ ਜੀਵਸਨ੍ਤਤੀਮ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯਮ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕ ਹਨ; ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁषਭਾਵੇ ਤੁ ਪਾਪਚਿਹ੍ਨਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਤਾਨ੍ਯਹਂ ਤਵ ਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਕਥਯਿष੍ਯੇ ਖਗੋਤ੍ਤਮ ॥ ੨,੪੬.

ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਸੋਢ੍ਵਾ ਵੈ ਯਾਤਨਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਗਤ੍ਵਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਨਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਯਾਤਨਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਲੋਕਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਚਿਹ੍ਨਿਤਾਃ ॥ ੨,੪੬.

ਸਭ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਭੋਗ ਕੇ, ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗਦ੍ਗਦੋऽਨਤਵਾਦੀ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮੂਕਸ਼੍ਚੈਵ ਗਵਾਨृਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਜਾਯਤੇ ਕੁष੍ਠੀ ਸ਼੍ਯਾਵਦਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਦ੍ਯਪਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਗੱਡ-ਗੱਡ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕੋੜੀ ਜੰਮਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਕਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਕੁਨਖੀ ਸ੍ਵਰ੍ਣਹਰਣਾਦ੍ਦੁਸ਼੍ਚਰ੍ਮਾ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ । ਸਂਯੋਗੀ ਹੀਨਯੋਨਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਰਿਦ੍ਰੋऽਦਤ੍ਤਦਾਨਤਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜਿਸ ਦੇ ਨਖ ਟੇੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਕਰਕੇ; ਜਿਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਖਰਾਬ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਨਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ; ਜੋ ਘਟੀਆ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਉਹ ਅਣਉਚਿਤ ਸੰਯੋਗ ਕਰਕੇ; ਅਤੇ ਜੋ ਗਰੀਬ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਸਤੂ ਲੈਣ ਕਰਕੇ।

ਅਯਾਜ੍ਯਯਾਜਕੋ ਯਾਤਿ ਗ੍ਰਾਹਮਸੂਕਰਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਖਰੋ ਵੈ ਬਹੁਯਾਜੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਕੋ ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਭੋਜਨਾਤ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਅਯੋਗ੍ਯ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਗਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬਹੁਤ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਧਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਯੋਗ੍ਯ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਅਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਭੋਕ੍ਤਾਰੋ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਵਨੇ । ਬਹੁਤਰ੍ਜਕੋ ਮਾਰ੍ਜਰਃ ਖਦ੍ਯੋਤਃ ਕਕ੍ਸ਼ਦਾਹਕਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਖਾਣਾ ਜਾਂਚੇ ਬਿਨਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਾਘ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬਹੁਤ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿੱਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਘਾਸ-ਫੂਸ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੁਗਨੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਤ੍ਰੇ ਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਦਾਤਾ ਯੋ ਬਲੀਵਰ੍ਦੋ ਭਵੇਤ੍ਤਸਃ । ਅਨ੍ਨਂ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰੇ ਪ੍ਰਦਦਤ੍ਕੁਕ੍ਕਰੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਅਯੋਗ੍ਯ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਲਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਰਾਣਾ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਾਦਪਿ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧੋ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਧਃ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਹਰਨ੍ । ਫਲਾਨ੍ਯਾਹਰਤੋऽਪਤ੍ਯਂ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ ਪੁਸਤਕ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਧਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਧਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਫਲ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਮृਤੋ ਵਾਨਰਤਾਂ ਯਾਤਿ ਤਨ੍ਮੁਖੋ ਗਣ੍ਡਵਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਅਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਸ਼੍ਰਾਤਿ ਅਨਪਤ੍ਯੋ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਸਃ ॥ ੨,੪੬.

ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੁਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਰਨ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਭਵੇਦ੍ਗੋਧਾ ਗਰਦਃ ਪਵਨਾਸ਼ਨਃ । ਪ੍ਰਵਜ੍ਯਾਗਮਨਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ ਭਵੇਨ੍ਮਰੁਪਿਸ਼ਾਚਕਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਕਪੜੇ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੋਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜ਼ਹਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਵਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਵਾ ਦਾ ਪਿਸਾਚ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚਾਤਕੋ ਜਲਹਰ੍ਤਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਾਨ੍ਯਹਰ੍ਤਾ ਚ ਮੂषਿਕਃ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੌਵਨਾਂ ਸੇਵਨ੍ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਪ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਪਾਣੀ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਤਕ ਪੰਛੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਨਾਜ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੂਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਗੁਰੁਦਾਰਾਭਿਲਾषੀ ਚ ਕृਕਲਾਸੋ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਜਲਪ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਵਣਂ ਯਸ੍ਤੁ ਭਿਨ੍ਦ੍ਯਾਨ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਲਾਸਾ ਪੰਛੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਦੀ ਜਾਂ ਚੈਨਲ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਛੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਵਿਕ੍ਰੇਯਕ੍ਰਯਾਚ੍ਚੈਵ ਬਕੋ ਗृਧ੍ਰੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਅਯੋਨਿਗੋ ਵृਕੋ ਹਿ ਸ੍ਯਾਦੁਲੂਕਃ ਕ੍ਰਯਵਞ੍ਚਨਾਤ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੇਚਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬਗਲਾ ਜਾਂ ਗਿੱਧ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਲਤ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੈ, ਉਹ ਭੇਡੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੇਚਣ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਲੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮृਤਸ੍ਯੈਕਾਦਸ਼ਾਹੇ ਤੁ ਭੁਞ੍ਜਾਨਸ਼੍ਚਾਭਿਜਾਯਤੇ । ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯੋਰ੍ऽਥਮਦਦਜ੍ਜਮ੍ਬੁਕੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੪੬.

ਜੋ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕੱਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਲੋਮੜੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।