ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩੫ ਤਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਅਪਰਂ ਮਮ ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਮਤਾ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਾਗਤਾ ॥ ੨,੩੫.

ਤਕਸ਼ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜਨਾਰਦਨ, ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ—ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,

ਪਿਤਾਮਹੀ ਜੀਵਤਿ ਚ ਤਥਾ ਚ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੀ । ਵृਦ੍ਧਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੀ ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਾਤृਸਕ੍ਤਃ ਪਿਤਾ ਤਥਾ ॥ ੨,੩੫.

ਜੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਾਂ ਜੀਵਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਜੀਵਦੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਮਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ,

ਪ੍ਰਮਾਤਾਮਹਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਵृਦ੍ਧਪ੍ਰਮਾਤਾਮਹਸ੍ਤਥਾ । ਕੇਨ ਸਾ ਮੇਲ੍ਯਤੇ ਮਾਤਾ ਏਤਤ੍ਕਥਯ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੨,੩੫.

ਮਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਦਾ ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਦਾਦਾ ਵੀ ਹੋਵੇ—ਤਾਂ ਮਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਪ੍ਰਭੂ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਪੁਨਰੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਖਗ । ਉਮਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਤ੍ਯਤਾਭਿਰ੍ਮੇਲਯੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ ੨,੩੫.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਖਗ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਰਸਮ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਉਮਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਯਃ ਪਿਣ੍ਡਭੁਜੋ ਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ਤ੍ਯਜਾਕਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਤ੍ਰਯਃ ਪਿਣ੍ਡਾਨੁਲੇਪਾਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਮਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸਂਨ੍ਨਿਧਃ ॥ ੨,੩੫.

ਤਿੰਨ ਭੇਟ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਭੇਟ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਦਸਵਾਂ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਪੁਰੁषਾਃ ਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪਿਤृਮਾਤृਕੁਲੇषੁ ਚ । ਤਾਰਯੇਦ੍ਯਜਮਾਨਸ੍ਤੁ ਦਸ਼ ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ ਦਸ਼ਾਵਰਾਨ੍ ॥ ੨,੩੫.

ਇਹ ਲੋਕ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਯਜਮਾਨ ਦਸ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਦਸ ਪਿੱਛਲੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ ਹੈ।

ਸਪਿਣ੍ਡਃ ਸ ਭਵੇਦਾਦੌ ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣੇ ਕृਤੇ । ਅਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤ੍ਯਾਜਕੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਯੋ ਵृਦ੍ਧਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ ॥ ੨,੩੫.

ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਆਖਰੀ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਦਾਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਤਿਮਸ੍ਤ੍ਯਾਜਕੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਲੇਪਕਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਭਵੇਤ੍ । ਲੇਪਕਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤਿਮੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਭਵੇਤ੍ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸਨ੍ਨਿਧਃ ॥ ੨,੩੫.

ਆਖਰੀ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਆਖਰੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਯਜਮਾਨੋ ਭਵੇਦੇਕੋ ਦਸ਼ ਪृਰ੍ਤ੍ਵੇ ਦਸ਼ਾਵਰੇ । ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਪਿਤਰੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿ ਸਂਖ੍ਯਕਾਃ ॥ ੨,੩੫.

ਯਜਮਾਨ ਇੱਕ ਹੈ, ਦਸ ਪੂਰਵ ਹਨ, ਦਸ ਪਿੱਛਲੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੂਰਵਜ ਇਕਵੀਹ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਧਿਨਾ ਕੁਰੁਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸਂਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਜਾਯਤੇऽਤ੍ਰ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਸ਼ृਣੁ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ ॥ ੨,੩੫.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਵਧੀਆ ਰਸਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਸੁਣੋ।

ਪਿਤਾ ਦਦਾਤਿ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ ਵੈ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਤਿਃ ਖਗ । ਹੋਮਦਾਤਾ ਭਵੇਤ੍ਸੋਪਿ ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ ॥ ੨,੩੫.

ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖਗ, ਜਦੋਂ ਵੰਸ਼ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਦਾਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕृਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਗੁਣਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤਪੇਣੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪੁਲਮਨ੍ਨਾਦ੍ਯਂ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ ॥ ੨,੩੫.

ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਇਹ ਗੁਣ ਤਪ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਦਾਦੇ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯ ਪੁਂਸਸ਼੍ਚ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਵੈ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਸਨ੍ਤਤਿਃ ਖਗ । ਸ ਵਸੇਨ੍ਨਰਕੇ ਘੋਰੇ ਪਙ੍ਕੇ ਮਗ੍ਨਃ ਕਰੀ ਯਥਾ ॥ ੨,੩੫.

ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਗ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਕਾਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯੋਨ੍ਯਨ੍ਤਰੇषੁ ਜਾਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਵृਕ੍ਸ਼ਸਰੀਸृਪਾਃ । ਨ ਸਨ੍ਤਤਿਂ ਵਿਨਾ ਸੋऽਤ੍ਰ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਰਕਾਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ ੨,੩੫.

