ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਯਾਸਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਾਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵਖੰਡ, ਆਚਾਰਕੰਡ ਵਿੱਚ, ਗਾਇਤਰੀ ਨਿਆਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਮਕ ਪੰਜਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਵਿਧਿਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਰੁਦ੍ਰਾਘਨਾਸ਼ਨਮ੍ 36.
ਮੈਂ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੁਣ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਸਪ੍ਰਣਵਾਂ ਸਵ੍ਯਾਹृਤਿਂ ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸਹ 36.
ਪ੍ਰਣਵ, ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਸਮੇਤ ਲੈ ਕੇ।
ਮਨੋਵਾਕ੍ਰਾਯਜਂ ਦੋषਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੈਰ੍ਦਹੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ 36.
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਤੂਤ ਤੋਂ ਆਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਯਮਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਮੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯੇਤ੍ਯਪਃ ਪਿਬੇਤ੍ 36.
ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵੇ, ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਵੇ।
ਆਪੋਹਿष੍ਠੇਤ੍ਯृਚਾ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਮਾਰ੍ਜਨਂ ਤੁ ਕੁਸ਼ੋਦਕੈਃ 36.
‘ਆਪੋ ਹਿਸ਼ਠ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰਜਸ੍ਤਮਃ ਸ੍ਵਮੋਹੋਤ੍ਥਾਞ੍ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਸੁषੁਪ੍ਤਿਜਾਨ੍ 36.
ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਦੇ ਮਲ ਜਾਗਣ, ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯੋਦਕਂ ਪਾਣੌ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦ੍ਰੁਪਦਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ 36.
ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦੁਤ੍ਯਂਚਿਤ੍ਰਮਿਤ੍ਯਾਭ੍ਯਾਮੁਪਤਿष੍ਠੇਦ੍ਦਿਵਾਕਰਮ੍ 36.
‘ਉਦੁਤਯੰ’ ਤੇ ‘ਚਿਤ੍ਰਮ’ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਸਂਧ੍ਯਾਂ ਜਪਂਸ੍ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮੁਪਵਿਸ਼੍ਯ ਚ 36.
ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦੌਰਾਨ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਜਪ ਕਰੇ, ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਲਈ ਬੈਠ ਕੇ ਜਪ ਕਰੇ।
ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਜਨ੍ਮਜਨਿਤਂ ਸ਼ਤੇਨ ਤੁ ਪੁਰਾ ਕृਤਮ੍ 36.
ਦਸ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪਾਪ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਵਾਰੀ ਕੀਤੇ ਪਾਪ,
ਰਕ੍ਤਾ ਭਵਤਿ ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣਿਕਾ 36.
ਗਾਇਆਤਰੀ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਚਿੱਟੀ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ੴ ਭੂਰ੍ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹृਦਯੇ ੴ ਭੁਵਃ ਸ਼ਿਰਸਿ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ 36.
‘ਓੰ ਭੂ’ ਹਿਰਦੇ 'ਤੇ ਰੱਖੇ, ‘ਓੰ ਭੁਵ’ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ।
ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਕਵਚੇ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਨੇਤ੍ਰਯੋਰ੍ਨ੍ਯਸੇਤ੍ 36.
ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੂਜਾ ਮੰਤ੍ਰ ਕਵਚ 'ਤੇ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ।
ਸਂਧ੍ਯਾਕਾਲੇ ਤੁ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਜਪੇਦ੍ਵੈ ਵੇਦਮਾਤਰਮ੍ 36.
ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੇਦ ਮਾਤਾ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ।
ਤ੍ਰਿਪਦਾ ਯਾ ਤੁ ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀ 36.
ਤਿੰਨ ਪਦਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਇਆਤਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ 36.
ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਹਨ੍ਤਿ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਂ ਨੋਪਾਸ੍ਤਿਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤੁ ਯਃ 36.
ਜੋ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸੂਰਜ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਛਨ੍ਦਸ੍ਤੁ ਦੇਵੀ ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਦੇਵਤਾ ।। 36.
ਛੰਦ ਦੇਵੀ ਗਾਇਆਤਰੀ ਹੈ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਂਧ੍ਯਾਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ ਦੇ ਆਚਾਰ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਧਿਆ ਵਿਧੀ ਨਾਮਕ ਛੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀ ਪਰਮਾ ਦੇਵੀ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਚ ਤਾਮ੍ 37.
ਗਾਇਆਤਰੀ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀਕਲ੍ਪਮਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯੇ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਚ ਤਤ੍ 37.
ਮੈਂ ਗਾਇਆਤਰੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੀਸ੍ਯਾਚ੍ਛਤਂ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਜਲਂ ਪਿਬੇਤ੍ 37.
ਜੇ ਕੋਈ ਤ੍ਰਿਸੰਧਿਆ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਜਪੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਦਾ ਵਾਸੀ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਃ ਸ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਯੁਤਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਨਾਮਭਿਃ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯੈ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਨਮੋਨਮਃ ।। 37.
‘ਭੂ ਭਵ ਸਵ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵੇਦਮਾਤ੍ਰੇ ਚ ਸਾਂਕृਤ੍ਯੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ 37.
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਸਾਂਕ੍ਰਿਤੀ, ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰੇਵਂ ਜੁਹੁਯਾ ਦਗ੍ਨੌ ਸਮਿਦਾਜ੍ਯਂ ਹਵਿष੍ਯਕਮ੍ 37.
ਸਹੀ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ, ਘੀ ਅਤੇ ਹੋਮ ਦੀ ਭੇਟ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਦਿਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ 37.
ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਕੜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਹਰ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤੁ ਜਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਯੋਮੂਲਫਲਾਰ੍ਸ਼ਨੈਃ 37.
ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਧ, ਜੜਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਆਰਸ਼ਾ ਨਾਲ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਸ਼ਿਖਰੇ ਜਾਤਾ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਪਰ੍ਵਤ ਵਾਸਿਨੀ 37.
ਉੱਤਰਲੇ ਚੋਟੀ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀਕਲ੍ਪਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਾਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਸ਼, ਆਚਾਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਗਾਇਤਰੀ ਕਲਪਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਸਤੱਤੀਆਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।