ਨ ਕਾष੍ਠੇ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਦੇਵੋ ਨ ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਕਦਾਚਨ । ਭਾਵੇ ਹਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਦੇਵਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਾਵਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਦੇਵਤਾ ਕਦੇ ਵੀ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਦੇਵਤਾ ਸਿਰਫ ਭਾਵ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਭਾਵ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਘਾਤਿਨਃ । ਨ ਤੇ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਗਰੀਯਸੀ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੱਛੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਚਲਣ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਾਦृਕ੍ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਤੀਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਾਦृਕ੍ਕਰ੍ਮਫਲਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਪਰਲੋਕਗਤਿਸ੍ਤਾਦृਕ ਸੂਚੀਸੂਤ੍ਰਵਿਚਾਰਵਤ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸਚਾ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਈ ਵਿਚ ਧਾਗਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥੇ ਗਵਾਰ੍ਥੇ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਬਲਵਧੇषੁ ਚ । ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਯਾਗਪਰੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਵੈ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਸ਼ਕੇ ਮृਤੌ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਵੈ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਅਨਾਸ਼ਕੇ ਮृਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਬਨ੍ਧਨੈਃ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਆਸ ਛੱਡ ਕੇ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਆਸ ਰਹਿਤ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਏਤੇ ਵੈ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹੀ ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵੀ ਹਨ।
ਗੋਗ੍ਰਹੇ ਦੇਸ਼ਵਿਧ੍ਵਂਸੇ ਮਰਣਂ ਰਣਤੀਰ੍ਥਯੋਃ । ਉਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਸ੍ਯ ਬਾਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨਃ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਸਂ ਲਭੇਚ੍ਚਿਰਮ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਗਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਸ਼ਟ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵਿਚ ਮਰਨ, ਚਾਹੇ ਉੱਚਾ, ਨੀਵਾਂ ਜਾਂ ਮੱਧਮ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਿਤਂ ਮਰਣਞ੍ਚੈਵ ਦ੍ਵਯਂ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ੇਤ ਪਣ੍ਡਿਤਃ । ਜੀਵਿਤਂ ਦਾਨਭੋਗਾਭ੍ਯਾਂ ਮਰਣਂ ਰਣਤੀਰ੍ਥਯੋਃ ॥ ੨,੩੮.
ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਤੇ ਮਰਨ ਦੋਵੇਂ ਸਿਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜੀਵਨ ਦਾਨ ਤੇ ਭੋਗ ਨਾਲ, ਮਰਨ ਜੰਗ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ।
ਹਰਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਭृਗੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਤਥੈਵ ਚ । ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਥਲੇ ਚੈਵ ਅਰ੍ਬੁਦੇ ਚ ਤ੍ਰਿਪੁष੍ਕਰੇ ॥ ੨,੩੮.
ਹਰੀ ਦੇ ਖੇਤ, ਕੁਰੁਖੇਤਰ, ਭਰਿਗੁ ਦੇ ਖੇਤ, ਪ੍ਰਭਾਸ, ਸ੍ਰੀਸਥਲ, ਅਰਬੁਦਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਸ਼ਕਰ—
ਭੂਤੇਸ਼੍ਵਰੇ ਮृਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਸਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਿਵਸਂ ਯਾਵਤ੍ਤਤਃ ਪਤਤਿ ਭੂਤਲੇ ॥ ੨,੩੮.
ਭੂਤੇਸ਼ਵਰ ਵਿਚ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤਕ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍षਵृਤ੍ਤਿਨ੍ਤੁ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦੋषਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਸਰ੍ਵਂ ਕਲਂ ਸ ਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਭੋਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਨ੍ਯਾਂ ਵਿਵਾਹਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵੇਦਪਾਰਗਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕੇ ਵਸੇਤ੍ਸੋऽਪਿ ਸ੍ਵਕੁਲੈਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਃ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਵਸਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਚ ਨਰਸ੍ਤਤ੍ਫਲਮਾਮੁਯਾਤ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਪੀ ਕੂਪਤਡਾਗਾਨਾਮਾਰਾਮਸੁਰਸਦ੍ਮਨਾਮ੍ । ਜੀਰ੍ਣੋਦ੍ਧਾਰਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਤੁਃ ਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਜੀਰ੍ਣੋਦ੍ਧਾਰੇਣ ਵਾ ਤੇषਾਂ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਕੂਏਂ, ਪੋਖਰ, ਤਲਾਬ, ਬਾਗ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਨਾਲ ਉਹ ਪੁੰਨ ਦੋਹਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੀਤਵਾ ਤਾਤਪਹਰਮਪਿ ਪਰ੍ਣਕੁਟੀਰਕਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਵਿਦੁषੇ ਪ੍ਰਦਦਾਤਿ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਨੇ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਕੋਈ ਠੰਢ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁਟੀਆ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਤਿਸ੍ਰਃ ਕੋਟ੍ਯੋਰ੍ਧਕੋਟੀ ਚ ਨਰਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ ੨,੩੮.