ਉਹ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਨ; ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉਹ ਨਰਕ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਛੁਟਦਾ।

ਆਚਾਰ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਵਾ ਯੋ ਦੂਰੇऽਪਿ ਹਿ ਗਾਤ੍ਰੇਜਃ । ਨਾਰਾਯਣਬਲਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯਾਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਭਕ੍ਤਿਤਃ ॥ ੨,੩੫.

ਉਸ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼, ਭਾਵੇਂ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਭੇਟ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਨਰਕਾਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਨਿਵਸੇਨ੍ਨਾਕਲੋਕੇ ਚ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੨,੩੫.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਆਦੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਧਨਿष੍ਠਾਞ੍ਚ ਏਤਨ੍ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪਞ੍ਚਕਮ੍ । ਰੇਵਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਦਾ ਦੂष੍ਯਮਸ਼ੁਭਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੫.

ਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਰੇਵਤੀ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਪੰਜ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਦਾਹ (ਬਲਿ) ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਦਿਸਰ੍ਵਜਾਤਿषੁ । ਦੀਯਤੇ ਨ ਜਲਂ ਤਤ੍ਰ ਅਸ਼ੁਭਂ ਜਾਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਲੋਕਯਾਤ੍ਰਾ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਦੁਃ ਖਾਰ੍ਤਃ ਸ੍ਵਜਨੋ ਯਦਿ ॥ ੨,੩੫.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁੱਖੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਫੁਨਰਲ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਪਞ੍ਚਕਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਯਥਾ । ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਗੋਤ੍ਰਿਣਾਂ ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਾਪੋऽਪ੍ਯੁਪਜਾਯਤੇ ॥ ੨,੩੫.

ਇਹ ਪੰਜ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗृਹੇ ਹਾਨਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ऋਕ੍ਸ਼ੇष੍ਵੇषੁ ਮृਤਸ਼੍ਚ ਯਃ । ਅਥਵਾ ऋਕ੍ਸ਼ਮਧ੍ਯੇऽਪਿ ਦਾਹਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤੇ ॥ ੨,੩੫.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਮਾਨੁषਾਣਾਨ੍ਤੁ ਸਦ੍ਯ ਆਹੁਤਿਕਾਰਣਾਤ੍ । ਸਦ੍ਯਾਹੁਤਿਕਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤਦ੍ਦਾਹ ਉਤ੍ਤਮਃ ॥ ੨,੩੫.

ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ; ਜੇ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਹਵਨ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਨਿਯਮਤਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਃ । ਸ਼ਵਸ੍ਯ ਚ ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪੁਤ੍ਤਲਾਸ੍ਤਤਃ ॥ ੨,੩੫.

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਲਾਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੁਤਲੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦਰ੍ਭਮਯਾਸ਼੍ਚ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਃ । ਤਤੋ ਦਾਹਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਤੈਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਤਲਕੈਃ ਸਹ ॥ ੨,੩੫.

ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁਤਲੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਤਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੂਤਕਾਨ੍ਤੇ ਤਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿਕਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੨,੩੫.

ਸੂਤਕ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਞ੍ਚਕੇषੁ ਮृਤੋ ਯੋऽਸੌ ਨ ਗਤਿਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ । ਤਿਲਾਨ੍ ਗਾਸ਼੍ਚ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਚ ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਘृਤਂ ਦਦੇਤ੍ ॥ ੨,੩੫.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਉਸ ਲਈ ਤਿਲ, ਗਾਂ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਘੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਂ ਸਰ੍ਵੋਪਦ੍ਰਵਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸੂਤਕਾਨ੍ਤੇ ਚ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਸ ਪ੍ਰੇਤੋ ਲਭਤੇ ਗਤਿਮ੍ ॥ ੨,੩੫.

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਦਾਨ ਸਾਰੇ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਸੂਤਕ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਜਨੋਪਾਨਹੌ ਚ੍ਛਤ੍ਰਂ ਹੇਮਮੁਦ੍ਰਾਚ ਵਾਸਸੀ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦੀਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਮੋਚਨੀ ॥ ੨,੩੫.

ਭਾਂਡਾ, ਜੁੱਤੀ, ਛਤਰੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੋਹਰ ਅਤੇ ਕਪੜੇ—ਇਹ ਦਾਨ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਬਾਲਵृਦ੍ਧਾਤੁਰਾਣਾਞ੍ਚ ਮृਤਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਕੇषੁ ਹਿ । ਵਿਧਾਨਂ ਯੋ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਵਿਘ੍ਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ॥ ੨,੩੫.

ਜੇ ਪੰਜ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅष੍ਟਾਦਸ਼ੈਵ ਵਸ੍ਤੂਨਿ ਪ੍ਰੇਤਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਆਸ਼ਿषੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਨ੍ ਦਰ੍ਭਾਨ੍ ਪ੍ਰਣਵਾਨ੍ਨੈਕਪਿਣ੍ਡਤਾਮ੍ ॥ ੨,੩੫.

ਪ੍ਰੇਤ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਅਠਾਰਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਦੋਹਰੀ ਦਰਭਾ ਘਾਸ, 'ਪ੍ਰਣਵ' ਮੰਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੇਟ।