ਗ੍ਰਾਸਮਾਤ੍ਰਂ ਨਿਯਮਤੋ ਨਿਤ੍ਯਦਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਚਤੁਸ਼੍ਚਾਮਰਸਂਯੁਕ੍ਤਵਿਮਾਨੇਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਗੁੱਟ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਰ ਚਮਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦਿਵਿਆ ਵਿਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕृਤਂ ਹਿ ਮਨੁष੍ਯੇਣ ਪਾਪਮਾਮਰਣਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਮਾਯਾਤਿ ਵਰ੍षਵृਤ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਨਤਃ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਪਾਪ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਮਰਨ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਾਲਾਨਾ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਬਵਿष੍ਯਞ੍ਚ ਪਾਪਂ ਜਨ੍ਮਤ੍ਰਯਾਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਪਕ੍ਸ਼ਾਲਯਤਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਕਨ੍ਯੋਪਨਾਯਨਾਤ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪਾਪ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੜੀ ਦੀ ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਸ਼ਕੂਪਸਮਾ ਵਾਪਿ ਦਸ਼ਵਾਪੀਸਮਂ ਸਰਃ । ਸਰੋ ਭਿਰ੍ਦਸ਼ਭਿਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਯਾ ਪ੍ਰਪਾ ਨਿਰ੍ਜਲੇ ਵਨੇ ॥ ੨,੩੮.
ਇਕ ਵਾਪੀ ਦਸ ਕੂਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਸ ਵਾਪੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇਕ ਸਰੋਵਰ, ਦਸ ਸਰੋਵਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ, ਪਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਰਹਿਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬਣੀ ਪ੍ਰਪਾ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਯਾ ਵਾਪੀ ਨਿਰ੍ਜਲੇ ਦੇਸ਼ੇ ਯਦ੍ਦਾਨਂ ਨਿਰ੍ਧਨੇ ਦ੍ਵਿਜੇ । ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਯੋ ਦਯਾਂ ਧਤ੍ਤੇ ਸ ਭਵੇਨ੍ਨਾਕਨਾਯਕਃ ॥ ੨,੩੮.
ਜਲ-ਰਹਿਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬਣੀ ਵਾਪੀ, ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਗੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮਾਦਿਭਿਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸੁਕृਤੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍ । ਸ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਪਰਮਾਂ ਲਭੇਤ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫਲ੍ਗੁ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਤਤਂ ਧਰ੍ਮਵਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਦਾਨਂ ਦਮੋ ਦਯਾ ਚੇਤਿ ਸਾਰਮੇਤਤ੍ਤ੍ਰਯਂ ਭੁਵਿ ॥ ੨,੩੮.
ਫ਼ਜੂਲ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦਾਨ, ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਦਇਆ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਦਾਨਂ ਸਾਧੋਰ੍ਦਰਿਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਲਿਙ੍ਗਸ੍ਯ ਪੂਜਨਮ੍ । ਅਨਾਥਪ੍ਰੇਤਸਂਸ੍ਕਾਰਃ ਕੋਟਿਯਜ੍ਞਫਲਪ੍ਰਦਃ ॥ ੨,੩੮.
ਨੇਕ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਖਾਲੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਅਨਾਥ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਕਰੋੜ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩੯ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸੂਤਕਾਨਾਂ ਵਿਧਿਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਦਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਯਿਪ੍ਰਭੋ । ਵਿਵੇਕਾਯ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਮਾਨਵਾਨਾਂ ਹਿਤਾਯ ਚ ॥ ੨,੩੯.
ਤਾਰਕਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਸਮਝ ਵਧੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਮृਤੇ ਜਨ੍ਮਨੀ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰ ਸੂਤਕਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਪਿ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਤੇ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ ੨,੩੯.
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਚਾਰਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ।
ਉਭਯਤ੍ਰ ਦਸ਼ਾਹਾਨਿ ਕੁਲਸ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਵਿਵਰ੍ਜਿਯੇਤ੍ । ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੋ ਹੋਮਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸ਼੍ਚ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥ ੨,੩੯.
ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦਸ ਦਿਨ ਤੱਕ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦਾਨ, ਦਾਨ ਲੈਣਾ, ਹਵਨ ਅਤੇ ਪਾਠ—ਇਹ ਸਭ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ਂ ਕਾਲਂ ਤਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਪ੍ਰਯਾਜਨਮ੍ । ਉਪਪਤ੍ਤਿਂਵ੍ਮਵਸ੍ਥਾਞ੍ਚ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਂ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ ੨,੩੯.
ਥਾਂ, ਸਮਾਂ, ਆਪਣਾ ਆਪ, ਵਸਤੂ, ਵਸਤੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੁਹਾਵਹ੍ਨਿਪ੍ਰਵੇਸੇ ਚ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਮृਤੇषੁ ਚ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਚੇਲਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ੌਚਂ ਵਿਧੀਯਤੇ ॥ ੨,੩੯.
ਜਦੋਂ ਗੁਫਾ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਰਦੇਸੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਕਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਮਗਰ੍ਭਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਜੀਵਾ ਯੇ ਚ ਗਰ੍ਭਾਦ੍ਵਿਨਿਃ ਸृਤਾਃ । ਨ ਤੇषਾਮਗ੍ਨਿਸਂਸ੍ਕਾਰੋ ਨਾਸ਼ੌਚਂ ਨੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾ ॥ ੨,੩੯.
ਜੋ ਜੀਵ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾ ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ, ਨਾ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਃ ਕਾਰਵੋ ਵੈਦ੍ਯਾ ਦਾਸੀਦਾਸਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਰਾਜਾਨਃ ਸ਼੍ਰੋਤਿਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ੌਚਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ॥ ੨,੩੯.