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਕਰੋੜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਵਰ੍ਣਾ ਸਂਸ਼ੁਬਾ ਮृਤਂ ਪਤਿਮਨੁਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਸਾ ਮृਤਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਰੋਮਸਂਖ੍ਯਤਾ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਸਵਰਣ ਜਾਤ ਦੀ ਨੇਕ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪਤਿਂ ਯਾਨੁਗਚ੍ਛਤਿ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਲਭੇਤਾਂ ਤੌ ਚੋਭੌ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰਲਙ੍ਕृਤੌ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਪਾਪਾਨ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਭਰ੍ਤृਦ੍ਰੋਹਮਤਿਃ ਸਦਾ । ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯਤਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਯਾ ਸ੍ਵਂ ਪਤਿਮਨੁਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਨੇ ਕਈ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਰੱਖੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਧੋ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਪਾਪਸਮਾਚਾਰੋ ਭਰ੍ਤਾ ਚੇਦ੍ਦੁष੍ਕृਤੀ ਭਵੇਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨੁਵ੍ਰਤਾ ਨਾਰੀ ਨਾਰਾਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਜੇ ਪਤੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਬੁਰਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਔਰਤ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗ੍ਰਾਸਮਾਤ੍ਰਂ ਨਿਯਮਤੋ ਨਿਤ੍ਯਦਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਚਤੁਸ਼੍ਚਾਮਰਸਂਯੁਕ੍ਤਵਿਮਾਨੇਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਗੁੱਟ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਰ ਚਮਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦਿਵਿਆ ਵਿਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕृਤਂ ਹਿ ਮਨੁष੍ਯੇਣ ਪਾਪਮਾਮਰਣਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਮਾਯਾਤਿ ਵਰ੍षਵृਤ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਨਤਃ ॥ ੨,੩੮.
ਜੋ ਪਾਪ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਮਰਨ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਾਲਾਨਾ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਬਵਿष੍ਯਞ੍ਚ ਪਾਪਂ ਜਨ੍ਮਤ੍ਰਯਾਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਪਕ੍ਸ਼ਾਲਯਤਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਕਨ੍ਯੋਪਨਾਯਨਾਤ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪਾਪ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੜੀ ਦੀ ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਸ਼ਕੂਪਸਮਾ ਵਾਪਿ ਦਸ਼ਵਾਪੀਸਮਂ ਸਰਃ । ਸਰੋ ਭਿਰ੍ਦਸ਼ਭਿਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਯਾ ਪ੍ਰਪਾ ਨਿਰ੍ਜਲੇ ਵਨੇ ॥ ੨,੩੮.
ਇਕ ਵਾਪੀ ਦਸ ਕੂਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਸ ਵਾਪੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇਕ ਸਰੋਵਰ, ਦਸ ਸਰੋਵਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ, ਪਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਰਹਿਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬਣੀ ਪ੍ਰਪਾ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਯਾ ਵਾਪੀ ਨਿਰ੍ਜਲੇ ਦੇਸ਼ੇ ਯਦ੍ਦਾਨਂ ਨਿਰ੍ਧਨੇ ਦ੍ਵਿਜੇ । ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਯੋ ਦਯਾਂ ਧਤ੍ਤੇ ਸ ਭਵੇਨ੍ਨਾਕਨਾਯਕਃ ॥ ੨,੩੮.
ਜਲ-ਰਹਿਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬਣੀ ਵਾਪੀ, ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਗੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮਾਦਿਭਿਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸੁਕृਤੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍ । ਸ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਪਰਮਾਂ ਲਭੇਤ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫਲ੍ਗੁ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਤਤਂ ਧਰ੍ਮਵਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਦਾਨਂ ਦਮੋ ਦਯਾ ਚੇਤਿ ਸਾਰਮੇਤਤ੍ਤ੍ਰਯਂ ਭੁਵਿ ॥ ੨,੩੮.
ਫ਼ਜੂਲ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦਾਨ, ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਦਇਆ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਦਾਨਂ ਸਾਧੋਰ੍ਦਰਿਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਲਿਙ੍ਗਸ੍ਯ ਪੂਜਨਮ੍ । ਅਨਾਥਪ੍ਰੇਤਸਂਸ੍ਕਾਰਃ ਕੋਟਿਯਜ੍ਞਫਲਪ੍ਰਦਃ ॥ ੨,੩੮.
ਨੇਕ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਖਾਲੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਅਨਾਥ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਕਰੋੜ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩੯ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸੂਤਕਾਨਾਂ ਵਿਧਿਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਦਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਯਿਪ੍ਰਭੋ । ਵਿਵੇਕਾਯ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਮਾਨਵਾਨਾਂ ਹਿਤਾਯ ਚ ॥ ੨,੩੯.
ਤਾਰਕਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਸਮਝ ਵਧੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਮृਤੇ ਜਨ੍ਮਨੀ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰ ਸੂਤਕਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਪਿ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਤੇ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ ੨,੩੯.
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਚਾਰਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ।