ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੇ ਪਾਰ੍ਵਣੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਆਸ਼ੌਚਂ ਯਦਿ ਜਾਯਤੇ । ਆਸ਼ੌਚਾਵਗਮੇ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਹਿ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਪਾਵਣ ਵਾਲਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਮੁਕਣ 'ਤੇ, ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਤੁਰੰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ.
ਏਕੋਦ੍ਦਿष੍ਟੇ ਤੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਯਦਿ ਵਿਘ੍ਨਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਮਾਸੇਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਤਿਥੌ ਤਸ੍ਯਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਦੈਵ ਹਿ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਏਕੋਦਿਸ਼ਟ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸੇ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ.
ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਤੁ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤਸ੍ਯ ਚ । ਕਨ੍ਯਾਯਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਮਨੁਪੇਤਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਚ ॥ ੨,੪੫.
ਚੁੱਪ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਸ਼ੂਦਰ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਕੁੜੀ, ਤੇ ਉਹ ਦਵਿਜ ਜੋ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਲਈ ਹੈ.
ਏਕਕਾਲੇ ਗਤਾ ਸੂਨਾਂ ਬਹੂਨਾਮਥ ਵਾ ਦ੍ਵਯੋਃ । ਤਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼੍ਰਪਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਕਈ ਜਾਂ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਮਰ ਗਈਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਭੇਟ ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੀਏ, ਪਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰੀਏ.
ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਮृਤਸ੍ਯਾਦੌ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਯ ਤਤਃ ਪੁਨਃ । ਤृਤੀਯਸ੍ਯ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਨਿਪਾਤੇ ਤ੍ਵਯਂ ਵਿਧਿਃ (ਕ੍ਰਮਃ) ॥ ੨,੪੫.
ਜਦੋਂ ਕਈ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਮਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਲਈ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੀਜੇ ਲਈ। ਇਹੀ ਕ੍ਰਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਬ੍ਦਮੇਵਂ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਤਥਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ । ਤਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕੇ, ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਮृਤਾਹਸ਼੍ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਦਿਨਮੇਵ ਚ । ਮਾਸਸ਼੍ਚੇਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਸ੍ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ੇ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮृਤਾਹਿਕਮ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਮਰਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਜਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਪਰ ਮਹੀਨਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਮਾਸੋ ਨ ਵਿਜ੍ਞਾਤੋ ਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਦਿਨਮੇਵ ਚ । ਤਦਾ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ਿਰੇ ਮਾਸਿ ਮਾਘੇ ਵਾ ਤਦ੍ਦਿਨਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਮਹੀਨਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਪਰ ਦਿਨ ਪਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਜਾਂ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਦਿਨਮਾਸਾਵਵਿਜ੍ਞਾਤੌ ਮਰਣਸ੍ਯ ਯਦਾ ਪੁਨਃ । ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਦਿਨਮਾਸੌ ਤੁ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯੌ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਮਯੋਦਿਤੌ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਨਾ ਦਿਨ ਤੇ ਨਾ ਮਹੀਨਾ ਮਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਦਾ ਦਿਨ ਤੇ ਮਹੀਨਾ ਸ੍ਰਾਦ ਲਈ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਸ੍ਯਾਪਿ ਨ ਜ੍ਞਾਤੌ ਦਿਨਮਾਸੌ ਯਦਾ ਪੁਨਃ । ਮृਤਵਾਰ੍ਤਾਸ਼੍ਰੁਤੌ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯੌ ਪੂਰ੍ਵਪ੍ਰੋਕ੍ਤਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਨਾ ਜਾਣ ਦਾ ਦਿਨ ਤੇ ਮਹੀਨਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਮਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵਾਸਮਨ੍ਤਰੇਣਾਪਿ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਤੌ ਵਿਸ੍ਮृਤੌ ਯਦਾ । ਤਦਾਨੀਮਪਿ ਤੌ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯੌ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਤੁ ਮृਤਾਹਿਕੇ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਘਰੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦਿਨ ਤੇ ਮਹੀਨਾ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸ੍ਰਾਦ ਲਈ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਗृਹਸ੍ਥੇ ਪ੍ਰੋषਿਤੇ ਯਚ੍ਚ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੁ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਗृਹੇ । ਆਸੌਚਾਪਗਮੇ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣਿ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਘਰ ਵਾਲਾ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਅਸੌਚ ਦੀ ਮਿਆਦ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ਤੇ ਸ੍ਰਾਦ ਦੀ ਰਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਸ਼੍ਚੇਜ੍ਜਾਨਾਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵृਤ੍ਤਂ ਗृਹੀ ਤਥਾ । ਆਸ਼ੌਚਂ ਗृਹਿਣਸ੍ਤੇषਾਂ ਨ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਦੇਸ੍ਤਦਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਘਰ ਵਾਲਾ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਮੱਗਰੀ ਉੱਤੇ ਅਸੌਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਪੁਤ੍ਰਾਦਿਨਾ ਯਦਾਰਬ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਵਾਖਿਲਮ੍ । ਸਮਾਪਨੀਯਂ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਗृਹੀਤੁ ਦੂਰਤਃ ॥ ੨,੪੫.
ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਸ੍ਰਾਦ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਘਰ ਵਾਲਾ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸ੍ਰਾਦ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ।
ਦਾਤ੍ਰਾ ਬੋਕ੍ਤ੍ਰਾ ਚ ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਸੂਤਕਂ ਮृਤਕਂ ਤਥਾ । ਉਭਯੋਰਪਿ ਤਦ੍ਦੋषਂ ਨਾਰੋਪਯਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਸੌਚ ਜਾਂ ਮਰਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਯਦਾ ਤ੍ਵਨ੍ਯਤਰਜ੍ਞਾਤਂ ਸੂਤਕਂ ਮृਤਕਂ ਤਥਾ । ਭੋਕ੍ਤੁਰੇਵ ਤਦਾ ਦੋषੋ ਨਾਨ੍ਯੋ ਦਾਤਾ ਪ੍ਰਦੁष੍ਯਤਿ ॥ ੨,੪੫.
ਪਰ ਜੇ ਦੋ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਸੌਚ ਜਾਂ ਮਰਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੋਸ਼ ਸਿਰਫ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਦਾਨੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮृਤਵਾਸਰਮ੍ । ਅਵਿਜ੍ਞਾਤਮृਤਾਹਸ੍ਯ ਸਤਤਂ ਤਾਰਯਤ੍ਯਸੌ ॥ ੨,੪੫.
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਰਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦਾ ਮਰਨ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇऽਥ ਗਨ੍ਧਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਤਃ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪਿਤृਗਣਾਨ੍ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਹੈਵੋਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਨਿੱਤ ਸ੍ਰਾਦ ਵਿੱਚ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਉੱਤਸਰਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਵਾਹਨਂ ਸ੍ਵਧਾਕਾਰੋ ਪਿਣ੍ਡਾਗ੍ਨੌਕਰਣਾਦਿਕਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਦਿਨਿਯਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ॥ ੨,੪੫.
ਆਵਾਹਨ, ਸਵਧਾ ਦੀ ਅਰਪਣ, ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਆਦਿ ਨਿਯਮ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ — ਇਹ ਸਭ ਕਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਤ੍ਯਜੇਦੇਤਾਨ੍ ਭੋਜ੍ਯਮਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ । ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਸ੍ਕਾਰੈਰ੍ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਨਿੱਤ ਸ੍ਰਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੋਜਨਯੋਗ ਅੰਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੇ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾਦੀਨ੍ ਯਦ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਭੋਜਨਮ੍ । ਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਦੇਵਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੪੫.
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਨਿੱਤ ਸ੍ਰਾਦ ਵਾਂਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਦੇਵ-ਸ੍ਰਾਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਤृਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਨ੍ਤੁ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਕਰ੍ਮਾਦੌ ਪੈਤृਕਂ ਤਥਾ । ਉਤ੍ਤਰੇऽਹਨਿ ਵृਦ੍ਧੌ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤਾਮਹਗਣਸ੍ਯ ਤੁ ॥ ੨,੪੫.
ਮਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਵੀ; ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵਾਧੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਤਾ-ਮਹਾ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਤ੍ਰਯਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਰ੍ਵੀਤ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਨ੍ਤੁਤਾਨ੍ਤ੍ਰਿਕਮ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ, ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰਕ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਹੋਰ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ।
ਮਾਤृਭ੍ਯਃ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਮਾਤਾਮਹੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਦਦ੍ਯਾਦਿਤ੍ਥਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ॥ ੨,੪੫.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਵਾਂ ਲਈ ਭੇਟ ਰੱਖੋ, ਫਿਰ ਪਿਤਿਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਤਾ-ਮਹਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ।
ਮਾਤृਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਭਾਵੇ ਸੁਕੁਲੋਦ੍ਗਤਾਃ । ਪਤਿਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸਾਧ੍ਵ੍ਯੋ ਯੋषਿਤੋऽष੍ਟੌ ਚ ਭਾਵਯੇਤ੍ ॥ ੨,੪੫.
ਜੇ ਮਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਨੇਕ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਸਮਝੋ।
ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤਾਦਿਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਭ੍ਯੁਦਯਂ ਤਥਾ । ਉਤ੍ਪਾਤਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਦੇਵ ਤੁ ॥ ੨,੪੫.
ਇਸ਼ਟਾਪੂਰਤ ਆਦਿ ਸਮੇਂ, ਚੰਗੇ ਮੌਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਚਾਨਕ ਕਾਰਨ ਤੇ ਵੀ, ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਸਦਾ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੈਵਞ੍ਚ ਵृਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਕਾਮ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਤਥਾ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ ॥ ੨,੪੫.
ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਦੈਵੀ, ਵਾਧੂ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਫਲਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਰਕਸ਼, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੪੬ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸੁਕृਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨਾਨਾਵਿਧੋ ਨਣਾਮ੍ । ਭੋਗਾਃ ਸੌਖ੍ਯਾਤਿ ਰੂਪਞ੍ਚ ਬਲਂ ਬੁਦ੍ਧੈਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ॥ ੨,੪੬.
ਤਾਰਕਸ਼ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਆਨੰਦ, ਸੁਖ, ਸੋਹਣਾਪਣ, ਤਾਕਤ, ਅਕਲ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ ਹੋਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਦੇਵ ਜਾਯਤੇऽਤ੍ਰ ਪਰਤ੍ਰ ਚ । ਸਤ੍ਯਂਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਵੇਦਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ ॥ ੨,੪੬.
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਚਾਈ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਪਜਦੀ ਹੈ; ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਫਿਰ ਸੱਚ — ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਧਰ੍ਮੋ ਜਯਤਿ ਨਾਧਰ੍ਮਃ ਸਤ੍ਯਂ ਜਯਾਤੇ ਨਾਨृਤਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਜਯਤਿ ਨ ਕ੍ਰੋਧੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਜਯਤਿ ਨਾਸੁਰਃ ॥ ੨,੪੬.
ਧਰਮ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ; ਸਚ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ; ਮਾਫੀ ਜਿੱਤਦੀ ਹੈ, ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ; ਵਿਸ਼ਨੁ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਅਸੁਰ ਨਹੀਂ।