ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸ ਨਾਤ੍ਰ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਯਾਵਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਤਾਰਕਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਾਣਿ ਵੈ ॥ ੨,੩੬.
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਰਹਿਣ ਤਕ ਮਨੁੱਖ ਦੁਖੀ ਰਹੇਗਾ; ਪਰ ਉਥੇ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਤੁਰੇ ਸਤਿ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਧਨੈਰਪਿ ਮਾਨਵੈਃ । ਗਾਵਸ੍ਤਿਲਾ ਹਿਰਣ੍ਯਞ੍ਚ ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ ੨,੩੬.
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਾਂ, ਤਿਲ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ।
ਦਾਨਵਨ੍ਤਂ ਨਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृष੍ਟਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਵੌਕਸਃ । ऋषਿਭਿਃ ਸਹ ਧਰ੍ਮਣ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੨,੩੬.
ਜਦੋਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਾਯਤ੍ਤਂ ਧਨਂ ਯਾਵਤ੍ਤਾਵਦ੍ਵਿਪ੍ਰੇ ਸਮਰ੍ਪਯੇਤ੍ । ਪਰਾਧੀਨਂ ਮृਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਕृਪਯਾ ਕਃ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ ॥ ੨,੩੬.
ਜਦ ਤੱਕ ਧਨ ਆਪਣੇ ਹਥ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਧਨ ਪਰਾਇਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੌਣ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦੇਵੇਗਾ?
ਪਿਤ੍ਰੁਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਯਃ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਧਨਂ ਵਿਪ੍ਰਕਰੇऽਰ੍ਪਿਤਮ੍ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸਧਨਂ ਤੇਨ ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਪੌਤ੍ਰਕੈਃ ॥ ੨,੩੬.
ਪਿਤਾ ਦੀ خاطر ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਧਨ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਧਨ ਸਮੇਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਥਿਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤੁਃ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਦਤ੍ਤਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਮਾਤੁਰੁਚ੍ਯਤੇ । ਭਗਿਨ੍ਯਾ ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸੋਦਰ੍ਯੇ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ॥ ੨,੩੬.
ਪਿਤਾ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਸੌ ਗੁਣਾ, ਮਾਤਾ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਲਈ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਲੋਭਾਨ੍ਨ ਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਮਾਦਾਨ੍ਮੋਹਤੋऽਪਿ ਵਾ । ਮृਤਾਃ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਕਦਰ੍ਯਾਃ ਪਾਪਿਨਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ॥ ੨,੩੬.
ਜੇ ਲਾਲਚ, ਅਣਜਾਣੇ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖੇ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਨਾ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਜੂਸ ਤੇ ਪਾਪੀ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤਿਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਲਬ੍ਧਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਚਞ੍ਚਲਸ੍ਯ ਚ । ਗਤਿਰੇਕੈਵ ਵਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦਾਨਮਨ੍ਯਾ ਵਿਪਤ੍ਤਯਃ ॥ ੨,੩੬.
ਜੋ ਧਨ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਇਕੋ ਰਸਤਾ ਹੈ—ਦਾਨ ਕਰਨਾ; ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਨਾਸ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸ਼ਰੀਗੋਪ੍ਤਾਰਂ ਵਸੁਰਕ੍ਸ਼ਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਦੁਸ਼੍ਚਾਰਿਣੀਵ ਹਸਤਿ ਸ੍ਵਪਤਿਂ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਮ੍ ॥ ੨,੩੬.
ਮੌਤ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਐਸੇ ਹੀ ਹੱਸਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮਾੜੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਉੱਤੇ ਹੱਸਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਸੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ਸੌਮ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਪਿ ਵਿਪੁਲਂ ਧਨਮ੍ । ਤृਣਵਨ੍ਮਨ੍ਯਤੇ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਤ੍ਤਮਪ੍ਯਥ ॥ ੨,੩੬.
ਤਾਰਕਸ਼ਿਆ, ਜੋ ਧਰਮਕ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਧਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਆਪਣੇ ਧਨ ਨੂੰ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਨ ਚੈਵੋਪਦ੍ਰਵਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੋਹਜਾਲੋ ਨ ਚੈਵ ਹਿ । ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਨ ਚ ਭਯਂ ਯਮਦੂਤਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ ॥ ੨,੩੬.
ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਭੁਲੇਖੇ ਦੀ ਜਾਲ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਮਾਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚ ਸਪ੍ਤ ਵੈ ਜਲੇ ਦਸ਼ੈਕਮਗ੍ਨੌ ਪਵਨੇ ਚ षੋਡਸ਼ । ਮਹਾਹਵੇ ਪष੍ਟਿਰਸ਼ੀਤਿਰ੍ਗੋਗृਹੇ ਅਨਾਸ਼ਕੇ ਕਾਸ਼੍ਯਪ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਾ ਗਤਿਃ ॥ ੨,੩੬.
ਕਾਸ਼ਿਆਪਾ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸੋਲਾਂ, ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਛਿਆਸੀ, ਤੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਅਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ—ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩੭ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਉਦਕੁਮ੍ਭਪ੍ਰਦਾਨਂ ਮੇ ਕਥਯਸ੍ਵ ਯਥਾਤਥਮ੍ । ਵਿਧਿਨਾ ਕੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਕृਤਿਰੇषਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨ ॥ ੨,੩੭.
ਤਾਰਕਸ਼ਿਆ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਨਾਰਦਨ?
ਕਿਂਲਕ੍ਸ਼ਣਾਃ ਕੇਨ ਪੂਰ੍ਣਾਃ ਕਸ੍ਯ ਦੇਯਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰੇਤਤृਪ੍ਤਿਪ੍ਰਸਾਧਕਾਃ ॥ ੨,੩੭.
ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹੋਣ, ਕਿਸ ਨਾਲ ਭਰਣੇ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੇਣੇ, ਜਨਾਰਦਨ? ਕਿਸ ਵੇਲੇ ਦੇਣੇ, ਜੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਹੋਣ?
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਉਦਕੁਮ੍ਭਪ੍ਰਦਾਨਕਮ੍ । ਪ੍ਰੇਤੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਅਨ੍ਨਪਾਨੀਯਸਂਯੁਤਾਃ । ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮਹਾਪਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ ਪ੍ਰੇਤਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਕਾਃ ॥ ੨,੩੭.
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਫਿਰ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ خاطر, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਪੰਛੀ, ਇਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਚ ਪਣ੍ਮਾਸੇ ਤ੍ਰੈਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਾਪਿ ਵਤ੍ਸਰੇ । ਉਦਕੁਮ੍ਭਾਃ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਮਾਰ੍ਗੇ ਤਸ੍ਯ ਸੁਖਾਯ ਵੈ ॥ ੨,੩੭.
ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ, ਛੇਵੇਂ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਤੀਜੇ ਪੱਖ ਜਾਂ ਸਾਲ 'ਚ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਸੁਖ ਵਾਸਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਉਦਕੁਮ੍ਭਾਸ੍ਤਿਲੈਰ੍ਯੁਤਾਃ । ਸੁਲਿਪ੍ਤੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਤੁ ਪਕ੍ਕਾਨ੍ਨਜਲਪੂਰਿਤਾਃ ॥ ੨,੩੭.
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਪੇ ਹੋਏ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਪੱਕਾ ਖਾਣਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਭਾਜਨਞ੍ਚ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ । ਸੁਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰੇਤੋ ਯਾਮ੍ਯੈਃ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੩੭.
ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ, ਜਿੰਨਾ ਸਮਭਵ ਹੋਵੇ, ਇਕ ਭਾਂਡਾ ਉਥੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਉਦਕਮ੍ਭਾਨ੍ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਵਿਧਿਨਾ ਤਤ੍ਰ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯ ਘਟਾਨ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸਂਖ੍ਯਕਾਨ੍ ॥ ੨,੩੭.
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਰ੍ਹ ਜਲ ਦੇ ਘੜੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾषਿ ਬਰ੍ਧਨੀ ਤਤ੍ਰ ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਫਲਪੂਰਿਤਾ । ਵਿष੍ਣੁਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਸ਼ੁਭੇ ॥ ੨,੩੭.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਾਂਡਾ, ਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ, ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕੋ ਵੈ ਧਰ੍ਮਰਾਜਾਯ ਤੇਨ ਤੁष੍ਟੇਨ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਕ੍ । ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਾਯ ਚੈਕਂ ਤੁ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੭.
ਇੱਕ ਘੜਾ ਧਰਮਰਾਜ ਲਈ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਘੜਾ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਲਈ ਹੈ; ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
षੋਡਸ਼ਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਮਾषਾਨ੍ਨਜਲਪੂਰਿਤਾਃ ॥ ੨,੩੭.
ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅਨਾਜ ਤੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਘੜੇ ਭੇਟ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਉਕ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਿਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਰਭ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧषੋਡषੋਡਸ਼ਕਸ੍ਯ ਤੁ । षੋਡਸ਼ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਨ੍ਤੁ ਏਕੈਕਂ ਵਿਨਿਵਦਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੭.
ਉਕਤ ਅੰਤਿਮ ਸ੍ਰਾਧ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸੋਲ੍ਹ ਸ੍ਰਾਧਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੋਲ੍ਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ਾਹਾਤ੍ਪ੍ਰਭृਤਿ ਦੇਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦृਢਾਹ੍ਵਯਃ । ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਜਲਪੂਰ੍ਣੋ ਹਿ ਯਾਵਤ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਦਿਨਮ੍ ॥ ੨,੩੭.
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਂਡਾ, ਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਲਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵृਦ੍ਧਾਨਿ ਦਤ੍ਤਾਨਿਘਟਕਾਨਿ ਚ । ਏਕਾ ਵੈ ਵਰ੍ਧਨੀ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਯਾਂ ਪਾਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਵਂਸ਼ਜਮ੍ ॥ ੨,੩੭.
ਪੁਰਾਣੇ ਜਲ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਘੜੇ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਾਂਡਾ; ਉਸ ਵਿੱਚ, ਭਾਂਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਚ੍ਛਾਦਯੇਤ੍ਤਾਨ੍ਤੁ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਜਲਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਦਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੭.
ਉਸ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਭਾਂਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਕੁਲੀਨਾਯ ਵੇਦਵृਤ੍ਤਯੁਤਾਯ ਚ ॥ ੨,੩੭.
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਖਗੇਸ਼ਵਰ, ਚੰਗੀ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵੇਦ-ਆਚਾਰ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਵृਤ੍ਤਵਤੇ ਦੇਯਂ ਮੂਰ੍ਖੇ ਤਨ੍ਨ ਕਦਾਚਨ । ਸਮਰ੍ਥੋ ਵੇਦਵृਤ੍ਤਾਢ੍ਯਸ੍ਤਾਰਣੇ ਤਰਣੇऽਪਿ ਚ ॥ ੨,੩੭.
ਇਹ ਭੇਟ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਵੇਦ-ਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩੮ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਦਾਨਤੀਰ੍ਥਾਰ੍ਥਿਤਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਞ੍ਚ ਵਦ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ । ਕੇਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕੇਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਸੇਚ੍ਚਿਰਮ੍ ॥ ੨,੩੮.
ਤਾਰਕਸ਼ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਾਨ ਤੇ ਤੀਰਥ ਦੇ ਫਲ, ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਸਵਰਗ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। ਕਿਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤੇਜਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਾਤ੍ਸਤ੍ਯਲੋਕਤਃ । ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਕੇਨ ਲਭਤੇ ਨਰਕੇਸ਼ੁ ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ ॥ ੨,੩੮.
ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤੇਜ ਜਾਂ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਗੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਕਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?