ਕਾਰੀਗਰ, ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਡਾਕਟਰ, ਨੌਕਰ-ਨੌਕਰਨੀਆਂ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਭ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਰੀ ਚ (ਵ੍ਰਤੀ) ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਸ਼੍ਚ ਆਹਿਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਨृਪਸ੍ਤਥਾ । ਏਤੇषਾਂ ਸੂਤਕਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯ ਚੇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ॥ ੨,੩੯.
ਵਰਤ ਵਾਲੀ ਔਰਤ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੇ ਰਾਜੇ ਚਾਹੁਣ।
ਪ੍ਰਸਵੇ ਚ ਸਪਿਣ੍ਡਾਨਾਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਙ੍ਕਰਂ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਦਸ਼ਾਹਾਚ੍ਛ੍ਰੁਧ੍ਯਤੇ ਮਾਤਾ ਅਵਗਾਹ੍ਯ ਪਿਤਾ ਸ਼ੁਚਿਃ ॥ ੨,੩੯.
ਜਨਮ ਵੇਲੇ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨਾ ਕਰੇ; ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਾਹੋਤ੍ਸਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਅਨ੍ਤਰਾ ਮृਤਸੂਤਕੇ । ਪੂਰ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਭੋਜ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮਨੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੨,੩੯.
ਵਿਆਹ, ਤਿਉਹਾਰ ਜਾਂ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੇ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਧਨ ਤੇ ਭੋਜਨ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਮਨੂ ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵਮਾਸ਼ੌਚਂ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ੍ਤੁ ਸੂਤਕਮ੍ । ਸੂਕਤਂ ਮਾਤੁਰੇਵਸ੍ਯਾਦੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਪਿਤਾ ਸ਼ੁਚਿਃ ॥ ੨,੩੯.
ਸਭ ਲਈ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਐਸੇ ਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਮਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਦਸ਼ਾਹੇ ਸ੍ਯਾਤਾਞ੍ਚੇਤ੍ਪੁਨਰ੍ਮਰਣਜਨ੍ਮਨੀ । ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਯਾਦਸ਼ੁਚਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਯਾਵਤ੍ਤਤ੍ਸ੍ਯਾਦਨਿਰ੍ਦਸ਼ਮ੍ ॥ ੨,੩੯.
ਜੇ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਮੌਤ ਜਾਂ ਜਨਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਆਖਰੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਦਸ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਉਦਿਤੇ ਨਿਯਮੇ ਦਾਨੇ ਆਰ੍ਤੇ ਵਿਪ੍ਰੇ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । ਤਥੈਵ ऋषਿਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਥਾਕਾਲਂ ਨ ਦੁष੍ਯਤਿ ॥ ੨,੩੯.
ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਮृਨ੍ਮਯੇਨ ਤੁ ਪਾਤ੍ਰੇਣ ਤਿਲੈਰ੍ਮਿਸ਼੍ਰਜਲੈਃ ਸਹ । ਮृਤ੍ਤਿਕਯਾ ਤਥਾਨ੍ਤੇ ਚ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੯.
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨਂ ਪਰਿषਦੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਗੋਵृषਂ ਦ੍ਵਿਜੇ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਚੈਵ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਤਥਾ ॥ ੨,੩੯.
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਬਲਦ; ਛੱਤਰੀ ਦੋ ਗੁਣਾ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਦਾਨ ਦੇਵੇ।
ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਨ੍ਤੁ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇਣ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਧਨਮ੍ । ਏਵ ਮਨੁਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੨,੩੯.
ਸ਼ੂਦਰ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਧਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੇ; ਮਨੂ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਾਰੋ ਵਰਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤਾष੍ਟਮਾਨ੍ਤਰੈ ਸ਼ੀਰ੍ਣੇ ਗृਹ੍ਯਸਂਸ੍ਕਾਰਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਅਹਸ੍ਤੁ ਸੂਤਕਂ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਬ੍ਦਾਨਾਂ ਸਂਖ੍ਯਯਾ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ॥ ੨,੩੯.
ਜਦੋਂ ਸੱਤਵੇਂ ਜਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਅੰਤਰਾਲ ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਰਸਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਣੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥੇ ਵਿਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਨਾਰੀਣਾਂ ਗੋਗ੍ਰਹੇषੁ ਚ । ਆਹਵੇषੁ ਵਿਪਨ੍ਨਾਨਾਮੇਕਰਾਤ੍ਤ੍ਰਮਸ਼ੌਚਕਮ੍ ॥ ੨,੩੯.
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਔਰਤਾਂ ਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਰਾਤ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤੇषਾਮਸ਼ੁਭਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਣਿ । ਅਨਾਥਪ੍ਰੇਤਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ ॥ ੨,੩੯.
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਅਨਾਥ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤੇषਾਮਸ਼ੁਭਙ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਸਹਕਾਰਿਣਾ । ਜਲਾਵਗਾਹਨਾਤ੍ਤੇषਾਂ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰੁਦਾਹृਤਾ ॥ ੨,੩੯.
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ; ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਾ ਯਦਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਉਦਕਾਨ੍ਤਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਤਦਾਵਿਪ੍ਰੇਣਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਾ ਇਤਿ ਵੇਦਵਿਦੋਵਿਦੁਃ ॥ ੨,੩੯.
ਜਦੋਂ ਸ਼ੂਦਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਕੇ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ—ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਐਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੪੦ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕੇਚਿਦਪਮृਤ੍ਯੁਵਸ਼ਂ ਗਤਾਃ । ਕਥਂ ਤੇषਾਂ ਭਵੇਨ੍ਮਾਰ੍ਗਃ ਕਿਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਕਾ ਗਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਤਾਰਕਸ਼ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਥਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਜਿਲ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?