ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਾਮਗਾਯ ਸ਼ਿਵੋਦ੍ਦੇਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਲਧੌਤਕਮ੍ । ਯਮੋਦ੍ਦੇਸ਼ਾਤ੍ਤਿਲਾਂਲ੍ਲੋਹਂ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍

ਸਾਮਵੇਦ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ, ਕਲ੍ਹ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਭਾਂਡਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਯਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਤਿਲ ਤੇ ਲੋਹਾ ਦੇਣਾ ਤੇ ਫਿਰ ਦੱਖਣਾ ਵੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੁਤ੍ਤਲਕਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੌषਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਪਲਾਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਵृਨ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਭਾਗਂ ਸ਼ृਣੁ ਕਾਸ਼੍ਯਪ

ਫਿਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪੁਤਲਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਕਾਸ਼ਿਆਪ, ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਸੁਣ।

ਕृष੍ਣਾਜਿਨਂ ਸਮਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਕੁਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁषਾਕृਤਿਮ੍ । ਸ਼ਤਤ੍ਰਯੇਣ षष੍ਟ੍ਯਾ ਚ ਵृਨ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋऽਸ੍ਥਿਸਞ੍ਚਯਃ

ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ ਚਮੜਾ ਵਿਛਾ ਕੇ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਠ ਡੰਡੇ ਰੱਖਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਾਨਿ ਵृਨ੍ਤਾਨਿ ਅਙ੍ਗੇष੍ਵੇषੁ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ । ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਚ੍ਛਿਰੋਦੇਸ਼ੇ ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਦਸ਼ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍

ਉਹ ਡੰਡੇ ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। ਸਿਰ ਤੇ ਚਾਲੀ, ਤੇ ਗਰਦਨ ਤੇ ਦਸ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯੁਰਃ ਸ੍ਥਲੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਜਠਰੇऽਪਿ ਚ । ਬਾਹੁਯੁਗ੍ਮੇ ਸ਼ਤਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਟਿ ਦੇਸ਼ੇ ਚ ਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍

ਛਾਤੀ ਤੇ ਵੀਹ, ਪੇਟ ਤੇ ਵੀ ਵੀਹ; ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਸੌ, ਤੇ ਕਮਰ ਤੇ ਵੀਹ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਊਰੁਦ੍ਵਯੇ ਸ਼ਤਞ੍ਚਾਪਿ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਜ੍ਜਙ੍ਘਾਦ੍ਵਯੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁष੍ਟਯਂ ਸ਼ਿਸ਼੍ਨੇ षਡ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵृषਣਦ੍ਵਯੇ । ਦਸ਼ ਪਾਦਾਙ੍ਗੁਲੀਭਾਗੇ ਏਵਮਸ੍ਥੀਨਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍

ਦੋ ਰਾਨਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਸੌ, ਦੋ ਪਿੰਡੀਆਂ ਤੇ ਤੀਹ; ਲਿੰਗ ਤੇ ਚਾਰ, ਦੋ ਵ੍ਰਸ਼ਣਾਂ ਤੇ ਛੇ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉੰਗਲੀਆਂ ਤੇ ਦਸ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਹਨ।

ਨਾਰਿਕੇਲਂ ਸ਼ਿਰਃ ਸ੍ਥਾਨੇ ਤੁਮ੍ਬਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਤਾਲੁਕੇ । ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਂ ਮੁਖੇ ਦਦ੍ਯਾਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾਯਾਂ ਕਦਲੀਫਲਮ੍

ਸਿਰ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ, ਤਾਲੂ ਤੇ ਲੌਕੀ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰਤਨ, ਤੇ ਜੀਭ ਤੇ ਕੇਲੇ ਦਾ ਫਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਨਾਲਕਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਬਾਲਕਂ ਪ੍ਰਾਣ ਏਵ ਚ । ਵਸਾਯੀਂ ਮੇਦਕਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਤੁ ਮੂਤ੍ਰਕਮ੍

ਅੰਤੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਲਕਾ, ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਛੋਟਾ ਡੰਡਾ; ਚਰਬੀ ਲਈ ਮੱਦਾ, ਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਲਈ ਗਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾਬ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗਨ੍ਧਕਂ ਧਾਤਵੋ ਦੇਯੋ ਹਰਿਤਾਲਂ ਮਨਃ ਸ਼ਿਲਾ । ਰੇਤਃ ਸ੍ਥਾਨੇ ਪਾਰਦਞ੍ਚ ਪੁਰੀषੇ ਪਿਤ੍ਤਲਂ ਤਥਾ

ਗੰਧਕ ਤੇ ਧਾਤਾਂ, ਹਰਿਤਾਲ ਤੇ ਮਨਸ਼ਿਲਾ; ਰੇਤਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪਾਰਾ, ਤੇ ਪਖਾਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪਿੱਤਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਨਃ ਸ਼ਿਲਾਂ ਤਥਾ ਗਾਤ੍ਰੇ ਤਿਲਕਲ੍ਕਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਿषੁ । ਯਵਪਿष੍ਟਂ ਤਥਾ ਮਾਂਸੇ ਮਧੁ ਵੈ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਮੇਵ ਚ

ਮਨਸ਼ਿਲਾ ਸਰੀਰ ਤੇ, ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਲੋਣ ਜੋੜਾਂ ਤੇ; ਜੌ ਦਾ ਆਟਾ ਮਾਸ ਤੇ, ਤੇ ਸ਼ਹਦ—ਸੱਚਾ ਸ਼ਹਦ—ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੇਸ਼ੇषੁ ਵੈ ਵਟਜਟਾ ਤ੍ਵਚਿ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮृਗਤ੍ਵਚਮ੍ । ਕਰ੍ਣਯੋਸ੍ਤਾਲਪਤ੍ਤ੍ਰਞ੍ਚ ਸ੍ਤਨਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਗੁਞ੍ਜਿਕਾਃ

ਕੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਟ ਦੀ ਜਟਾ, ਚਮੜੀ ਲਈ ਮ੍ਰਿਗ ਚਮੜਾ; ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਤਾਲ ਪੱਤ, ਤੇ ਛਾਤੀ ਤੇ ਗੁੰਜੀਕਾ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨਾਸਾਯਾਂ ਸ਼ਤਪਤ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਕਮਲਂ ਨਾਭਿਮਣ੍ਡਲੇ । ਵृਨ੍ਤਾਕਂ ਵृषਣਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੇ ਲਿਙ੍ਗੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਗृਞ੍ਜਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍

ਨੱਕ ਤੇ ਕਮਲ ਦਾ ਪੱਤ, ਨਾਭੀ ਤੇ ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ; ਵ੍ਰਸ਼ਣਾਂ ਤੇ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਲਿੰਗ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਗੂੰਜਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਘृਤਂ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਦੇਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕੌਪੀਨੇ ਚ ਤ੍ਰਪੁ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਮੌਕ੍ਤਿਕਂ ਸ੍ਤਨਯੋਰ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਕੁਙ੍ਕੁਮੇਨ ਵਿਲੇਪਨਮ੍

ਨਾਭੀ ਤੇ ਘੀ, ਕੌਪੀਨ ਤੇ ਟਿੰਨ; ਛਾਤੀ ਤੇ ਤੇ ਸਿਰ ਤੇ ਮੋਤੀ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁੰਗੂ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਰ੍ਪੂਰਾਗੁਰੁਧੂਪੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਭੈਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਃ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਃ । ਪਰਿਧਾਨਂ ਪਟ੍ਟਸੂਤ੍ਰਂ ਹृਦਯੇ ਰੁਕ੍ਮਕਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍

ਕਪੂਰ, ਅਗਰ, ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਗਾ ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ऋਦ੍ਧਿਵृਦ੍ਧੀ ਭੁਜੌ ਦ੍ਵੌ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਸ਼੍ਚ ਕਪਰ੍ਦਕੌ । ਸਿਨ੍ਦੂਰਂ ਨੇਤ੍ਰਕੋਣੇ ਚ ਤਾਮ੍ਬੂਲਾਦ੍ਯੁਪਹਾਰਕੈਃ

ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਰੱਖੋ; ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਂਪ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੂਰ, ਅਤੇ ਪਾਨ ਆਦਿ ਭੇਟਾਂ ਦੇਵੋ।

ਸਰ੍ਵੌषਧਿਯੁਤਂ ਪ੍ਰੇਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਾ ਯਥੋਦਿਤਾ । ਸਾਗ੍ਨਿਕੇ (ਕੈਸ਼੍ਚਾ) ਚਾਪਿ ਵਿਧਿਨਾ ਯਜ੍ਞਪਾਤ੍ਰਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਸਭ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਯਜਨ ਪਾਤਰ ਰੱਖੋ।

ਸ਼ਿਰੋਮੇ ਸ਼੍ਰੀਰਿਤਿ ऋਚਾ ਪੁਨਨ੍ਤੁ ਵਰੁਣੇਤਿ ਚ । ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਪਾਵਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਲਿਸ਼ਾਲਸ਼ਿਲੋਦਕੈਃ

ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ 'ਸ਼੍ਰੀ' ਅਤੇ 'ਪਵਮਾਨ ਵਰੁਣ' ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਚਾਵਲ, ਜੌ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿष੍ਣੁਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾਗੌਃ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀ

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਇਕ ਚੰਗੀ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

(ਤਿਲਾ ਲੋਹਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਚ ਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਲਵਣਂ ਤਥਾ । ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ਗਾਵ ਏਕੈਕਂ ਪਾਨਂ ਸਮृਤਮ੍

ਤਿਲ, ਲੋਹਾ, ਸੋਨਾ, ਕਪਾਸ, ਲੂਣ, ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ, ਧਰਤੀ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਲਈ ਪਾਤਰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਤਿਲਪਾਤ੍ਰਂ ਤਥੇਤਿ ਚ । ਤਤੋ ਵੈਤਰਣੀ ਦੇਯਾ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ

ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਿਲ ਦਾ ਪਾਤਰ ਵੀ; ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵੈਤਰਣੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰੇਤਮੁਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥ ਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਪ੍ਰੇਤਂਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧृਦਿ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਚ

ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਓਂ ਵਿष੍ਣੁਰਿਤਿ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਪ੍ਰੇਤਂ ਤਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਮੇਵ ਚ । ਅਗ੍ਨਿਦਾਹਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸੂਤਕਨ੍ਤੁ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍

'ਓਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ' ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਅਗਨਿ-ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸੁਤਕ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਦਸ਼ਾਹਕਰ੍ਤ੍ਰਾ ਪਿਣ੍ਡਾਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੇਤਭੁਕ੍ਤਯੇ । ਸਰ੍ਵਂ ਵਰ੍षਵਿਧਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦੇਵਂ ਪ੍ਰੇਤਸ਼੍ਚ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਕ੍

ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਭੁੱਖ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਸਾਲ ਭਰ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੪੧ ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ । ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਕਾਰ੍ਤਿਕਾਦਿषੁ ਮਾਸੇषੁ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਭੇ ਦਿਨੇ ॥ ੨,੪੧.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਖਗੇਸ਼ਵਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਚੰਗੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਿਵਾਹੋਤ੍ਸਰ੍ਜਨਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨਾਨ੍ਦੀਮੁਖਮੁਪਕ੍ਰਮੇਤ੍ । ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਭੁਵਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਨਗ੍ਨਿਸ੍ਥਾਪਨਮੇਵ ਚ ॥ ੨,੪੧.

ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਂਦੀਮੁਖ ਸ਼ਰਾਧ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਾਪ੍ਯਾਂ ਕੂਪੇ ਗਵਾਂ ਗੋष੍ਠੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾਗ੍ਨਿਂ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਤਃ । ਵਿਵਾਹਵਿਧਿਨਾ ਸਰ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਚਨਮ੍ ॥ ੨,੪੧.

ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੋਖਰ, ਕੂਏ ਜਾਂ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ; ਫਿਰ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਾਠ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰੋ।

ਪਾਤ੍ਰਾਸਾਦਨਂ ਸ਼੍ਰਪਣਮੁਪਯਮਨਕੁਸ਼ਾਦਿਕਮ੍ । ਪੁਰ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਤੇ ਹੋਮਂ ਚ ਕਰ੍ਯਾ ਦ੍ਵੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਤੁ ॥ ੨,੪੧.

ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਨਾ, ਕੁਸ਼ ਆਦਿ ਲਿਆਉਣਾ, ਅਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਆਘਾਰਾਵਾਜ੍ਯਭਾਗੌ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ਚ ਪ੍ਰਦਾ ਪਯੇਤ੍ । ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਰਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਹੋਤਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ षਡਾਹੁਤੀਃ (ਤਯਃ) ॥ ੨,੪੧.

ਆਘਾਰਾ ਅਤੇ ਆਜਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; 'ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ' ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਛੇ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਘਾਰਾਵਾਜ੍ਯਭਾਗੌ ਤੁ ਪਾਯਸੇਨਾਙ੍ਗਦੇਵਤਾਃ । ਅਗ੍ਨਯੇ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਸ਼ਰ੍ਵਾਯ ਪਸ਼ੁਪਤਯੇ ਉਗ੍ਰਾਯ ਸ਼ਿਵਾਯ । ਭਵਾਯ ਮਹਾਦੇਵਾਯੇਸ਼ਾਨਾਯ ਯਮਾਯ ਚ ॥ ੨,੪੧.

ਆਘਾਰਾ ਅਤੇ ਆਜਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਪਾਯਸ ਨਾਲ ਅੰਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਨ: ਅੱਗ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ਰਵ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ, ਉਗ੍ਰ, ਸ਼ਿਵ, ਭਵ, ਮਹਾਦੇਵ, ਇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਯਮ।